Terugroepactie geldt voor ruim 1 miljoen auto's op Nederlandse wegen, maar bestuurder is soms 'zorgelijk' laks

Voor die auto's geldt een lopende terugroepactie. Dat kwam onlangs naar voren uit een inventarisatie van AutoWeek van de Rijksdienst voor het Wegverkeer (RDW), die deze terugroepacties bijhoudt in een landelijk register.

1 op de 9 auto's moet gerepareerd

Bij een terugroepactie geeft de autofabrikant aan ergens een constructiefout te hebben gemaakt. Het is dan aan de consument daar gehoor aan te geven en de auto terug naar de garage of fabrikant te brengen. Maar voor veel bestuurders is dat dus niet het geval.

Zo'n 1 op de 9 auto's in Nederland rijdt rond zónder de benodigde reparaties hebben gehad. Maar voor autojournalist Frank Jacobs is dat niet per se een verrassing. "Terugroepacties gebeuren met grote regelmaat, en het is wel bekend dat er gemakkelijk mee om wordt gegaan. Dat is een beetje het probleem. Ik zou het zelf niet doen, maar veel mensen denken: het zal zo'n vaart niet lopen. Mensen kunnen er laks in zijn."

Consument opent brief niet

Tegelijkertijd zegt hij dat de juiste mensen bereiken ook niet altijd even eenvoudig is: "Je moet de consument weten te bereiken die in die auto's rijdt. Dat is niet zo heel makkelijk: mensen worden constant overspoeld met reclames en mailtjes."

Daardoor openen sommige mensen zo'n brief misschien niet eens, vreest Jacobs. "En ja, je kunt mensen niet bij hun nekvel pakken van: 'Nu kom je naar de dealer toe'."

Geen risico willen lopen

Maar wanneer beslist een fabrikant dat een defect ernstig genoeg is voor een terugroepactie? Autojournalist Jacobs: "Dat doen ze eigenlijk al vrij snel, ook bij kleinere defecten, omdat ze geen risico willen lopen. Maar het blijft altijd een afweging: hoeveel auto's moeten terug? Hoeveel uren in de werkplaats kost het? Hoe groot is het risico?"

In het geval van de BMW's in België was het echter vrij duidelijk. Deze zijn 8 jaar geleden al teruggeroepen wegens het brandgevaar, dat toen al in beeld kwam.

Airbag of accu kapot

Maar dat is dan ook een extreem voorbeeld, zegt de autojournalist. De redenen voor terugroepacties kunnen sterk uiteenlopen. "Het kan een airbag zijn, wat we een paar jaar geleden gezien hebben." Jacobs verwijst naar de Takata-airbags, de defecte airbagontstekers die bij activatie konden exploderen, wat ernstig letsel en zelfs dood kon veroorzaken door rondvliegende metaalfragmenten.

Hij noemt nog een ander voorbeeld: "Bij hitte gebeurt vaak dat er onderdelen zijn die heel warm kunnen worden. En de laatste jaren gaat er ook meer mis in accu's: accucellen die oververhit raken en kortsluiting veroorzaken waardoor de accu in brand kan vliegen."

Gevaar

Maar, zo extreem is het meestal niet, benadrukt Jacobs: "Sommige terugroepacties zijn relatief klein, andere gaan echt over veiligheid. In de meeste gevallen is het niet als een auto die in de brand vliegt. Het kan ook dat het rechter-achterraam niet meer open of dicht wil." Ondanks de uiteenlopende redenen achter terugroepacties kunnen autobestuurders die geen gehoor geven aan zo'n oproep gevaar lopen.

Bij een ongeval kan dat namelijk ook betekenen dat de verzekering je eventuele schade en kosten niet dekt. "Je mag blijven rijden, maar de fabrikant kan zeggen dat ze niet meer aansprakelijk zijn voor het defect, je hebt in feite je kans gehad", zegt Jacobs. "Dan kun je niet meer zeggen: 'Ja, de fabrikant wist ervan', want je wist er zelf ook van maar je hebt er niks mee gedaan."

Automobilist betaalt

Dat bevestigt ook verzekeringsexpert bij Independer Michel Ypma. "Als er een ernstige fout is ontdekt bij een auto en er geldt een terugroepactie, en je negeert dat dan vervolgens...", begint hij. "Als je dan door dat defect een ongeluk veroorzaakt, dan kan het zo zijn dat die schade dan vervolgens wordt teruggevorderd bij die automobilist."

De bestuurder was dan namelijk op de hoogte en wist in principe de ernst van de situatie.

Veiligheid in het geding

Als het een terugroepactie is waarbij ook het veiligheidsaspect geldt is en dat in geding komt, dan is dat wel een zorgelijke ontwikkeling, vindt Ypma. "We stellen uit en we stellen uit, want je moet toch een handeling gaan doen en daar zijn we meestal denk ik wat lakser in. Maar dat is onverstandig als de veiligheid echt in het geding is."

Gelukkig blijven slachtoffers wel verzekerd, mocht er door een defect een ongeluk ontstaan. "Maar grote kans dat die dan vervolgens bij jou aankloppen als bestuurder om te zeggen: 'oké, je hebt een risico geaccepteerd door wel die auto te gaan nemen en de weg op te gaan. We gaan die schade op jou verhalen'."

Verantwoordelijkheid van bestuurder

Het is dus ongetwijfeld een verantwoordelijkheid van de bestuurder, maar daar zitten ook een aantal kanttekeningen bij. Zo pleit de ANWB voor betere communicatie door de importeurs, en dat er tijdens de APK-keuring gewezen wordt op een openstaande terugroepactie.

Ook Jacobs erkent dat dit een mogelijkheid is voor de toekomst. "Er bestaat een soort misvatting over APK: dat een APK-goedgekeurde auto altijd goed is. Het blijft een momentopname. Controle op dit soort dingen zit er gewoon niet in, alhoewel het wel een idee is voor de toekomst."

Vertrouwen in het merk

En zijn autofabrikanten zelf wel streng genoeg? "Het kost fabrikanten gigantisch veel geld", geeft autojournalist Frank Jacobs toe. Maar het is dubbel, zegt hij. "Mensen zijn vaak bang voor terugroepacties van: 'Oh jee, alweer een terugroepactie van dat en dat merk, moet ik dat merk nog wel vertrouwen?' Anderzijds bewijst het alleen maar dat ze heel scherp zijn op de kwaliteit van hun spullen, ook nadat de auto verkocht is en dat is alleen maar een goede zaak."

Een auto blijft een ontzettend complex product, benadrukt Jacobs. "En het wordt ook steeds complexer. Langzamerhand is een auto een rijdende gadget geworden. Hoe meer je erin stopt, hoe meer gevaar je loopt. Het dwingt fabrikanten om mee te concurreren."

'Controleer het altijd'

De verantwoordelijkheid meer bij de garage leggen is volgens Jacobs ook niet per se de oplossing. "Op dit moment is het helaas zo dat de klant gewoon kan zeggen: Joh, wat een flauwekul. Mensen zijn geneigd om te denken - komt wel een keer. En dan wordt die auto verkocht en weet de volgende eigenaar van niks."

In dat geval raadt Jacobs dan ook aan: "Zorg dat je het altijd controleert. Dat kun je bij kentekenchecksites doen: we hebben er zelf eentje bij Autoweek, maar je hebt ook rdw.nl. Daar kun je gewoon kijken of zo'n auto een openstaande actie heeft op kenteken of op het VIN, het vehicle identification number."

Ook voor veiligheid van mensen om je heen

Verzekeringsexpert Ypma geeft nog een tip mee: "Kijk altijd even goed of je direct terug moet, of dat je de auto moet laten staan en wat het veiligheidsrisico is."

Hij besluit: "Doe dat dan ook vooral niet alleen vanuit een verzekeringstechnisch perspectief, maar ook voor je eigen veiligheid en voor de veiligheid van de mensen natuurlijk om je om je heen. En volg de instructies op."