Moedermelk of flesvoeding? Het is de vraag bij veel jonge ouders. Helemaal nu uit onderzoek van het RIVM blijkt dat in moedermelk vaak schadelijke PFAS zitten. Toch vinden deskundigen borstvoeding nog steeds een goed idee.
Veronique Thijssen-Spaan is de voorzitter van de Nederlandse Vereniging van Lactatiekundigen, die vrouwen adviseert over borstvoeding geven. De telefoon rinkelt daar sinds het uitkomen van het onderzoek vrijwel non-stop. "Mensen vragen zich af: kan ik nog wel borstvoeding blijven geven?"
'Juist nu borstvoeding geven'
Het antwoord is volgens Thijssen-Spaan een volmondig 'ja'. Ook het Voedingscentrum handhaaft het advies om, waar mogelijk, jonge kinderen borstvoeding te blijven geven.
Te veel PFAS in het lichaam tast het immuunsysteem aan, legt Thijssen-Spaan uit. En borstvoeding is nou juist iets wat het immuunsysteem helpt versterken. Het immuunsysteem wordt geholpen met allerlei antistoffen en immuuncellen, die in moedermelk te vinden zijn. "Daarom moet je juist nu borstvoeding geven."
PFAS is de term voor een groep chemische stoffen, gemaakt door de mens, die nauwelijks afbreken in het milieu. Het werd lange tijd als wondermiddel gezien omdat het vuil, water en vet afstoot. Een van de bekendste soorten PFAS is teflon.
Het grote probleem is ook dat de stoffen zich ophopen in het menselijk lichaam. Gebeurt dat teveel, dan vergroot het de kans op hart- en vaatziekten en verschillende soorten kanker. Ook kan het de vruchtbaarheid aantasten.
PFAS zit overal
Hoogleraar Jacob de Boer bestudeerde als toxicoloog jarenlang de effecten van PFAS op het menselijk lichaam. Ook hij weet dat het negatieve gevolgen kan hebben op het immuunsysteem. "Dat kan bij kinderen bijvoorbeeld betekenen dat de reguliere vaccinaties tegen difterie of tetanus, die elk kind krijgt, minder effectief worden. En dat wil je niet."
"Ben je gezond, sport je veel en eet je goed, dan heb je doorgaans een sterk immuunsysteem en kun je meer hebben", gaat hij verder. "Ouderen, kinderen en andere kwetsbare groepen lopen eerder risico." De zorgen bij ouders zijn dus niet gek.
'We komen er niet van af'
Dat PFAS nu in moedermelk is aangetroffen verbaast De Boer niet echt. PFAS is namelijk overal. "We zijn er langzamerhand achter gekomen dat het niet alleen maar in de koekenpan zit, maar in heel veel meer." Regenjassen, blusmiddelen, cosmetica, verf en ga zo maar door.
En door het gebruik van dat soort producten komt het je lichaam binnen. "Als je ze eenmaal in je lichaam hebt, duurt het ontzettend lang voordat je ze kwijt bent", legt De Boer uit. "Uiteindelijk worden ze wel uitgescheiden, maar komen dan weer in het riool en uiteindelijk opnieuw in het milieu terecht. We komen er dus eigenlijk maar niet van af."
Totaalverbod nodig?
De Boer is het met Thijssen-Spaan eens dat er geen reden is om te stoppen met het geven van borstvoeding. "We zijn nog niet op het punt dat we zeggen: nou, doe maar minder met moedermelk."
Als er nog grotere hoeveelheden PFAS in moedermelk gevonden worden, zou dat advies wel kunnen worden aangepast. Volgens de toxicoloog is er maar één oplossing voor dit probleem: een totaalverbod op PFAS. "Dit is echt wel iets waar we van af moeten. Dat is mijn grootste zorg."