Renoveren schimmelwoningen beter voor gezondheid van kinderen, blijkt uit onderzoek: 'Inzetten op betere isolatie en ventilatie'

De onderzoekers concludeerden dat wanneer de luchtkwaliteit in een woning door renovatie verbeterde, direct daarna 2 procent minder mensen allergiemedicijnen nodig had. Onder kinderen was vooral opvallend dat astmamedicijnen minder nodig waren, het aantal kinderen dat het moest gebruiken zakte met 4 procent. 5 jaar later was dat 7 procent.

Opvallend

Ook stedelijk econoom Ioulia Ossokina vond dit opvallend: "Het aantal kinderen dat gezonder wordt na een renovatie stijgt dus." Zij leidde namens de TU Eindhoven het onderzoek.

Het is de eerste keer dat de gezondheidseffecten van energiezuinige renovaties op zo'n grote schaal zijn onderzocht. Samen met de Vrije Universiteit Amsterdam volgden onderzoekers van de TU Eindhoven 10 jaar lang 2 miljoen mensen in Nederland die in sociale huurwoningen leven.

Betere isolatie en ventilatie

Daarvoor gebruikten de onderzoekers onder andere data van statistiekbureau CBS en ingenieursbureau Atriensis. Een deel van deze woningen werd in dezelfde periode gerenoveerd.

Daardoor konden de onderzoekers de gezondheid van bewoners van gerenoveerde en niet-gerenoveerde woningen met elkaar vergelijken. Daarbij focusten ze op wat het effect van betere isolatie en ventilatie is op de luchtwegen.

Bredere effecten

Het onderzoek vormt onderdeel van een groter onderzoeksprogramma naar wat het effect van renovaties in woningen is op de levens van mensen. Het gaat dan om hun comfort, gezondheid en energierekening.

"Energiezuinige renovaties worden in eerste instantie gedaan omwille van het milieu en om de energierekening omlaag te brengen", vertelt Ossokina. "Wij laten zien dat de effecten breder zijn en ook de gezondheid van mensen verbetert."

In ziekenhuis

EenVandaag sprak twee bewoners van sociale huurwoningen in Delft en Rotterdam. Beiden willen vanwege schaamte anoniem blijven. "Mijn dochter werd in het ziekenhuis opgenomen, vanwege benauwdheid door de zwarte schimmel", vertelt een moeder in haar huis in Delft. "Ik moest een week in het ziekenhuis blijven met haar, ze moest aan de beademingsapparatuur." Na de week in het ziekenhuis moest de moeder met haar dochter terug naar de schimmelwoning.

Een andere bewoonster van een sociale huurwoning in Rotterdam vertelt dat de veelgenoemde oplossing - namelijk meer ventileren en meer stoken - geen oplossing is voor haar. "Mijn oververbruik is ieder jaar bijna 3.000 euro. Iedere maand betaal ik 700 euro aan Eneco."

Meer schimmelproblemen

Het lijkt erop dat er steeds vaker schimmel- en vochtproblemen zijn in woningen. De afgelopen jaren maakte EenVandaag meerdere verhalen over zogenoemde schimmelwoningen. Dat er steeds meer huishoudens hier last van hebben, blijkt ook uit CBS-cijfers.

In 2021 gaf gemiddeld 15 procent van de Nederlandse huishoudens aan last te hebben van vocht en schimmel in de woningen, 3 jaar later in 2024 was dit gestegen naar 20 procent.

Vaker in huurwoningen

De cijfers komen uit het CBS Woononderzoek uit 2024, een onderzoek dat één keer in de 3 jaar wordt gedaan. Het aantal huishoudens in huurwoningen dat last heeft van schimmel- en vochtproblemen ligt een stuk hoger dan het landelijk gemiddelde waar ook koopwoningen in zijn meegenomen, namelijk bijna 30 procent.

De ruimte in huis waar schimmel het meest voorkomt is de badkamer: 59 procent van de huishoudens die aangeven last te hebben van schimmel heeft schimmel in deze ruimte. Daarnaast worden de slaapkamer (35 procent) en woonkamer (23 procent) veel genoemd.

'Veel schaamte om te melden'

Vooral in stedelijke gebieden komen schimmel- en vochtproblemen veel voor in woningen. In Amsterdam heeft zo'n 40 procent van de sociale huurwoningen er last van. Een enorm percentage dat nog altijd niet volledig in beeld is, vertelt de Amsterdamse wethouder Zita Pels.

"We hebben nu geld uitgetrokken voor woningcorporaties zodat ze langs de deuren kunnen gaan van complexen waar meldingen zijn gemaakt van schimmelproblematiek", vertelt ze. "We merken dat er veel schaamte is onder mensen om het te melden. Ze durven niet en zijn bang dat het hun probleem is."

Langetermijnoplossing

Pels, die volkshuisvesting in haar portefeuille heeft, vertelt dat het inmiddels aardig lukt om bewoners op korte termijn te helpen. Maar het probleem zit vooral in een oplossing op lange termijn.

"Als iemand een melding heeft gedaan en is geholpen, dan wordt na 3 maanden gecheckt of de schimmel weg is gebleven", legt de wethouder uit. "Maar vaak blijkt dat de schimmel toch is teruggekomen en dan kom je bij het probleem waarom het zo moeilijk is dit als gemeente aan te pakken: er is grootschalige renovatie nodig en dat geld hebben wij niet."

Huizen verduurzamen

Vorige week maakte het kabinet bekend de komende 3 jaar 2 miljoen euro per jaar beschikbaar te stellen voor de aanpak van vocht en schimmel in huurwoningen. Van dat geld moet worden onderzocht wat de oorzaken van de vocht- en schimmelproblemen zijn en hoe ze kunnen worden opgelost.

Daarvoor wil het kabinet gebruik maken van vocht- en schimmelexperts. Daarnaast moet worden ingezet op het verduurzamen van woningen door middel van betere isolatie en ventilatie.

Nationale aanpak?

"Ik was erg teleurgesteld toen ik de Kamerbrief las", vertelt wethouder Pels. "In de brief staat dat er op lokaal niveau dingen moeten gebeuren, maar daar is helemaal geen geld voor."

Ze pleit voor een nationale aanpak schimmelwoningen, waarmee wordt onderzocht in welke type gebouwen de schimmel het meest voorkomt en hoe dit op te lossen is. "De onderzoekskant is heel belangrijk, zodat we sneller kunnen handelen."