Ongekende machtsstrijd in voetbalwereld door FIFA-plan: 'Infantino heeft zijn hand overspeeld'
Een nieuw plan van FIFA-voorzitter Gianni Infantino is uitgelopen op een enorme rel in de voetbalwereld. Verschillende bonden hebben zich fel tegen hem gekeerd, Europa dreigt met een WK-boycot en Infantinos belangrijkste adviseur is per direct opgestapt.
"Hier heeft hij zijn hand echt overspeeld", zegt Arnout Geeraert, FIFA-deskundige en universitair docent sport governance aan de Universiteit Utrecht. Volgens hem is het ongekend wat er zich momenteel afspeelt. Zeker het feit dat de grote voetbalbonden zo eensgezind optrekken tegen de baas van de FIFA, is niet eerder op deze manier voorgekomen.
Keihard statement
De FIFA bestaat uit de nationale voetbalbonden van 211 aangesloten landen. Toen Infantino dinsdag het plan lanceerde om de commerciële rechten van het WK in de toekomst te verkopen aan externe investeerders, reageerde de UEFA (waarbij 55 Europese voetbalbonden zijn aangesloten) al snel met een ongekend hard statement. "De ziel en het toezicht op voetbal zijn geen handelswaar", schreef de Europese bond onder andere.
Later kwam daar het dreigement bij dat de Europese landen niet zullen meedoen aan het volgende WK als het plan doorgaat. Inmiddels hebben ook de Midden- en Noord-Amerikaanse CONCACAF (40 aangesloten landen) en de Aziatische AFC (47 aangesloten landen) zich officieel tegen het plan uitgesproken. Daarnaast heeft Carlos Cordeiro, de belangrijkste adviseur van Infantino, zijn ontslag ingediend. Hij noemde het plan "een slechte deal voor het voetbal".
WK te koop
De onrust begon toen Infantino aankondigde de commerciële rechten van het WK te willen onderbrengen in een nieuwe dochteronderneming, om daar vervolgens aandelen van te verkopen aan private investeerders. De wereldvoetbalbond blijft zelf weliswaar grootaandeelhouder, maar externe partijen krijgen zo directe invloed. Een van de beoogde grote investeerders is Joshua Kushner, de broer van Donald Trumps schoonzoon Jared Kushner.
Het plan moet miljarden opleveren. Infantino hoopte de nationale voetbalbonden te paaien door een aanzienlijk deel van dit geld direct naar hen te laten vloeien. Via het bestaande 'FIFA Forward Programme' krijgt elk van de 211 lidstaten momenteel jaarlijks 8 miljoen dollar. Dit bedrag zou worden verhoogd naar 20 miljoen dollar per jaar, met de belofte dat dit in de toekomst nog verder zou stijgen.
Veel meer wedstrijden
Maar dat geld moet ergens vandaan komen, en de angst van veel landen is dat de commerciële belangen de sport volledig gaan overschaduwen. De investeerders willen namelijk rendement zien op hun miljoenen, legt FIFA-kenner Geeraert uit. "Dat zou onvermijdelijk leiden tot meer wedstrijden en meer kampioenschappen", zegt hij. "Om het heel concreet te maken: een wereldkampioenschap om de 2 jaar, met nog meer deelnemende landen."
Om het heel concreet te maken: een wereldkampioenschap om de 2 jaar, met nog meer deelnemende landen.Arnout Geeraert
Het afgelopen WK was al veel te doen om de verschillende manieren waarop de FIFA meer geld probeerde te verdienen aan het toernooi. Zo was er veel kritiek op de drinkpauzes, die bedacht zouden zijn om extra reclameblokken toe te voegen. Uiteindelijk leidde de keuzes van de FIFA wel tot het lucratiefste WK ooit: de wereldvoetbalbond heeft eerder aangegeven op 11,4 miljard euro aan inkomsten te rekenen van het toernooi.
Alles op eigen houtje
Maar de kritiek op de voetbalbonden gaat niet alleen over geld, maar ook dat Infantino dit plan op eigen houtje lijkt te hebben bedacht. En daarbij de democratische processen van de FIFA heeft genegeerd. "Eigenlijk zie je een verlengstuk van de manier waarop dat Infantino al jarenlang te werk gaat", zegt Geeraert. Volgens de deskundige vaart hij vaak zijn eigen koers en stelt vervolgens de andere leden voor een voldongen feit.
Ook bij dit plan riep Infantino de leden op om snel voor te stemmen, anders zouden ze een stuk minder mogen meeprofiteren van de inkomsten. "Hij kan zijn zin heel vaak doordrukken", zegt Geeraert. "Maar dat is hij een beetje tot in het extreme aan het doen hier."
Hand overspeeld
De felle reacties van de afgelopen dagen laten volgens Geeraert zien dat Infantino te ver is gegaan. "Hij dacht van: 'Goh, ze zullen het ook wel slikken. Er komt zoveel geld binnen, die nationale bonden zullen dit aanvaarden'. Maar ja, dat is dus niet gebeurd."
Hij wijst erop dat het verzet niet alleen vanuit de voetbalbonden komt, maar ook vanuit collega's uit de top van de FIFA. "En dat lijkt me toch wel een zware klap voor hem."
WK 2030 in gevaar?
En dan is er nog een belangrijke kwestie voor Nederlandse voetballiefhebbers: gaan we het WK van 2030 boycotten? Geeraert wijst erop dat er nog geen boycot is, maar dat de Europese bond alleen een boycot heeft aangekondigd als het plan van Infantino doorgaat.
Maar met de grote weerstand die er op dit moment is, kan Geeraert zich niet voorstellen dat de verkoop van de WK-rechten er nog van komt. "Ik denk dat het plan zo goed als begraven is."