Premier Rob Jetten op conferentie over toekomst NAVO: 'Meer verantwoordelijkheid nemen voor onze veiligheid'

Wereldleiders van nu zijn na de Tweede Wereldoorlog vooral in vrede opgegroeid, en de wereld is snel aan het veranderen. Dat is een uitdaging voor toekomstige leiders. Om ze klaar te stomen voor de toekomst organiseert Nederland deze conferentie, legt verslaggever Tom van 't Einde uit. Hij was er bij in het Haagse Vredespaleis.

'Geen tijd te verliezen'

Want hoe moeten we als Europa omgaan met een bondgenoot die zich als onze grootste vijand gedraagt? Kunnen we onszelf nog wel verdedigen zonder de Verenigde Staten? Voor het eerst gaf minister-president Rob Jetten vandaag een speech waarin hij zijn kijk op de snel veranderende wereld deelde. Hij vindt dat Europa sterker in eigen schoenen moet staan maar wil ook dat we ons niet afkeren van Amerika.

"Nederland en de Europese Unie moeten meer verantwoordelijkheid nemen voor onze veiligheid", zei minister-president Jetten in zijn speech. "We hebben geen tijd te verliezen. De Europese defensie-uitgaven moeten sterk omhoog, zodat we onszelf kunnen verdedigen."

Rechtvaardig en realistisch

"Je hoorde Jetten een beeld schetsten van een Europa dat zich snel moet leren verdedigen, wat zelf naar de wapens moet kunnen grijpen. En een Europa dat nieuwe bondgenoten moet vinden, zoals Canada, Zuid-Korea en ook Latijns-Amerikaanse landen", zegt verslaggever Van 't Einde.

"Jetten zei ook: 'We moeten een soort waarde creëren in een gezamenlijke gedachte dat we staan voor rechtvaardigheid in Europa'", zegt verslaggever Van 't Einde. "Maar hij zei wel: daar moet ook realiteit bij komen kijken, want we kunnen dat gedachtegoed niet zomaar meer opleggen aan de rest van de wereld, die tijd is voorbij. Soms zullen we ook zaken moeten doen met landen waar we het niet helemaal mee eens zijn. Dat hoort ook bij dat nieuwe realisme volgens Jetten. De Verenigde Staten zijn niet meer onze bondgenoot, dus dat betekent dat we heel veel geld in defensie moeten steken."

'Uitvogelen' waar geld vandaan moet komen

"Komende jaren gaat 3,5 procent van ons budget naar ons leger", zegt Jetten. "Niet alleen om Russische dreiging, maar alle dreiging die bij deze tijd horen tegen te houden." Op de vraag waar dat geld voor defensie vandaan moet komen, zegt Jetten: "Dat zullen we komende tijd moeten gaan uitvogelen. Maar ik ben er echt van overtuigd dat dat kan, omdat het ook een pure noodzaak is."

Of er dan moet worden bijgeleend, als het nodig is? "Nou, we willen uiteindelijk geen financiële schulden doorschuiven naar de volgende generatie, want daar gaat deze conferentie over", antwoordt Jetten. "Dus we zullen toch met elkaar een nette begroting moeten maken."