Minder gebruikers van lachgas, toch steeds meer vergiftigingen: 'Ik zakte letterlijk door mijn benen'

"Ik kon niet functioneren zonder het te gebruiken", zegt ex-verslaafde Joël Carrot. "Het werd steeds meer en daardoor voelde ik mijzelf mislukt." Hij weet uit ervaring hoe groot de impact van een lachgasverslaving op je leven is.

Toename verslaafden

Een aantal jaar geleden werd het gebruik van lachgas snel populair, vooral onder jongeren, omdat het goedkoop en makkelijk te krijgen was. Sinds 2023 is lachgas verboden als genotsmiddel. Daardoor is het alleen nog legaal voor 'technisch en medisch gebruik', zoals in slagroomspuiten of als verdovingsmiddel bij de tandarts.

Het landelijke gebruik is afgenomen door het verbod, maar er is nog steeds een groep probleemgebruikers. Het aantal mensen dat moest worden behandeld voor een verslaving nam zelfs flink toe. In 2019 werden 24 mensen voor lachgasverslaving behandeld, vorig jaar waren dat er 218. Ook het aantal vergiftigingen stijgt al een aantal jaar op rij: in 2023 waren er 23 gevallen, een jaar later 48 en in de eerste negen maanden van vorig jaar 61.

'Hele dag ballon aan mijn mond'

Joël was 6 jaar lang verslaafd aan 'de ballonnen'. "Ik had rond de twintig tanks gevuld met lachgas op mijn kamer en gebruikte vijf of zes tanks op een dag. Per tank kun je ongeveer 250 ballonnen vullen." Daardoor zat hij de hele dag met een ballon aan zijn mond.

Het ging van kwaad tot erger en zijn verslaving groeide door: "Het is een sluipmoordenaar. Het begint leuk, maar op een gegeven moment lach je niet meer. Het is echt gevaarlijke troep."

Naar het ziekenhuis

Hoe gevaarlijk lachgas kan zijn, ondervond Joël niet veel later: "Ik kreeg last van uitvalsverschijnselen in mijn armen en benen. In de ochtend ging ik douchen en ik zakte letterlijk door mijn benen", zegt Joël. Geschrokken belde hij de huisarts, die hem gelijk doorverwees naar het ziekenhuis.

Het was een wake-up call. Hij besloot verdere hulp te zoeken en inmiddels is hij over zijn verslaving heen: "Ik ben 100 keer gevallen, maar 101 keer opgestaan. Daar ben ik trots op."

'Organen kunnen uitvallen'

Alex van Dongen is preventie- en verslavingsexpert bij Novadic-Kentron en ziet veel soortgelijke verhalen. Hij heeft wel een idee waar het is misgegaan: "In 2016 was het legaal en op heel veel plekken gewoon verkrijgbaar. Daardoor hadden mensen het idee dat het niet zoveel kwaad kon. We hebben ons daar goed in vergist, blijkt nu."

De gevaren zijn de afgelopen jaren meer dan duidelijk geworden, zegt Van Dongen. "Mensen krijgen een vitamine B12-tekort, waardoor er tintelingen in de benen en armen komen. Organen kunnen uitvallen, mensen kregen een dwarslaesie. En ga zo maar door."

Kleine groep, meer gebruik

Volgens deskundigen is een relatief kleine groep meer gaan gebruiken. Het probleem is dat deze groep nauwelijks wordt bereikt door de zorg, zegt de verslavingsexpert. Ook mensen die hulp zoeken, blijven heel moeilijk te bereiken. "Vaak komen deze mensen niet naar afspraken. Door hun verslaving zijn ze het besef van tijd kwijt", zegt Van Dongen. Vaak weten ze niet goed meer welke dag het is of hoe laat het is.

"Ik ken een voorbeeld van iemand die 15 keer een afspraak maakte, maar geen één keer is gekomen." Zonder afspraak, kan iemand ook niet worden doorverwezen naar de nodige zorg, legt hij uit. "En voor de eventuele zorg daarna geldt hetzelfde probleem."

Impact social media

Randal Thorpe is jongerenwerker en ziet de problemen vaker langskomen. Hij maakt zich zorgen over de reden achter het gebruik van veel jongeren: "De verslavingen zijn heftiger geworden en dat komt door de tijd waarin we leven", zegt hij. "Sociale media helpen niet mee. Daar is heel veel negativiteit te vinden. Dat zorgt ervoor dat je uit de realiteit wil ontsnappen en een ballon neemt. En één ballon wordt twee..."

Volgens de jongerenwerker moeten er betere campagnes tegen lachgasgebruik komen, maar moet er ook meer te doen zijn voor jongeren. "Investeer ook in bijvoorbeeld de mogelijkheid tot sporten. Het kan een uitweg bieden voor jongeren die nu vastzitten in die verslavingen."