Nog altijd veel stalbranden in Nederland, ook boer Johan overkwam het: 'Eén vonkje en al snel stond het stro in brand'

Ondanks alle aandacht voor stalbranden is het aantal vorig jaar niet gedaald. In 2025 waren er 41 branden waarbij in totaal ruim 60.000 dieren omkwamen, blijkt uit cijfers van het Verbond van Verzekeraars. Dat is vergelijkbaar met het jaar ervoor. Staatssecretaris Silvio Erkens van Landbouw wil nu een verplichte brandveiligheidskeuring voor boerenbedrijven invoeren.

Mestrobot lassen

Dat gevaar in 'een heel klein hoekje' kan zitten, weten melkveehouder Johan Oosthoek en zijn broer Barry. Het was zaterdag 3 januari vroeg in de ochtend toen ze voor het melken nog even snel een mankement aan de mestrobot wilden repareren. Er was een onderdeel afgebroken dat weer aan het apparaat gelast moest worden.

De broers namen de nodige voorzorgsmaatregelen, vertelt Johan. Zo gebruikten ze een speciaal lasapparaat dat minder vonken geeft en ook stond er brandblusser klaar voor als het mis zou gaan. En dat was maar goed ook, want het ging inderdaad helaas goed mis.

Vlammen van 4 meter

"De weersomstandigheden waren niet optimaal waardoor de ventilatie in de mestkelder niet helemaal perfect was", blikt Johan terug. Daardoor konden er toch ontvlambare mestgassen de stal in komen. De vonkjes van het lassen deden de rest: "Er kwamen grote steekvlammen door de roosters naar boven, tot wel 3 à 4 meter hoog."

Binnen de kortste keren stond het stro in de fik. Johan - die al 27 jaar bij de vrijwillige brandweer zit - pakte de brandblusser en begon met blussen, maar het vuur greep te snel om zich heen. "Toen hebben we heel snel de koeien naar buiten gebracht."

Naar buiten krijgen

Uiteindelijk lukte het de boerenfamilie om al hun 240 koeien in veiligheid te brengen. En dan hadden ze nog het 'geluk' dat ze koeien houden, vertelt Johan. "Die zijn makkelijk naar buiten te krijgen." Bij varkens of kippen is dat een heel ander verhaal, weet de melkveehouder.

"Die dieren zitten vaak in grote hoeveelheden in een stal, en ze zijn niet gewend om buiten te komen, vaak kunnen ze ook niet naar buiten", vertelt hij. "Als je daar dan brand in een stal hebt, is het gewoon heel lastig om de dieren naar buiten te krijgen."

Snel keuringen invoeren?

Vorig jaar ging het dus tientallen keren mis. Zowel de brandweer als verzekeraars vinden dat er te veel stalbranden zijn. Een woordvoerder van de brandweer noemt het 'betreurenswaardig' dat het aantal 'nog steeds niet afneemt'. Hij benadrukt het belang van preventieve maatregelen om brand te voorkomen, 'of op zijn minst beheersbaar te houden'.

De verzekeraars hopen dat het kabinet vaart maakt met het verplichten van brandveiligheidskeuringen. Staatssecretaris Erkens laat weten die zo snel mogelijk in te willen voeren. Hij hakt in het najaar de knoop door over hoe precies. Erkens zegt daarbij 'oog te hebben' voor de uitvoerbaarheid.

'Boeren hebben weinig geld'

Melkveehouder Johan is na de brand in zijn stal anders gaan kijken naar brandveiligheid en hoopt dat ook andere boeren dit serieuzer gaan nemen. Meer bewust zijn van de veiligheidsgevaren bij klusjes op het erf zou volgens hem al een goed begin zijn. Zelf verantwoordelijkheid nemen is dan ook belangrijk, meer verplichtingen vanuit de overheid ziet hij minder zitten.

Brandveiligheid is voor veel boeren namelijk ook gewoon een kwestie van geld, legt hij uit. "We werken met hele kleine marges, dan ga je geen hele dure systemen in je stal plaatsen die later misschien niet effectief genoeg blijken." Daarom hoopt hij dat binnen de huidige regels ook een oplossing gevonden kan worden om het aantal stalbranden naar beneden te krijgen.