PVV-afsplitsers geven partijleider Geert Wilders kopzorgen: 'Hij is bevestigd in zijn wereldbeeld: hij kan niemand vertrouwen'

Historicus Geerten Waling ziet kansen voor de zeven ex-PVV'ers. "Als ze bij elkaar blijven - en misschien zelfs nog extra PVV-Kamerleden overhalen - dan hebben ze een goede kans om een factor van betekenis te vormen."

Zetelroof

"Het middel van zetelroof, fractie-afsplitsing, kan goed ingezet worden als er in een partij iets misgaat." De historicus snapt dat de PVV'ers daarom nu vertrekken. "Dit is het laatste machtsmiddel tegen een autoritaire partij. Dat is voor de democratie alleen maar goed."

"Ze hebben nu zeven extra zetels om mee te onderhandelen. En om PVV-programmapunten uit te voeren", vervolgt hij. Ook politiek commentator Joost Vullings denkt dat die punten bij de afsplitsers terug gaan keren. "Ze zeggen ook dat ze zijn opgestapt met het idee dat ze trouw blijven aan het PVV-verkiezingsprogramma."

Loyaliteit

Met name de leider van de zeven - Gidi Markuszower - kende Vullings goed. "Hij was een van de weinige PVV-Kamerleden die veel banden had met journalisten. Die het ook leuk vindt om over politiek te praten."

Toch was de politicus niet altijd positief over zijn partij. "Altijd als ik hem tegenkwam en vroeg hoe het ging, zei hij: 'Ik vind het hier niet leuk, ik wil hier weg.' Maar Wilders deed altijd een beroep op hem, dus voelde hij een bepaalde loyaliteit."

Stockholm-syndroom

"Eigenlijk denk ik al jaren: het is een soort wandelend Stockholm-syndroom, deze man", gaat Vullings verder. Dat beeld herkent historicus Waling ook bij de PVV'ers die blijven. "Dit zal het voor de fractie niet makkelijker maken. Als zij van Wilders houden, lijden ze eerder aan het Stockholm-syndroom dan dat het oprechte liefde is."

"Ik denk dat Wilders moeite heeft met het gegeven dat hij in de steek is gelaten. Hij wordt weer bevestigd in zijn eigen paranoïde wereldbeeld, dat hij niemand kan vertrouwen." Iets wat hij in het verleden vaker liet zien en wat beide heren herkennen. Waling: "Wilders heeft zelf geen echte vrienden, zeker niet in de Tweede Kamer. Het is voor hem heel zakelijk en hij kan ook heel hard zijn."

Toekomst

De vertrekkende Kamerleden leveren dus een flinke deuk op, al verwacht Waling dat Wilders er ook weer bovenop komt. "Hij is een van de minst voorspelbare politici, maar tegelijkertijd ook de langstzittende. Hij heeft al veel hobbels en diepe dalen overleefd en is vaak weer sterker teruggekomen."

Een democratischere partij van zijn PVV maken, is volgens Waling onwaarschijnlijk. "Hij heeft ook andere partijen gezien op de rechterflank die het niet overleefden omdat ze ten onder gingen aan inspraak, aan ruzie onder leden, aan congressen waar vooral de media van smulden."

Verdere ambities

"Achter de schermen heeft hij wel eens gezegd dat als de PVV een ledenpartij moet worden, hij ermee stopt. En het zou heel goed kunnen dat hij zijn woord houdt", vertelt de historicus.

En de afsplitsers? Hoe zit het daarmee? Die beraden zich volgens Vullings op hun eigen politieke toekomst. "Ze zijn al bezig met een partij oprichten, dus ze hebben echt verdere ambities. En dat vind ik heel opvallend."