Meer PFAS in drinkwater dan gewenst, moeten we ons zorgen maken? 'Geen bevredigende oplossing'
Bij ruim een derde van de Nederlanders zit er meer PFAS in het drinkwater dan het RIVM aanvaardbaar vindt, vooral Noord- en Zuid-Holland hebben er meer last van. Moeten we nu flessenwater inslaan? En kun je PFAS-vrij leven? "Hebt hier zelf controle over."
De berichten over PFAS in ons kraanwater zijn alarmerend. Hoewel de waterbedrijven zelf een PFAS-verbod willen, roepen ze Nederlanders op om gewoon kraanwater te blijven drinken. "Dat is geen bevredigende oplossing", zegt ook Paul Scheepers, toxicoloog aan de Radboud Universiteit.
Nog steeds beste optie
Voorlopig gaat zo'n bevredigende oplossing er ook nog niet komen. "We zitten vervolgens te wachten op Brussel. Die moeten over de brug komen met een maatregel om PFAS te verbieden." En dat gaat nog jaren duren, volgens Scheepers.
Tot die tijd moeten we gewoon drinken uit de kraan, ook al zit er PFAS in. Ook overstappen op water uit plastic of kartonnen pakken heeft geen nut. "Daar zitten weer andere probleemstoffen in. Het Nederlandse kraanwater is van uitstekende kwaliteit en blijft, ondanks de PFAS, nog steeds de beste optie."
Voedsel als boosdoener
De echte boosdoener is ons voedsel. "Helaas zit er ook PFAS in groenten en fruit, doordat er PFAS-houdende bestrijdingsmiddelen worden gebruikt", legt de toxicoloog uit. Wie dit wil vermijden, kan volgens Scheepers het beste kiezen voor biologische producten. Al zijn die vaak duur.
Het eten van hobby-eieren en zoetwatervis, zoals paling, wordt sterk afgeradenToxicoloog Paul Scheepers
Scheepers geeft als advies om kritisch naar de boodschappenlijst te kijken. "Het eten van hobby-eieren en zoetwatervis, zoals paling, wordt sterk afgeraden." Want daar zitten vaak meer PFAS en andere gifstoffen in dan in andere producten.
Kinderwens
PFAS in voedsel gaat vooral mensen met een kinderwens aan. PFAS kan namelijk al voor de geboorte via de moeder, en later via borstvoeding, worden overgedragen aan de baby. De gevolgen zijn volgens Scheepers zorgelijk. "Eén is de afweer. Het is bekend dat het immuunsysteem niet goed functioneert en daar zijn we achtergekomen omdat kindervaccinaties minder effectief waren in combinatie met PFAS."
"Het andere gevolg is de vruchtbaarheid", zegt de toxicoloog. PFAS zijn namelijk hormoonverstorende stoffen, wat de vroege ontwikkeling en latere vruchtbaarheid van het kind kan beïnvloeden. Mensen met een kinderwens doen er dus volgens hem goed aan om hun leef- en eetpatroon vroegtijdig aan te passen.
Geen paniek
Moeten we nu in blinde paniek raken over alle PFAS om ons heen? Als het aan Scheepers ligt niet. Op de vraag hoe hoog het paniekniveau mag zijn op een schaal van 0 tot 10, antwoordt hij geruststellend: "Niet hoger dan een 3."
"Je hebt hier zelf controle over", gaat hij verder. "Er zijn heel veel mogelijkheden om je PFAS-inname via voeding te beperken en zo jezelf en je (toekomstige) kinderen te beschermen."