NAVO-baas Mark Rutte gaat vandaag op bezoek bij de Amerikaanse president Donald Trump. De verwachting is dat Rutte opnieuw zijn best zal doen om de VS binnen de organisatie te houden, ook al is daar onrust over in Europa.
Het belooft een beladen ontmoeting te worden na de uitspraken die de Amerikaanse president de afgelopen tijd deed over de NAVO. Eerder deze maand dreigde hij voor de zoveelste keer uit het bondgenootschap te stappen, tot groot ongenoegen van Rutte.
Bondgenootschap van 32 landen
Ondanks dat is het volgens experts niet de bedoeling dat Rutte de president vanavond een aai over de bol geeft. "Ik zou het fijn vinden als Mark Rutte wat steviger duidelijk zou maken dat de NAVO een bondgenootschap is van 32 landen en niet maar één land", zegt expert internationaal recht Jessica Dorsey.
De Nederlands-Amerikaanse woont al bijna 20 jaar in Nederland en is universitair docent internationaal recht in Utrecht. Ze verwacht dat Rutte ook vandaag alles uit de kast zal halen om te zorgen dat Amerika geen serieuze plannen maakt om de NAVO te verlaten. Begrijpelijk, maar ze wil wel dat hij streng blijft.
'Hele wereld heeft last van oorlog'
Volgens Dorsey zorgt het handelen van de regering-Trump op dit moment niet voor veiligheid. "Ik woon al 18 jaar in Nederland en heb beide nationaliteiten. Ik vind het heel erg jammer dat er nu zoveel invloed uitgeoefend wordt door één land, namelijk Amerika."
"Mensen in de hele wereld hebben daar last van, zonder dat ze een stem hebben", gaat ze verder. "Ik heb dat toevallig wel vanwege mijn paspoort. Maar de hele wereld heeft last van de oorlog in Iran en van het feit dat er teveel macht ligt bij één land en één man." Dit is te zien aan de vernietiging in Libanon en Iran en aan de gestegen kosten voor voedsel en brandstof wereldwijd, somt de expert op.
'Wereld wordt niet veiliger'
Toch stelt Rutte dat president Trump de wereld juist veiliger maakt doordat hij de ontwikkeling van een kernbom door Iran dwarsboomt. Ook het verzwakken van het Iraanse regime, dat lukraak eigen burgers doodt, zou meer veiligheid brengen.
"Maar", zegt Dorsey, "veiligheid betekent ook dat we als land geen onwettelijke acties ondernemen tegen andere landen. Als je dat wel doet, zoals Amerika en Israël nu doen, wordt de wereld niet veiliger. De gevolgen zijn juist dat mensen geraakt worden op allerlei plekken in de wereld en dat er woede wordt gezaaid tegen Amerika."
Onwettelijke oorlog
Dorsey noemt de oorlog in Iran vanuit haar expertise zelfs onwettelijk. Een ander land mag alleen worden aangevallen als er een directe dreiging is, want dan heeft een land recht op zelfverdediging, legt ze uit.
Meerdere experts zeggen, net als Dorsey, dat Iran op het moment van de aanval eind februari geen directe bedreiging vormde voor Israël of de Verenigde Staten.
Kritiek op Rutte
Nu het staakt-het-vuren is een paar uur een feit is en er is afgesproken dat er 2 weken lang niet gevochten wordt, gaat NAVO-baas Rutte opnieuw om de tafel zitten met Trump, wetende dat verschillende NAVO-landen niet achter de Amerikaans-Israëlische aanval op Iran staan.
In Europees verband is er, na aanvankelijke opluchting over het feit dat de verstandhouding tussen Rutte en Trump goed is, daarom nu ook kritiek. "Hij krijgt kritiek omdat de NAVO van 32 landen is en niet alleen van Amerika. Rutte moet de belangen van alle NAVO-landen verdedigen", zegt Dorsey.
Sterker op eigen benen
"Trump luistert weliswaar naar Rutte, maar alleen omdat Rutte zegt wat Trump wil horen", gaat ze verder. "Europa en de rest van de NAVO staan niet volledig achter deze oorlog met Iran. Als Rutte dat wel overbrengt aan Trump, dan is dat een leugen."
Wellicht is het vleien van Trump op een bepaald moment niet meer aan de orde, want er wordt nu volop gesproken over een Europese NAVO, zonder de VS. "We kunnen steeds sterker op eigen benen gaan staan in Europa. We kunnen dus in de toekomst wellicht zelfstandig door", aldus Dorsey.