Nederlanders massaal opgelicht bij aanvragen toeristenvisum, ook Floris: 'Was 2 keer 250 euro kwijt'

Als je binnenkort op vakantie gaat, let dan goed op waar je je visum aanvraagt. Want er zijn talloze websites - die niet van echt te onderscheiden zijn - die honderden euro's vragen voor een toeristenvisum die je langs de officiële weg al voor een tientje kunt bemachtigen.

Stijging visumfraude

Vooral sinds april heeft deze vorm van visumfraude een enorme vlucht genomen. Vanaf die datum is het namelijk verplicht om voor het Verenigd Koninkrijk een ETA aan te vragen. En daar spelen criminelen handig op in. Oplichters maken valse websites waarop mensen hun aanvraag doen en veel te veel betalen of zelfs helemaal niets ontvangen. Soms worden zelfs creditcardgegevens gestolen.

Deze stijging is ook waar te nemen in cijfers die EenVandaag heeft opgevraagd bij de Fraudehelpdesk. Vorig jaar kreeg deze instantie nog slechts 8 meldingen van deze vorm van visumfraude binnen, waar 8.000 euro mee gemoeid was. Inmiddels staat de teller voor 2025 op maar liefst 533 meldingen en gaat het om een bedrag van bijna 92.000 euro.

'Een keurige site'

Ook Floris van Woudenberg trapte in deze val toen hij voor een trip naar Londen met zijn vrouw een toeristenvisum wilde aanvragen. "Wij wilden met de trein naar Londen en daar heb je tegenwoordig een toeristenvisum voor nodig", begint Floris zijn verhaal. "Nadat ik de reis had geboekt ben ik op internet op zoek gegaan naar een site waar ik dit document kon aanvragen. Ik kwam terecht op een - op het oog - keurige site waar ik via een betaallink zo'n ETA kon aanvragen. Dat heb ik gedaan."

Floris was zich van geen kwaad bewust dat hij hier met oplichters te maken had. "Het zag er allemaal goed uit. Ik moest mijn paspoort en creditcardgegevens achterlaten. Ik heb een foto van mij en mijn vrouw opgestuurd. Ik kreeg meteen mailtje in mijn inbox waarin stond dat we de ETA binnen hadden en dus naar Engeland konden afreizen. Dus ik dacht alleen maar: dat is mooi, goed geregeld allemaal."

Afschrift met hoog bedrag

Maar na een week komt Floris er toch achter dat er iets niet in de haak is. "Ik had het hotel geboekt en nog een paar andere dingen, dus ik wilde even kijken wat de schade was op mijn creditcard. Naast de hotelafrekening stond er op een afschrift een hoog bedrag dat ik niet kon thuisbrengen. 247 euro. 2 keer maar liefst."

En dan ruikt Floris echt onraad. "Eerst dacht ik nog dat het de rekening van een hotel was, maar al snel bleek de rekening te komen van een bedrijf dat in de Amerika gevestigd was. Maar ik had helemaal geen contact gehad met dit bedrijf. Het bleek een soort servicebureau te zijn dat ervoor zorgt dat jij als reiziger een ETA krijgt. Maar normaal betaal je voor zo'n document 18 euro. Wij waren in totaal bijna 500 euro kwijt."

Juridisch gezien niets ondernemen

"Ik schrok me rot en werd ook een beetje boos. Ik heb meteen de bank gebeld en die adviseerde om mijn creditcard te blokkeren. Ook heb ik voor ons beiden een nieuw paspoort aangevraagd. Die kosten kwamen er ook nog bij," vertelt Floris.

Tot overmaat van ramp geeft de bank aan dat Floris met zijn rug tegen de muur staat. "De bank gaf aan dat we hier - juridisch gezien - niks tegen konden ondernemen. Het bedrijf had de dienst namelijk wel verleend, maar we hebben er alleen te veel geld voor betaald. En dat geld is weg. De bank gaat het wel onderzoeken, maar ik reken erop dat hier niks uit komt."

Steeds meer sites

Floris en zijn vrouw waren ook bang dat zijn gegevens misbruikt zouden worden. "We hadden onze gegevens natuurlijk opgestuurd naar een site met voor ons een onbetrouwbaar adres. Daarnaast hadden we ook nog eens foto's opgestuurd. En dat voelde niet goed. We hebben dus een nieuw paspoort aangevraagd, maar een consequentie was wel dat we ook weer een nieuw ETA aanvraag moesten indienen. Dat is namelijk gekoppeld aan je paspoort. Gelukkig hebben we het dit keer wel via een betrouwbare app gedaan."

Helaas staat het verhaal van Floris en zijn vrouw niet op zichzelf. Babs van der Staak van de Consumentenbond legt uit dat ze hier zeker meldingen over binnenkrijgen. "Helaas zien we ook dat er steeds meer van dit soort sites actief zijn. Je moet als consument echt oppassen dat je niet veel meer betaalt via zo'n site in vergelijking met het bestellen van een toeristenvisum via het officiële loket."

'Snel geneigd te klikken'

Toch snapt Van der Staak dat je als consument snel in de val trapt: "Dit soort sites zitten vaak heel slim in elkaar. Je ziet dat ze onduidelijk zijn over de dienst die ze aanbieden en vooral over hoeveel geld dat kost. En ze staan ook vaak bovenaan de zoekresultaten van Google. Je bent dan als consument toch snel geneigd om dit aan te klikken."

Of er sprake is van misleiding, is niet voor elke site vast te te stellen vertelt ze. "We zien een heel wisselend beeld. Sommige sites zijn heel duidelijk en transparant over de kosten en het feit dat ze een als bemiddelaar optreden. Bij andere sites zie je logo's die heel erg lijken op die van officiële overheid websites. En die bedrijven zijn weer heel erg onduidelijk over de dienst die ze precies aanbieden. Dus het verschilt echt per site."

Grote drempel

Misleiding of niet, de consument moet echt alert zijn waarschuwt Van der Staak. "We willen de consument echt waarschuwen. Informeer jezelf goed en weet dat de kosten van visa die je aanvraagt bij een officieel loket relatief laag zijn. Bij het Verenigd Koninkrijk gaat het om 16 pond en bij de Verenigde Staten om ruim 40 dollar. Er zijn dus sites die veel meer vragen. Daar moet je dus extra op letten."

Je kunt ook juridisch in opstand komen, maar dat is nog wel een drempel voor gedupeerde consumenten, stelt Van der Staak vast. "Als je het visum gekregen hebt, dan hebben ze hun dienst in principe geleverd. Dat maakt het extra lastig. Maar er zijn ook sites die allerlei essentiële informatie wegmoffelen en met opzet kleuren en logo's gebruiken van officiële websites."

'Niet meteen klikken'

"Dit soort factoren kunnen er toe bijdragen dat het juridisch als misleidend valt aan te merken of als een oneerlijke handelspraktijk", legt ze verder uit. "Dan zou je gewoon je geld moeten terug krijgen. Maar als je een zaak bij een rechter gaat aanspannen, ben je ook zo weer een paar 100 euro verder. Dat is dus wel een grote drempel. Ik snap dat het voor een consument lastig is."

Toch heeft Van der Staak nog wel een aantal belangrijke tips om dit soort fraude te voorkomen. "Klik niet meteen op de eerste link die Google laat zien. Kijk goed naar de diensten ze aanbieden en wat voor kosten daar tegenover staan. Als die kosten heel hoog zijn, dan moeten alle alarmbellen afgaan. En je kunt ook altijd op onze site kijken, daar staan de links voor de officiële sites waar je visa kunt aanvragen. "

Vervangen van paspoort

Ook Vincent Böhre van stichting Privacy First legt uit dat bij veel van dit soort sites je paspoortgegevens totaal niet veilig zijn. De beveiliging van dit soort visumbureaus is vaak slecht en zo kunnen hackers eenvoudig aan je paspoortgegevens komen en er misbruik van maken.

"Denk aan allerlei vormen van identiteitsfraude en identiteitsdiefstal, dus bijvoorbeeld op jouw naam bepaalde diensten afnemen of de wereld rondreizen op andermans naam." Dus als je een visumaanvraag bij zo'n een bedrijf hebt gedaan, vervang dan ook je paspoort adviseert Privacy First.