Sophie-Anne was door haar beenprothese jarenlang onzeker, nu zet ze zichzelf en anderen met beperking in de spotlight

"Als ik een foto post met mijn glitterbeen, vinden mensen dat cool en opvallend", zegt Sophie-Anne. "Mensen denken: wanneer zie je dat nou? Maar het straalt ook uit: als ik tevreden kan zijn met mezelf, kan iedereen dat zijn."

Geboren met beenafwijking

Met veel plezier praat Sophie-Anne over haar werk als presentatrice, spreker, influencer en sinds kort mede-eigenaar van een talentenbureau. Werk waarbij ze de spotlights opzoekt, terwijl ze zich jarenlang het liefst verstopte. Vroeger moest haar prothese er zo echt mogelijk uitzien en het liefst weggestopt zitten onder haar kleding. Maar inmiddels loopt ze trots rond met een gouden prothese.

Zo lang ze zich kan herinneren, heeft Sophie-Anne al een prothese. "Ik ben geboren met een beenafwijking aan mijn linkerbeen, waardoor mijn linker bovenbeen minder snel groeide dan mijn rechterbeen. Dus mijn linkerbeen is 25 centimeter korter dan mijn rechterbeen", zegt ze. Haar kinderjaren waren onbezorgd, waarbij ze rende en klauterde als elk ander kind.

Tik op zijn kop

"Ik was als kind niet bepaald op mijn mondje gevallen", herinnert ze zich. "Toen ik 4 of 5 was, was er een jongen die mij plaagde in de zandbak. Op een gegeven moment was ik er klaar mee, deed mijn prothese uit en dan gaf ik hem een tik op zijn kop. En dat zegt al genoeg over dat je als kind denkt van 'ja, dit is wat het is.'"

De onzekerheid kwam voor Sophie-Anne pas in haar puberteit. Als kind was ze nog bezig met zingen en toneelspelen, maar vanaf haar tienerjaren ging ze zich steeds meer verbergen. Lange tijd heeft ze haar expressieve kanten weggestopt en het zou nog jaren duren voordat ze die kant van zichzelf weer helemaal terugvond.

Zichtbaar heel anders

"Als tiener verandert je lichaam en word je opeens heel erg bewust van hoe je eruit ziet en hoe anderen eruitzien", zegt Sophie-Anne. "En ik werd me ervan bewust dat ik zichtbaar heel anders was." Ook in de media zag ze nauwelijks mensen met een beperking, laat staan iemand die op haar leek.

"En toen was er nog geen social media zoals we dat nu hebben", zegt ze. "Op tv zag ik wel Lucille Werner en Bart de Graaff. Maar Bart is natuurlijk overleden en Lucille is op een gegeven moment van tv verdwenen. Daar is toen heel lang niemand meer voor teruggekomen."

Voldoen aan het plaatje

"Dus ik wist ook niet beter dan dat ik alleen maar vrouwen met twee 'normale' benen zag en dacht: daar moet ik aan voldoen." Vanaf dat moment werd het voor Sophie-Anne steeds belangrijker hoe haar prothese eruitzag, namelijk zo realistisch mogelijk. "Hiermee ben ik mijn handicap een beetje gaan verbergen."

Sophie-Anne deed enorm haar best om aan een bepaald plaatje te voldoen en is daar naar eigen zeggen 'heel erg in doorgeslagen'. Haar been zag er uiteindelijk best natuurlijk uit, maar eigenlijk kon ze er helemaal niet goed op lopen. "Ik was 28, ik kon niet sporten en niet meer dan 100 meter zonder pijn lopen. Maar desondanks was ik zo gefixeerd op dat uiterlijk, dat had me echt in de greep", zegt ze.

Verbergen bij dates

En ook met daten werd het echt een probleem, want ze probeerde het zo lang mogelijk te verbergen als ze iemand leerde kennen. "Dan moest ik na vier dates tegen jongens zeggen: 'Ik moet je wat vertellen'", herinnert ze zich. Doordat ze er zelf zo'n ongemak bij voelde, werd het een ingewikkeld onderwerp om te bespreken. "Als jij het zelf heel groot maakt, wordt het voor de ander ook heel groot."

"Ik merkte dat het steeds moeilijker werd met daten en ik voelde ergens wel dat ik hier anders mee moest omgaan", zegt Sophie-Anne. De ommekeer kwam toen ze naar een nieuwe prothesemaker ging, Frank Jol. Deze man wordt ook wel de 'prothesekoning' genoemd vanwege zijn werk met het Nederlands paralympisch team en andere topatleten.

'Barbiepop-been'

"Ik had echt een barbiepop-been", zegt Sophie-Anne. "Hij zei: 'Dit ga ik niet voor je namaken. Je kan helemaal niet goed lopen en het kan stoerder, lichter en beter." Hij heeft een proefprothese gemaakt waarmee ze direct een stuk beter kon lopen. De eerste weken deed ze een lange broek aan, maar toen het na een paar weken buiten 35 graden werd, moest ze een keuze maken.

Sophie-Anne heeft ervoor gekozen om zich niet langer te verbergen. "Ik besloot om een blokje om te lopen naar de supermarkt met een korte broek. Dan kon ik altijd weer een lange broek aandoen als ik het toch niet fijn vond. Maar met elke stap die ik zette, ging er een zware deken van me af. Ik hoefde me niet meer te verbergen."

Super bevrijdend

'Een verademing' noemt ze het. "Als jij je hele leven zo bezig bent geweest met aanpassen en aan een bepaalde soort norm voldoen, dan is dit super bevrijdend." Het voelde echt als een 'coming-out', zegt ze.

Zonder deze bevrijdende stap, zou ze nooit zijn waar ze nu is, zegt Sophie-Anne. Vroeger wilde ze absoluut niet geassocieerd worden met haar beperking, maar nu is het juist een belangrijk onderdeel van haar geworden. "Als je een deel van je lichaam verbergt, dan verberg je ook een deel van je identiteit."

Bericht op LinkedIn

In het werk dat ze deed, ging ze zich steeds meer bezighouden met inclusie om mensen zoals zij zichtbaarder te maken. Maar op een dag werd ze getagd in een LinkedIn-bericht van iemand die helemaal dezelfde missie had als zij: marketeer Friso Nilting (32). Hij wilde graag een bureau opzetten om mensen met een beperking te vertegenwoordigen bij merken.

Friso wilde modellen, sprekers, consultants en influencers met een beperking koppelen aan bedrijven, maar zelf heeft hij geen beperking. Hij vond dat hij daarmee niet het gezicht van het bedrijf kan zijn. "Het moest authentiek gebeuren. Er is al vaak genoeg iets gedaan voor deze doelgroep, zonder dat het echt vanuit die groep zelf werd gedaan."

Weinig zichtbaarheid

Ze raakten met elkaar in contact en na maanden van voorbereiding, is 1,5 maand geleden NinetyNine officieel van start gegaan. De naam is een verwijzing naar het aantal mensen met een beperking in de media: minder dan 1 procent. Terwijl 12 procent van de Nederlanders een (on)zichtbare beperking heeft, schrijft het Commissariaat voor de Media in de laatste Monitor Representatie in 2023.

NinetyNine begeleidt op dit moment vijftien mensen, met verschillende beperkingen en verschillende talenten. Veel bedrijven staan heel erg voor ze open, merkt Sophie-Anne, maar tegelijk moeten ze 'ook echt worden wakker geschud'.

Toevallig in een rolstoel

Sophie-Anne wil graag uitdragen dat je als bedrijf niet een speciale campagne of product nodig hebt om mensen met een beperking te betrekken bij je campagnes. Het gaat juist om het normaliseren van deze groep.

"Bijvoorbeeld in een pindakaasreclame als je een gezin aan tafel ziet, dat iemand toevallig een kunstarm heeft of in een rolstoel zit. Dan gaat het niet over die handicap, maar over de pindakaas", geeft Sophie-Anne als voorbeeld. En ook als commerciële doelgroep hoef je ons niet anders te behandelen, zegt ze. "Wij kopen ook kleding online. Wij bestellen ook eten. Wij consumeren gewoon."

Jonge mensen inspireren

Ze hoopt door meer zichtbaarheid ook weer het beeld van mensen met een beperking te laten veranderen. "Door die representatie laat je zien: dit is ook een doelgroep die meedoet en een heel leuk leven leidt. Daardoor verandert het narratief en ook de beeldvorming van deze groep." Sophie-Anne had er als jonge vrouw enorm veel aan gehad om in een tijdschrift of op een poster iemand te zien zoals zij, dus hoopt ze jonge mensen van nu te inspireren met haar werk.

Zelf is ze door de jaren heen anders naar zichzelf en haar lijf gaan kijken. "Als ik morgen wakker zou worden met twee normale benen zou het heel fijn zijn, maar het heeft me ook zoveel gebracht en gemaakt tot wie ik ben. Ik ben er trots op. Ik loop nu met een glitterprothese en dat is natuurlijk ook iets heel cools. Dit is echt onderdeel van mij geworden."