
Na een val brak Tineke (87) haar heup, er bovenop komen lukte niet meer: 'Ik ga jullie missen'
Een val kan in één klap een leven compleet veranderen. Zeker als iemand al op leeftijd is. Want gaat het goed mis, dan verliezen ze vaak hun zelfstandigheid. In het ergste geval kan het zelfs het einde betekenen, net als bij de 87-jarige Tineke Kreugel.
Tineke brak in april haar heup bij een val. Ze werd geopereerd en moest wekenlang in een verpleeghuis revalideren voordat ze weer naar huis kon. Joris Kreugel is radioverslaggever bij EenVandaag en maakte het als zoon van dichtbij mee. Hij nam de gesprekken met zijn moeder de afgelopen maanden op.
Gebroken heup en delier
"Eindelijk, over een paar maanden is het zover: dan komt mijn moeder naar huis", denkt Joris een maand na de val van zijn moeder. Die eerste weken zijn hectisch: Tineke komt na haar operatie in een delier terecht. "2 weken lang zag ze allerlei dingen die er niet waren."
"We gingen naar een huis en jij was daar ook", vertelt Tineke tegen Joris over een van haar waanbeelden. Hij reageert: "Jij zei dan tegen ons: 'Ik weet dat jullie het niet zien, maar ik zie het wel.' Dus je was je er wel bewust van."
Op gesloten afdeling
Om te herstellen van de operatie én haar delier gaat Tineke naar een revalidatiecentrum. Ze vertelt over haar tijd op de gesloten afdeling: "Met voornamelijk vrouwen. Ik denk een stuk of twintig, die allemaal dementerend zijn."
"Je bent nu wel geestelijk op orde en je zit hier al een paar weken. Hoe is het?", vraagt Joris aan zijn moeder. "Schaars", antwoordt ze. "Ze kunnen nauwelijks converseren. Niet dat ik zo'n conversator ben hoor, maar ja."
Zelfstandige vrouw
Sinds haar val komt Tineke haar dagen door met het lezen van de krant. Maar daarvoor was ze een vrouw die haar eigen ding deed. De tachtiger woonde zelfstandig in Hilversum, deed haar eigen boodschapjes en had vriendinnen, vertelt Joris.
Gewoon hetzelfde blijven doen, zoals ik dat altijd heb gedaan.Tineke over hoe ze wil leven na haar herstel
Dat leven wil ze graag weer oppakken als ze weer naar huis mag. Ze kijkt ernaar uit: "Gewoon hetzelfde blijven doen, zoals ik dat altijd heb gedaan. Beetje boodschapjes doen en lekker met mijn karretje over de Kerkstraat, de Helling en de Vispoort lopen."
Tiny house in tuin
Maar of ze straks weer zelfstandig kan wonen, is nog maar de vraag. Joris onderzoekt daarom samen met zijn broer Bas wat de mogelijkheden zijn. Het idee is om hun moeder in een tiny house onder te brengen, mocht ze toch niet meer thuis kunnen komen. "Die komt dan bij Bas in de tuin te staan", vertelt ze enthousiast.
Joris, Bas en Tineke gaan langs bij een verkoper. Op het terrein staan meerdere tiny houses van 20 tot 40 vierkante meter. "Je hebt in deze zelfs een badkamertje", zegt Joris in een van de huisjes. "Ik vind het heel efficiënt ingedeeld. Het is echt een petit ruimte, maar je hebt niet de indruk dat je in een heel klein dingetje zit."
Uitkijken naar de toekomst
Tineke ziet het wel zitten. "Maar maak je je ook weleens zorgen over je toekomst?", vraagt Joris toch ook aan zijn moeder. "Nou, er blijft weinig over natuurlijk. Dat is gewoon zo en dat vind ik ook logisch", antwoordt ze over hoe dat gaat op haar leeftijd.
Ze heeft de afgelopen weken flink wat te verduren gekregen, maar Tineke blijft sterk én optimistisch. En bang voor de dood, zoals haar zoon haar vraagt, is ze op dit moment niet echt. "Want dan denk ik: 'Ja, het had zo moeten zijn.'"
'Ik ga dansen!'
5 weken later is het 'feest': Tineke wordt ontslagen uit het revalidatiecentrum. "Ik vind het hartstikke fijn om naar huis te gaan. Ik heb het vrij aardig naar mijn zin gehad, maar natuurlijk wel met het idee erachter van: ik ga weer weg. Want het is saai hoor", geeft ze toe.
"Wat ga je als eerste doen als je weer thuis bent?", vraagt Joris. "Dansen!", roept ze. En dat doet Tineke onderweg naar huis op Dancing Queen van ABBA. "Waarom moet je nou huilen?", vraagt Joris aan een emotionele Tineke. "Ik vind het zo'n lekker nummer. Het doet me wat."
Veel levenslust
Voor het eerst in 1,5 maand laat ze duidelijk merken dat de val én de nasleep echt iets met haar doen. "Nou, ik ben in ieder geval wel heel trots op hoe je het gedaan hebt, mam", zegt haar zoon. "Je lag toch flink in de kreukels zo'n 6 weken geleden. Als je nu ziet waar je weer staat, geeft dat ook wel weer aan dat je nog steeds heel veel levenslust hebt."
Thuis aangekomen stapt Tineke vrolijk met haar rollator over de drempel. De familie heeft als welkom hartjesballonnen opgehangen. "Het lijkt wel een huwelijk", grapt ze. "Ah, wat leuk. En wat fijn om weer thuis te zijn."
Achteruit
Hoe blij Tineke ook is om thuis te zijn, het helpt haar gezondheid helaas niet. In de maand dat ze thuis is, eet ze weinig en valt ze zo'n 6 kilo af. De terugkeer naar haar eigen huisje, waar ze in het revalidatiecentrum nog zo naar uitkeek, valt zwaarder dan gedacht.
Er volgt een bezoek aan de huisarts om te controleren of er sprake is van bloedarmoede. De dokter werpt nog even op om Tineke voor een tweede keer aan haar heup te opereren. "Maar dat denk ik niet hoor, ik ga er alleen maar op achteruit", zegt ze.
'Ik ga jullie missen'
"Dan zit het er maar op, op 87-jarige leeftijd. Het is niet anders", zegt Tineke. "Vind je het erg?", vraagt Joris. "Een beetje", zegt ze. "Ik ga jullie missen." Eind juli blaast Tineke vredig haar laatste adem uit.
"Ze heeft een goed leven gehad en is rustig ingeslapen", zegt Joris tot slot. "We eindigden de uitvaart met 'Always Look on the Bright Side of Life', een van de nummers die ze zong toen ze uit het verzorgingshuis liep. Ze was toen zo blij dat ze weer terugkwam", vertelt Joris terwijl hij samen met Bas druk bezig is haar huis leeg te halen. "Always look on the bright side of life."