Ouderen krijgen minder vaak kunstgebit, maar dat zorgt juist voor extra druk op tandartsen
"Het wordt steeds moeilijker om iedereen van mondzorg te kunnen voorzien", die waarschuwing geeft Henri Lohr, afdelingshoofd tandheelkunde van het UMCG. Het loopt nu al traag, maar we staan volgens hem pas aan de vooravond van een mondzorginfarct.
Er zijn meer problemen die op de tandheelkundige sector afkomen, maar eentje is toch wel het opvallendst: doordat de zorg beter is geworden, doen mensen langer met hun eigen tanden. Waar in 1981 1 op de 3 volwassenen een kunstgebit had, is dat nu 1 op de 14. "Goed nieuws", zegt Lohr, maar het heeft dus ook een keerzijde.
Druk op tandartsen
Die keerzijde is namelijk dat het onderhoud van je eigen tanden om meer mondzorg vraagt dan een kunstgebit, want iets als een wortelkanaalbehandeling vergt veel meer tijd en moeite dan het vervangen van een kunstgebit. "Dat zorgt voor grotere druk op alle tandartsen. Mensen die oud worden, hebben meer mondzorg nodig dan vroeger", zegt Lohr.
Een gemiddelde 75-plusser bezocht in 2025 3 keer per jaar de tandarts, in 2015 was dat 2 keer per jaar. Ook zijn er nu meer ouderen omdat we steeds ouder worden. Er is dus meer mondzorg nodig door de vergrijzing én omdat we gezonder blijven met onze eigen tanden.
Tandartsendichtheid
De vergrijzing heeft daarnaast nog een effect waar tandartsen mee te maken hebben, naast dat ze patiënten vaker zien. "Er gaan veel tandartsen met pensioen, maar die plekken moeten wel opgevangen worden." Dat is als eerste te merken in de regionale gebieden.
Dat komt omdat de zogenaamde "tandartsendichtheid" daar het laagst is. Er zijn in die gebieden minder tandartsen per inwoner. Waar in Amsterdam een tandarts rond de 1.000 mensen bedient, is dat in de regio Delfzijl 3.000. Als er daar een tandarts verdwijnt, omdat er geen opvolger gevonden kan worden, is een alternatief lastiger te vinden.
Regionale verschillen
Dat geeft nu al problemen, ziet Lohr. "In Groningen, Zeeland, Friesland en Drenthe zijn er steeds meer mensen die moeite hebben om een tandarts te vinden." Dat komt niet alleen omdat er te weinig tandartsen zijn, maar ook omdat de opgeleide tandartsen niet allemaal in deze regio's willen werken.
Er zijn op dit moment dus grote verschillen per regio. "Maar de problemen gaan we ook in de Randstad merken als we nu niet ingrijpen."
Andere manier van werken
Er is wel een aanwas aan nieuwe tandartsen die maar al te graag plekken opvullen. Maar volgens Lohr gaat dat de druk op de mondheelkunde niet oplossen, want er is meer nodig dan alleen maar meer tandartsen. "Er moet meer geld bij. De uitbreiding is goed, maar het moet niet incidenteel zijn, want dit is een structureel probleem."
Volgens het afdelingshoofd moet de beroepsgroep in de toekomst efficiënter te werk gaan om iedereen, jong en oud, goed te kunnen verzorgen. "Is de bestaande manier van zorgverlening nog wel houdbaar of moeten we onze werkwijze misschien aanpassen?", vraagt hij zich af.