René en Annemarie ontvangen asielzoekers thuis voor een bijzonder kerstdiner: 'Belangrijk dat je elkaar als mensen ziet'

Deze kerst doen ze dat voor de tweede keer. "We zagen op het digitale prikbord van onze kerk een oproep van Stichting Present over kerstavond", vertellen René Speksnijder (61) en Annemarie Sytsma (55). 'Wie vindt het leuk om samen met mensen uit het asielzoekerscentrum kerstavond te vieren en lekker met ze te eten?', stond er. Leuk, dacht het stel. "We hebben inmiddels geen kinderen meer in huis, dus we hadden zoiets van, wat leuk om op zo'n manier iets voor mensen te kunnen betekenen."

Elkaar leren kennen

"Sowieso vinden wij het gewoon leuk om te koken en om samen met anderen te eten", gaat Annemarie verder. "Het is een mooi moment om met elkaar in gesprek te gaan, om elkaar te leren kennen." Het initiatief van de stichting past zo goed bij het stel, dat ze reageren.

"We konden aangeven hoeveel mensen we wilden ontvangen, en wie dan ongeveer", weet René nog over het etentje van vorig jaar. "De stichting probeert dan samen met de mensen van het azc een match te maken tussen de gastgezinnen en de mensen uit het centrum."

Verschillende gerechten

Er volgt al snel een reactie: René en Annemarie krijgen op kerstavond drie alleenstaande vrouwen op bezoek. Het wordt dus een diner voor vijf mensen en het idee is om verschillende gerechten klaar te maken. "Omdat je natuurlijk niet goed weet wat mensen lekker vinden", zegt Annemarie.

Ze wil dat er genoeg keuze is voor hun gasten. "We hadden een gerecht met zalm uit de oven gemaakt, iets vegetarisch, een borrelplank en een lekker toetje", somt ze op. Het enige wat op de avond nog moet gebeuren is de dames op halen van het azc in Apeldoorn.

Waar zijn onze gasten?

"We stonden rond 17:00 uur bij het azc", blikt René terug op de avond die plotseling toch iets anders verloopt dan gedacht. "We zagen de ene na de andere auto vertrekken, maar onze gasten kwamen maar niet."

De twee blijven met naambordjes in de hand nog even geduldig wachten. Maar na een tijdje bellen ze voor de zekerheid toch even met de organisatie. "Want de dames waren er niet", zegt René.

Anders dan gepland

Ze blijven wachten. En dan komen er uiteindelijk toch twee mensen naar buiten. "Een jong stel", vertelt René. "Het azc had gevraagd of zij anders met ons wilden eten." De drie dames die op de lijst stonden zijn namelijk nergens te bekennen.

"Soms zijn mensen al weer vetrokken. Dingen gaan soms anders dan gepland en dat is ook prima natuurlijk", merkt hij op over de realiteit van het leven in een azc. "En dat wordt van te voren ook wel gezegd hoor, dat dat kan gebeuren", vult Annemarie aan. Erg vindt het stel het niet. "We hebben nog steeds een hele mooie avond gehad met deze jonge mensen."

Communiceren met een app

De jonge vrouw en man die aanschuiven, komen uit Colombia en spreken vooral Spaans en een klein beetje Engels. Een gesprek voeren is in het begin best moeilijk. "Dat was even aftasten. Maar met je handen en voeten kom je een heel eind", merkt Annemarie op.

"Al die taalapps, die helpen dan wel echt", vertelt René."Op een gegeven moment hadden we ook wel echt een manier gevonden om toch leuke gesprekken te kunnen voeren." De vier praten die avond over van alles en nog wat. "We merkten toen dat we raakvlakken hadden en over leuke dingen konden praten."

Dol op familie

De twee stellen merken tussen het koken en eten door dat ze allen dol zijn op hun familie. Het onderwerp verbindt ze. "Op een gegeven moment lieten ze foto's van broertjes en zusjes zien. Zelf lieten wij ook foto's van onze familie zien, dat is dan ontzettend leuk", vertelt René. En even later schuift zelfs de oudste zoon van Annemarie, Elian, nog aan.

Over onderwerpen die minder luchtig zijn wordt niet gesproken. "Je vraagt niet naar waarom ze hier zijn", zegt het stel. "Dat kunnen mensen als bedreigend ervaren, er zit soms heel veel achter. Als ze er zelf iets over vertellen dan is het oké natuurlijk. Maar je gaat er niet gedetailleerd naar vragen."

Het leven vieren

De kerstavond is dan ook bedoeld om mensen die de rest van het jaar in een azc wonen een fijne avond te bezorgen. In zo'n centrum is die feestelijke sfeer soms niet echt goed te creëren, weet Annemarie. Ze werkt in een branche waar ze weleens spreekuren houdt in een azc.

"Het is gewoon niet een plek waar je blij van wordt. Het is een beetje mistroostig, ze proberen er wel het beste van te maken, maar het is natuurlijk heel anders", zegt ze. René vult haar aan: "Deze mensen missen hun familie, missen hun land en zijn onzeker over de toekomst. En als jij dan op deze manier een beetje het leven met hen kan vieren, dan is dat geweldig."

Goede ervaring

Zo rond middernacht brengen René en Annemarie het stel uit Colombia weer naar het azc. Ze houden de maanden daarna hier en daar nog contact via de app. "Omdat we het gewoon zo ontzettend leuk hebben gehad", blikken ze terug.

Dankzij die warme herinnering besluit het stel dit jaar weer mee te doen. Vanavond krijgen ze een gezin uit Syrië op bezoek. "Ze hebben een kindje en komen gezellig bij ons eten", vertelt Annemarie. Maar wat er precies op het menu staat, weet ze het weekend ervoor nog niet.

Maatschappelijke discussie

"We weten wel al dat het halal moet zijn, dus we gaan daar iets voor regelen", gaat ze verder. Want ook dit jaar willen René en Annemarie de mensen uit het azc een fijne kerst bezorgen. Kerst is voor hunzelf ook een belangrijk moment in het jaar.

"Het is toch ook wel een periode van rust, ontspanning, verbinding en samenzijn", vertelt René. "Voor ons betekent dat ook dat je, wie het ook is, elkaar als mensen ziet." Hij vindt dat dat de laatste tijd niet goed gaat in Nederland. "De hele maatschappelijke discussie rondom azc's en de protesten, daar krijg ik een knoop in mijn maag van. Dan denk ik: wat is er toch allemaal gebeurd. Het zijn mensen die op de vlucht zijn en die worden nu ontmenselijkt."

Een mens als jij en ik

Zijn vrouw is het daarmee eens. "Er is de laatste tijd zoveel negativiteit over andere culturen, over vluchtelingen", zegt Annemarie. Ze vindt het juist daarom belangrijk om een ander, positiever, geluid te laten horen en ziet kerst als een goede gelegenheid. "Want ik heb op zich niet zo heel veel met al die glitter en glamour rondom kerst, maar wat ik wel mooi vind, is het delen met mensen."

Het zorgt voor verbinding, kan René vertellen. "En dat is voor mij gewoon van: wie je ook bent, waar je vandaan komt, wat je overtuiging ook is, je bent in de eerste plaats gewoon een mens, zoals jij en ik. En daar probeer je menselijk contact mee te maken, los van alles wat er omheen speelt."