Moeten we extra geld voor Defensie gebruiken voor eigen energievoorziening? 'Afhankelijkheid maakt ons kwetsbaar'

Het is geen milieukwestie, vindt oud-generaal Tom Middendorp, voormalig Commandant der Strijdkrachten. Het is een zaak van nationale veiligheid. Daarom is juist nu het moment gekomen om te zorgen dat Nederland weerbaar wordt en energie-onafhankelijk, zegt hij.

Te afhankelijk

Middendorp vindt dat er flink moet worden geïnvesteerd in Defensie, maar tegelijkertijd moet Nederland zorgen dat we op het gebied van energie niet langer afhankelijk zijn van het buitenland.

Uit eerder onderzoek onder het Opiniepanel bleek al dat veel mensen zich in die oproep kunnen vinden. Een ruime meerderheid (82 procent) vindt dat de overheid de laatste jaren te weinig heeft gedaan om minder afhankelijk te worden van energie uit het buitenland.

Op eigen benen staan

Volgens Middendorp zijn we terecht zijn gekomen in een ander tijdperk en moeten dat we niet onderschatten. "Wij komen uit een tijdperk van overvloed en stabiliteit. Maar in die periode hebben we ons afhankelijk gemaakt van energie uit Rusland en het Midden-Oosten, van producten uit China en van veiligheid uit Amerika." De oud-generaal vindt dat Nederland en Europa snel op eigen benen moet gaan staan: "Die afhankelijkheden zijn kwetsbaarheden geworden."

De strijd in Oekraïne noemt hij als voorbeeld van zo'n kwetsbaarheid. "Rusland is al heel lang bezig om de energievoorzieningen aan te vallen. Zeker in de winterperiode. Daarmee proberen ze de wil van de bevolking, de wil om te vechten, te breken. Dat is ze in Oekraïne nog niet gelukt, Oekraïners zijn heel erg weerbaar. Maar of Nederlanders ook zo weerbaar zijn, dat vraag ik me af".

Weerbaarheid vergroten

Middendorp, die als bijnaam de 'klimaat-generaal' heeft, ziet als enige oplossing dat we hier de energietransitie versnellen. "Dat we autonoom worden op energiegebied, en niet langer afhankelijk zijn. Wij kunnen hier volledig zelfstandig worden op energie, maar dan moet daarin wel worden doorgepakt."

Om onze weerbaarheid te vergroten, pleit hij voor een decentraal model. Door energie lokaal op te wekken en uit te wisselen op bedrijventerreinen, wordt het systeem minder gevoelig voor centrale uitval. "Dat is wat ze in Oekraïne nu doen. Ze maken daar meer onafhankelijke energiesystemen op lokaal niveau. Zodat wat er ook gebombardeerd wordt, het grootste deel gewoon kan doorfunctioneren."

Cruciale energievoorziening

Om deze transitie te betalen, kijkt de oud-generaal naar de NAVO-norm. Volgens hem is energie bij de NAVO ook een speerpunt geworden. Van de 5 procent die we uitgeven aan Defensie, mag 1,5 procent besteed worden aanverwante zaken zoals infrastructuur.

"Er komen van alle klanten claims op die 1,5 procent. Dat is de worsteling waar we nu in zitten. Maar energievoorziening is dusdanig cruciaal dat een deel van dat geld ook daarvoor gebruikt moet gaat worden."

Verduurzamen in huis

EenVandaag vroeg onlangs aan de leden van het Opiniepanel of zij door de situatie in het Midden-Oosten bezig zijn om hun huis te verduurzamen. Van de ruim 17.000 deelnemers met een koopwoning, geven 3 op de 10 (31 procent) aan op dit moment een of meerdere aanpassingen in huis te overwegen. Het vaakst kijkt deze groep daarbij serieus naar het aanschaffen van een thuisbatterij.

Tegelijkertijd vindt een meerderheid (67 procent) van alle deelnemers dat de overheid burgers moet helpen om te verduurzamen en daar ook extra geld voor vrij moet maken.

Salderingsregeling

Het behouden van de salderingsregeling wordt vaak genoemd, zodat het voor burgers rendabel blijft om in duurzame energie te investeren.

Daarnaast vinden veel deelnemers dat er ook regelingen moeten komen voor huurders, zodat niet alleen de rijksten op hun energiekosten kunnen besparen.