Steeds meer huishoudens willen verduurzamen, maar is een warmtepomp of thuisbatterij voor iedereen een goed idee? 'Goede isolatie blijft de basis'

Huiseigenaren kunnen via het Nationaal Warmtefonds van de overheid geld lenen om hun huis te verduurzamen. Als een huishouden gezamenlijk tot 60.000 euro per jaar verdient, hoeft er geen rente over de lening te worden betaald. Is het inkomen hoger, dan moet er wel rente worden betaald, maar deze is relatief laag.

Niet de eerste keer

Het aantal aanvragen bij het Warmtefonds is dit jaar fors hoger dan vorig jaar om dezelfde tijd. Ten opzichte van maart 2025, was het aantal aanvragen in deze maand dit jaar maar liefst 73 procent hoger.

Volgens Sanne de Boer, energietransitie-expert bij RaboResearch, is het zeker niet de eerste keer dat de interesse voor het verduurzamen van huizen ineens fors toeneemt. "We hebben dat natuurlijk vaker gezien, bijvoorbeeld aan het begin van de oorlog in Oekraïne."

Interesse van blijvende aard?

Het valt nog te bezien of deze interesse van blijvende aard is. De Boer herinnert zich dat dit vier jaar geleden vrij rap weer afnam toen de energieprijzen stabiliseerden.

"De vraag is dus: hebben we dan nu ook echt de les geleerd of zakt het allemaal weer weg? En als dat laatse gebeurt, is dat ook niet geheel onlogisch, aangezien voor sommige investeringen de terugverdientijd ook weer langer wordt als de energieprijzen zakken", zegt de Boer.

Verwerking van aanvragen

Katinka Huijberts, bestuurslid van het Nationaal Warmtefonds, moet samen met haar collega's momenteel hard werken om alle aanvragen te verwerken. En de verwachting is niet dat het straks ineens veel minder wordt.

"Bij het Warmtefonds hebben we sinds ons bestaan nog niet gezien dat de aanvragen enorm afnamen als de energieprijzen stabiliseerden. Dat kan ook te maken hebben met het feit dat wij zelf steeds nadrukkelijker aan de weg aan het timmeren zijn."

Niet alleen hoge inkomens

De grote toename in aanvragen legt wel een grote druk op de organisatie. Huijberts: "Er wordt echt flink gewerkt om iedereen te kunnen helpen. Met de hoeveelheid geld die nog in het fonds beschikbaar is, zit het voorlopig gelukkig wel goed. Voor de komende jaren hebben we voldoende, we kunnen nog wel even vooruit."

Het zijn zeker niet alleen mensen met een hoog inkomen die bij het Warmtefonds aankloppen voor een lening. Van alle leningen die dit jaar zijn verstrekt, gaat 51 procent naar huishoudens met wat wordt aangemerkt als een laag verzamelinkomen (het totale inkomen van het huishouden): onder de 60.000 euro. En dat is te verklaren door de lening zonder rente waar deze groep mensen aanspraak op maakt.

Bewuste koers

Huijberts legt uit dat dit een bewuste koers is van het fonds. "Wij streven er continu naar dat de groep van de lagere inkomens er gebruik van gaat maken", zegt zij. Het doel is om iedereen de mogelijkheid te bieden de energierekening omlaag te brengen, ongeacht de dikte van de portemonnee.

"We zien in beide groepen groei, dus ook in de groep met de lagere inkomens. Daar zijn we heel blij mee, want hoe meer huishoudens we kunnen helpen, hoe beter."

'Energievraag omlaag brengen'

Hoewel de urgentie hoog is, waarschuwt Sanne de Boer wel voor het doen van ondoordachte aankopen. In de haast om van de hoge rekening af te komen, maken mensen misschien soms keuzes waar ze later spijt van krijgen.

"Ik denk dat het ook goed is dat mensen niet in blinde paniek allerlei aankopen gaan doen waar niet goed over is nagedacht. Wil je zekerheid dat je de volgende keer niet zo hard geraakt wordt door hele sterk gestegen energieprijzen? Dan is het beste wat je kan doen je energievraag omlaag brengen."

'50 procent gaat naar isolatie'

De basis moet volgens zowel Huijberts als De Boer een goed geïsoleerd huis zijn. Huijberts ziet dit terug in de cijfers van het fonds: "Wat we zien is dat meer dan 50 procent naar isolerende maatregelen gaat."

"Meestal gaat het om hoogrendementsbeglazing, dus dubbel glas", gaat ze verder. "Als mensen zelf klussen, daar verstrekken wij daar overigens geen leningen voor. Er moet echt een officiële installateur bij komen voor zaken als glas, dak- of muurisolatie".

Warmtepompen voor lagere energierekening

Zijn verduurzamingsmaatregelen, zoals het laten installeren van een thuisbatterij of warmtepomp, wel voor elk huishouden een goed idee? De Boer: "Over het algemeen kun je zeggen dat warmtepompen voor veel huizen leiden tot een lagere energierekening en dat die investering ook is terug te verdienen."

"Maar om optimaal gebruik te kunnen maken van een warmtepomp moet je woning wel al voldoende zijn geïsoleerd. Soms is het nodig om dat eerst nog te verbeteren".

'Thuisbatterij is een ander verhaal'

"Voor een thuisbatterij is dat echt een heel ander verhaal. Met de huidige situatie kunnen we vaak wel zeggen dat een thuisbatterij voor heel veel type huishoudens juist niet zo snel is terug te verdienen", zegt de Boer.

"Het is vooral interessant voor huishoudens die al veel geëlektrificeerd hebben. Die bijvoorbeeld al de beschikking hebben over een warmtepomp, zonnepanelen en een elektrische auto die bijna elke dag thuis geladen moet worden. Voor zo'n huishouden kan een thuisbatterij financieel heel interessant zijn."

'Goed laten informeren'

"Het gaat vaak over aanzienlijke investeringen, dus het is vooral verstandig om je er goed over te laten informeren, voor je ze doet", zegt De Boer. Volgens haar zorgen de huidige hoge energieprijzen er zeker voor dat de energietransitie op consumentenniveau wordt gestimuleerd. Toch is er ook een schaduwkant.

"Er staat tegenover dat door hogere inflatie en rentes het wat moeilijker kan worden om bijvoorbeeld grote zon- en windparken te ontwikkelen. En dat kan de energietransitie juist weer belemmeren."