Moeten wij te lang wachten op passende zorg? 'Normen worden niet gehaald, maar mensen hebben opties', zeggen experts
Het nieuwe kabinet wil het eigen risico in de zorg verder verhogen. In het debat van afgelopen dinsdag legde Rob Jetten uit dat het verhogen van het eigen risico de druk op de wachtlijsten zal verlichten, maar het blijft de vraag of dat ook echt zo is.
Er was de afgelopen dagen veel te doen om het eigen risico in de zorg. De nieuwe coalitie van D66, CDA en VVD heeft in haar plannen bekendgemaakt deze te willen verhogen naar 460 euro, dit om de druk op de wachtlijsten te verlichten. De coalitie kon hierover vanuit de oppositie op de nodige kritiek rekenen.
Extra zorgmijders
Een van de aanmerkingen op het plan van het aanstaande kabinet is dat het verhogen van het eigen risico tot extra 'zorgmijders' zal leiden. Omdat mensen met klachten minder snel zorg zullen aanvragen uit angst voor hoge kosten.
Beoogd premier Jetten wendde deze kritiek af door aan te geven dat Nederlanders al 'te lang moeten wachten op passende zorg.' Maar is dit ook zo? En wanneer wachten we te lang op zorg?
'Treeknormen'
In 2005 hebben zorgaanbieders en zorgverzekeraars op landgoed Den Treek afspraken gemaakt over aanvaardbare wachttijden in de zorg. Deze wachttijden verschillen per behandeling.
Zo is de maximale wachttijd voor een eerste gesprek in het ziekenhuis 4 weken en zou je bij de huisarts maximaal 3 dagen moeten wachten op een afspraak. Als je als zorgvrager langer moet wachten dan in Den Treek is afgesproken voor jouw behandeling, wacht je dus 'te lang'.
Bijna de helft overschrijdt
Vergelijkingsplatform Independer heeft onderzoek gedaan naar de overschrijding van deze zogenoemde Treeknormen. Het platform concludeerde dat bijna de helft van de poliklinieken in Nederland over deze norm heen gaat.
"Als je kijkt naar behandelingen voor maag- darm- en leveraandoeningen, wordt in ruim 86 procent van de gevallen de Treeknorm niet gehaald", licht zorgexpert Youri van der Avoird van het platform toe. "Landelijk is dit gemiddelde over alle behandelingen heen zo'n 45 procent."
Binnen wachttijd terecht
Volgens de Treeknormen wachten we dus gemiddeld te lang op zorg. Het is alleen nog maar de vraag of dit de goede manier is om te meten hoe lang we op zorg wachten. Hoogleraar Gezondheidseconomie Xander Koolman vertelt dat de wachttijden die we nu registreren, vooral gebaseerd zijn op een gemiddelde van wachttijden in de regio.
"Terwijl je eigenlijk nog binnen de normen op tijd ergens terecht kunt", merkt hij op. "Als je rondbelt en zegt: ik wil zo snel mogelijk passende zorg krijgen, en het maakt me niet uit welke bij aanbieder, dan kan je wel vaak binnen die wachttijd terecht."
Komende kabinet
De vraag of we 'te lang' wachten op zorg laat zich dus niet in één cijfer vangen. De normen worden vaak niet gehaald, maar je kunt als patiënt zelf daar wel nog wat aan doen door actief op zoek te gaan naar een arts of een plek in het ziekenhuis.
Of de voorgenomen verhoging van het eigen risico de druk op de wachtlijsten daadwerkelijk zal verlichten of juist voor nieuwe barrières zorgt, moet dus in de komende kabinetsperiode duidelijk worden.