Soldaten uit Noord-Korea vechten voor Rusland mee in oorlog met Oekraïne: wat dit voor Europa betekent

De troepeninzet komt voort uit een bilateraal verdrag dat Noord-Korea en Rusland hebben ondertekend. Daarin zeggen ze elkaar wederzijdse steun toe in het geval van een conflict. "Dat deden ze informeel al, maar dat is nu verder geformaliseerd", legt Bart van den Berg, programmaleider van het Veiligheid- en Defensieprogramma bij Instituut Clingendael uit.

Rusland schakelt Noord-Korea in

De Russische president Vladimir Poetin schakelt de Noord-Koreaanse soldaten niet zomaar in, weet de programmaleider. "Rusland boekt in Oekraïne nauwelijks terreinwinst en heeft een groot tekort aan manschappen", zegt hij.

"Ook ligt het mobiliseren van mankrachten onder de eigen bevolking in steden als Moskou en Sint-Petersburg erg gevoelig. Dat doet Poetin liever niet, zeker niet met de verkiezingen op komst."

Al eerder gewaarschuwd

Er wordt gesproken over 30.000 tot 50.000 Noord-Koreaanse soldaten die Rusland zouden gaan helpen in de oorlog tegen Oekraïne. Maar of het er daadwerkelijk zoveel zijn, is nog onduidelijk, zegt Korea-expert Casper van der Veen. "Het is tot nu alleen maar door Zelensky gezegd. Het is nog niet bevestigd door Rusland of door Noord-Korea en ook niet door de inlichtingendiensten of militaire analisten."

Toch moeten we de waarschuwing van de Oekraïense president Volodymyr Zelensky niet zomaar terzijde schuiven. "Vorige keer is er ook al meerdere keren voor gewaarschuwd voordat ze kwamen. En toen kwamen ze ook echt", zegt Van der Veen.

'Help ons'

Volgens de Korea-expert doet Zelensky met zijn waarschuwing bovendien een beroep op het westen:

"'Er is een raket in Zaporizja geland. Daar zijn doden en gewonden gevallen. Deze raket is door Noord-Koreanen gemaakt. En jullie moeten ons helpen te voorkomen dat dat nog een keer gebeurt.'"

Kennis opdoen

Maar waarom levert Noord-Korea zoveel soldaten aan Rusland? Het land krijgt er veel voor terug, beantwoordt de expert. Noord-Korea wordt betaald met geld, aardolie, aardgas en waarschijnlijk hulp bij de ontwikkeling van militaire technologie.

Maar volgens Van der Veen is vooral de echte gevechtservaring van grote waarde. "Je kunt nog zoveel trainen op een militair terrein, maar die echte strijdervaring is nergens mee te vergelijken."

Drones en raketten

Noord-Koreanen werken bovendien in Russische dronefabrieken. Ze helpen drones te bouwen voor het Russische leger en leren tegelijkertijd hoe ze die zelf kunnen maken.

Ook kunnen ze hun raketten nu in de praktijk testen. "Ze hoeven die raketten nu niet meer in Noord-Korea te testen, want dat kunnen ze nu in Rusland doen." Volgens de expert maakt deze ontwikkeling ook buurland Zuid-Korea uiterst alert.

Rol van Amerika

De situatie wordt verder gecompliceerd door de opstelling van de Verenigde Staten onder president Donald Trump. "Het is heel wrang dat Trump Kim Jong-un zijn 'grote vriend' noemt, terwijl hij klassieke democratische bondgenoten zoals Zuid-Korea, Japan en Europa juist ondermijnt", zegt Van den Berg van het Instituut Clingendael.

"Dat bleek deze week ook weer toen hij opdracht gaf om de gezamenlijke militaire oefeningen met Zuid-Korea aanzienlijk af te schalen." Trump noemt die oefeningen te duur en "niet passend", omdat ze volgens hem een vijandig signaal afgeven aan Noord-Korea. "Dat doet enorm veel schade aan het Amerikaanse aanzien als hoeder van het vrije westen."

Actie ondernemen

Om te voorkomen dat we vervallen in een wereld van het recht van de sterkste, moet Europa volgens Van den Berg concrete acties ondernemen. "Als we de huidige wereldorde niet bewaken, zullen we veel kwijtraken. Namelijk alles wat we in de afgelopen 80 jaar hebben opgebouwd: persvrijheid, welvaart, vrijheid van reizen en vrijheid van denken."

Europa moet volgens hem een duidelijk signaal afgeven aan Rusland én Noord-Korea. Hij noemt een hardere aanpak van de Russische schaduwvloot en het alsnog leveren van Duitse Taurus-raketten aan Oekraïne.

Een vuist maken

Optreden tegen Trump is lastiger, denkt hij. Wel kan Europa volgens Van den Berg aan Zuid-Korea en Japan laten zien dat het pal achter gedeelde waarden staat.

Ook richting India en China is dat belangrijk, zegt hij, omdat zij niet gebaat zijn bij een instorting van de mondiale handel.