Oorlog in Midden-Oosten is 'een ramp' voor Oekraïne, maar perfect voor Rusland
De Oekraïense president Zelensky waarschuwt voor een Derde Wereldoorlog als de situatie in het Midden-Oosten niet snel wordt opgelost. Hij bemoeit zich, net als president Poetin, actief met het conflict. En terwijl hij midden in een eigen oorlog zit.
President Volodymyr Zelensky plaatste de afgelopen dagen zelfs Arabische teksten op social media-platform X en stuurde Oekraïense militairen om Iraanse drones neer te halen. En dat omdat de oorlog in het Midden-Oosten een 'ramp' is voor Zelensky, zegt Laurien Crump, buitenland- en defensie-expert aan de Radboud Universiteit in Nijmegen.
Aandacht verschuift
De aandacht verschuift voortdurend: eerder zagen we dat ook al bij de ontwikkelingen in Venezuela en Groenland, vertelt Crump. De expert denkt dat die veranderende focus nadelig is voor de Oekraïense president en zijn land.
"Hij wil juist laten zien dat hij nog relevant is, dat Oekraïne nog altijd het wereldnieuws haalt."
Oorlogskas wordt gespekt
Maar dat minder mensen nu bezig zijn met de oorlog in Oekraïne, komt de Russische president Vladimir Poetin juíst goed uit. Door de situatie in het Midden-Oosten ligt een van de belangrijkste olieroutes ter wereld stil, de Straat van Hormuz. Schepen die erdoor heen varen, worden aangevallen.
Landen als India en China kijken daarom nu naar alternatieve bronnen voor olie, zoals Rusland. En daar verdient het land nu al flink aan: zo'n 150 miljoen dollar extra per dag. "De oorlogskas was bijna op, maar wordt nu weer flink gespekt", vertelt Crump.
Sancties tegen Rusland
"Poetin is nu de lachende derde", beaamt Ruslandkenner Helga Salemon. "De Russische inkomsten bestaan voor het belangrijkste deel uit olie en gas. En in eerste 2 maanden van dit jaar zag je echt de werking van de sancties, want de inkomsten waren de helft minder uit olie en gas dan vorig jaar."
Salemon heeft het dan over de sancties tegen Rusland, deze werden ingevoerd nadat het land Oekraïne zo'n 4 jaar geleden binnenviel. "Maar door de aanval van Trump in Iran stijgt de olieprijs. En Trump zegt nou ook nog eens dat Rusland weer olie mag verkopen." De Amerikaanse president meldde vannacht dat Russisch olie aan boord van olietankers, die nu al op zee varen, 30 dagen lang weer wereldwijd wordt verkocht.
Geld voor oorlog
Goed nieuws dus voor Rusland, want een derde van de Russische begroting gaat naar de oorlog, kan Salemon vertellen. "Dat is steeds moeilijker te betalen, omdat bommen en granaten niks opleveren."
"En soldaten zijn duur", gaat de Ruslandkenner verder. "Dus het probleem van Rusland is dat ze (de oorlog, red.) niet meer kunnen betalen op het moment dat de olie- en gasinkomsten stokken."
Minder wapensteun
Ook betekent de huidige situatie in het Midden-Oosten dat luchtafweerraketten, ook wel patriots, op lange termijn misschien niet meer als bescherming kunnen worden ingezet in Oekraïne. "Diezelfde wapens worden namelijk nu gebruikt in het Midden-Oosten", vertelt defensie-expert Crump.
Juist die wapensteun van Europa en Amerika, heeft er de afgelopen jaren voor gezorgd dat Oekraïne de oorlog heeft kunnen volhouden. "Samen met de sancties zijn die essentieel voor Oekraïne om stand te houden", vult Salemon aan. "En wat Poetin probeert, omdat hij ziet dat hij niet kan winnen van Oekraïne, is tweedracht te zaaien in Europa en een beetje in Amerika."
Poetin de bemiddelaar
Maar los van de financiële situatie, geeft de oorlog in het Midden-Oosten Poetin ook de kans om zich op te werpen als bemiddelaar. Eerder gaf de president al aan te willen 'helpen' de oorlog in Gaza te beëindigen omdat hij vriendschappelijke banden met zowel Israël als de Palestijnen heeft.
"Hij kan zich nu profileren als iemand die zich inzet voor wereldvrede", zegt defensie-expert Crump. "En we zagen eerder al dat Trump daar bijzonder gevoelig voor is."
Zelensky wil in beeld blijven
Al met al, komt de oorlog de Russische president Poetin dus goed uit. Dat betekent dus ook dat het voor de Oekraïense president Zelensky zeer belangrijk is om in beeld te blijven. En dat weet hij. De leider stuurt nu zelfs experts naar de Golfstaten die kunnen helpen bij het neerhalen van drones.
"Hij wil daarmee niet alleen laten zien dat Oekraïne relevant is, hij wil zo ook benadrukken dat het land niet alleen het slachtoffer is van Russische agressie", legt Crump uit. "Oekraïne kan ook op mondiaal niveau een belangrijke rol spelen als strategisch partner van de Amerikanen en Europeanen."