De Israëlische premier Benjamin Netanyahu bezocht de Amerikaanse president Donald Trump vorige maand in het Witte HuisBron: AFP
De Israëlische premier Benjamin Netanyahu bezocht de Amerikaanse president Donald Trump vorige maand in het Witte Huis
Israël-Palestina

Oproep vanuit Israël aan president Donald Trump om oorlog in Gaza te stoppen is logisch: 'Maar kans is heel klein'

Alleen Donald Trump kan de oorlog in Gaza stoppen en moet dat ook doen, dat is de boodschap van een opvallende oproep vanuit Israël. Honderden ex-kopstukken uit het leger en inlichtingendiensten willen dat hij premier Benjamin Netanyahu onder druk zet.

De brief is ondertekend door meer dan 600 voormalige hooggeplaatste kopstukken die in het Israëlische leger en bij inlichtingendiensten Mossad en Shin Bet hebben gewerkt. Daarin vragen ze Trump om de Israëlische premier Benjamin Netanyahu te dwingen de oorlog in Gaza te stoppen, melden verschillende media in Israël.

'Flinke oproep'

Israël-kenner Peter Malcontent spreekt van een 'flinke oproep', al zijn er volgens hem in het verleden vaker van dit soort oproepen gedaan. "En tot nu toe is Netanyahu daar niet erg van onder de indruk gebleken en zijn kabinet ook niet", vertelt hij. De oproep alleen tot hen richten heeft dan ook geen zin, heeft de groep ex-officieren vastgesteld.

"Dus zij denken nu daarom: we moeten ons richten op het land, en op de leider van dat land, dat de meeste invloed kan uitoefenen op de Israëlische regering", legt Malcontent uit. "En dat is en blijft nog steeds de Amerikaanse president Trump."

Afhankelijk van de VS

In hun brief richten ze zich inderdaad tot de juiste persoon, zegt Amerika-verslaggever Tom van 't Einde van EenVandaag. "Trump heeft natuurlijk gewoon de touwtjes in handen en daarmee het lot van Israël en dus ook Gaza." Zonder de steun van de Verenigde Staten is het namelijk onmogelijk voor Israël om zichzelf te blijven verdedigen, bijvoorbeeld tegen Hamas of Iran, legt hij uit.

"De raketten die worden gebruikt voor de 'Iron Dome' zijn allemaal Amerikaans", noemt Van 't Einde als voorbeeld. "Dus als Trump echt druk zet, echt de hakken in het zand zet, en bijvoorbeeld stopt met de levering van munitie of straaljageronderdelen, dan heeft Netanyahu vrij snel een probleem."

Amerikanen staan achter Israël

De groep voormalige kopstukken stuurde begin vorige maand ook al een brief naar Trump met de dringende vraag om de oorlog in Gaza te stoppen. Van 't Einde verwacht niet de Amerikaanse president deze keer wél gehoor zal geven aan de oproep. "Dat is ijdele hoop. De kans dat Trump het Netanyahu echt moeilijk gaat maken, is gewoon heel klein."

Dat komt volgens hem omdat de 'overgrote meerderheid' van de Amerikanen nog achter Israël staat. "De discussie die wij hier in Europa veel heviger voeren, die hoor je in de VS eigenlijk veel minder", weet hij. "De meeste Amerikanen die ik spreek maken zich er niet heel erg druk over, die staan gewoon nog steeds vierkant achter Israël."

'Wel moeite met beelden'

En dat geldt al helemaal voor de achterban van Trump. "Daarin zijn de 'evangelicals' een hele machtige groep. En als er één groep is die altijd achter Israël zal blijven staan, dan zij het. Trump wil hen niet tegen zich in het harnas jagen", legt de Amerika-verslaggever uit. "Ik denk dan ook dat het hem niet in dank zou worden afgenomen."

Al dat betekent niet dat er vanuit de christelijke hoek geen kritiek klinkt op Israël vanwege de hongersnood in Gaza, zegt Van 't Einde. "Je merkt wel dat ook conservatieve Amerikanen wel moeite hebben met de beelden die daar nu vandaan komen. En ook Trump zelf is het niet in de koude kleren gaan zitten, gaf hij vorige week aan."

Oproep vanuit Israël aan president Donald Trump om oorlog in Gaza te stoppen is logisch

Wat zijn de gevolgen?

Het was de eerste keer dat Trump zich wat kritischer uitsprak over Gaza en Netanyahu daarmee tegensprak over de hongersnood daar. Toch zal de Israëlische premier hier niet meteen wakker van liggen, denkt Malcontent. Maar helemaal ongevoelig ervoor is Netanyahu volgens hem ook weer niet: "Omdat je nooit weet bij Trump wat er volgt na kritiek."

Misschien blijft het hierbij, zegt Malcontent. "Dat hebben we vaker gezien in het afgelopen half jaar." Maar het kan het begin zijn van zwaardere kritiek of zelfs (lichte) Amerikaanse sancties tegen Israël. En dat zou Netanyahu volgens hem 'natuurlijk niet fijn vinden'. "Dus het zal toch wel een beetje voor wat toegenomen zenuwen in Jeruzalem hebben gezorgd."

'Drie stappen te ver'

Amerika-verslaggever Van 't Einde verwacht niet dat het zo'n vaart zal lopen. Netanyahu dwingen om te stoppen met de oorlog tegen Hamas is volgens hem 'drie stappen te ver' voor Trump. "Zeggen dat er veel honger in Gaza is, wil nog niet zeggen dat je er zelf iets aan gaat doen, dat je er ook echt consequenties aan verbindt."

"En dat laatste, dus doorpakken na kritiek, hebben de Amerikanen tot nu toe niet gedaan. Wij in Europa ook niet echt, natuurlijk", zegt hij tot slot. "Maar als de Amerikanen wél gaan schuiven, dan kan het opeens heel snel gaan. Ik zie alleen niet voor me dat dat gaat gebeuren."

Hoe de druk op Israël toeneemt (maar niks lijkt te veranderen)