Steeds minder mensen willen pleegouder worden óf blijven: pleegmoeder Miriam snapt dat, 'maar je kan een kind zo verder helpen'

Het aantal pleegouders in Nederland loopt drastisch terug. In 2021 waren dit er ruim 17.000, terwijl dit er vorig jaar nog maar 13.000 waren, blijkt uit de meest recente cijfers van Jeugdzorg Nederland. Dit komt niet alleen doordat er steeds minder mensen pleegouder willen worden, maar ook omdat relatief veel pleegouders zich niet meer beschikbaar stellen voor de rol.

Groot probleem

"Het is een enorm groot probleem", zegt directeur Remco Oosterhoff van de Nederlandse Vereniging voor Pleegouders. "Er staan al heel lang tussen de 800 en 900 kinderen op de wachtlijst", kan hij vertellen over het tekort aan pleeggezinnen.

"Het gaat om kinderen die echt heel hard een veilige plek nodig hebben. En die plek is er niet, omdat steeds minder pleeggezinnen beschikbaar zijn. Dat is echt problematisch."

32 pleegkinderen

Hoe belangrijk het is dat deze kinderen een thuis hebben, weet de 53-jarige Miriam Frijns maar al te goed. Samen met haar man heeft ze in de afgelopen jaren 32 pleegkinderen in huis gehad. "Wat mooi is aan een pleeggezin, is dat je de zorg van een kind van een ander op je neemt. Je kunt iets belangrijks doen, op een moment dat een kind niet bij zijn biologische ouders kan zijn."

Met sommigen, die ondertussen weer thuis wonen of een eigen plekje hebben gevonden, heeft ze nog steeds contact. "Niet lang geleden sprak ik met een kind dat ooit 10 maanden bij ons heeft gewoond. Hij zei dat hij niet makkelijk voor ons is geweest, maar dat hij wel veel van zijn tijd bij ons heeft geleerd."

'Denk er goed over na'

"Dat is heel mooi om te horen. Daar doe je het echt voor", vertelt de pleegmoeder trots. Maar er zijn ook minder mooie momenten, geeft ze toe. Pleegouder zijn heeft zware kanten: "Het is echt een hele klus. Het is niet iets wat je er zomaar even bij doet, dus je moet er zeker goed over nadenken."

Samen met haar man maakte Miriam ook heftige situaties mee. "Onze allereerste plaatsing was een jonge die in de puberteit zat en dat ging gewoon heel moeilijk. We voelden ons ook niet gesteund door Jeugdzorg. Het escaleerde en er ontstond veel wantrouwen en paniek. In zo een situatie denk je dan: waar doe ik het allemaal voor?", vertelt ze. "En dat kan echt heel pittig en zwaar zijn."

Ervaren pleegouders houden

Het uitblijven van die steun, zou dus een reden kunnen zijn waarom pleegouders er na een tijd mee stoppen en steeds minder kinderen een nieuw thuis kunnen vinden. "We zien dat er steeds meer pleegouders via de achterdeur vertrekken, meer dan dat er aan de voorkant geworven worden", zegt directeur Oosterhoff.

"De pleegouders die ermee stoppen, dat zijn ouders met heel veel ervaring. Die wil je eigenlijk niet kwijt." Er moet volgens hem dus meer werk van worden gemaakt om juist ervaren pleegouders binnen boord te houden. "Dus ik pleit ervoor niet alleen in te zetten op mooie wervingscampagnes, maar ook om echt goed te investeren in bestaande pleegouders. Zorg dat je hen niet verliest, dat is minstens zo belangrijk."

Negatieve publiciteit

Ook negatieve publiciteit, zoals de gruwelijke zaak rondom het Vlaardingen pleegmeisje, helpt niet om meer mensen enthousiast te krijgen om pleegouder te worden of te blijven, merkt Miriam. "Er hangt misschien toch een soort stigma omheen."

"Persoonlijk hebben wij hier niet zo veel last van. Maar we horen wel van andere pleegouders dat er in de maatschappij iets veranderd lijkt te zijn." Die ouders voelen dat er meer wantrouwen heerst richting de pleegzorg, zegt Miriam. "En dat pleegouders allemaal vragen krijgen waar ze niet van gediend zijn. Dat kan een reden zijn om ermee te stoppen."

Mooi en waardevol

Toch wil ze mensen die hier ruimte voor hebben stimuleren om erover na te denken. "Als je ruimte hebt in je huis, in je hoofd en je houdt van kinderen: ga het dan doen, word pleegouder", moedigt ze aan.

"Probeer er alles uit te halen om een kind verder te helpen in zijn of haar nog jonge leven. Je helpt jezelf ook verder hiermee, want het is echt heel mooi en waardevol om te doen", zegt Miriam tot slot.