Massatoerisme in Europa zorgt voor protesten en boetes: 'Probleem verdient meer politieke aandacht'

Dat er meer verzet is, lijkt niet gek: nog nooit was de EU zo populair voor toeristen als vorig jaar. Er werden toen een recordaantal van 3 miljard overnachtingen geboekt.

Overtoerisme

Toch hoeft massatoerisme niet per se een probleem te zijn, legt lector sociale impact toerisme Jeroen Klijs van Breda University of Applied Sciences uit. Hij wijst vooral op 'overtoerisme'. "Massatoerisme is gewoon dat er ergens veel mensen komen. Pas bij het oordeel dat het te veel is in bepaalde opzichten, dan ga je richting overtoerisme."

Overtoerisme heeft volgens hem niet alleen met getallen te maken. "Het kan ook zijn dat mensen op andere manieren de nadelige gevolgen van toerisme ervaren. Bijvoorbeeld op de woningmarkt, als er alleen maar een bepaald type banen beschikbaar is of als ze voelen dat de plek waar ze wonen niet meer van hun is."

Demonstraties en rechtszaken

De problemen door dit overtoerisme worden op steeds meer plekken aangekaart. Bijvoorbeeld in Spanje is dit jaar al fel gedemonstreerd door inwoners die voelen dat hun stad wordt overgenomen. Toeristen in Barcelona en op de Canarische eilanden werden natgespoten.

Ook in onze hoofdstad kunnen ze meepraten. Onder andere social mediahypes zorgen in Amsterdam voor veel drukte, zoals bij een populaire frietzaak. Een groep buurtbewoners stapte naar de rechter om iets te doen aan de enorme rij bezoekers die daar dagelijks staat door TikTok.

Boetes voor toeristen

Veel protest dus, maar wat nieuw lijkt te zijn is dat teeds meer bestemmingen boetes uitdelen aan toeristen. Treuzelen met je selfie in Portofino kost je bijvoorbeeld 275 euro, en als je in Albufeira alleen maar in bikini over straat gaat, staat daar een boete op tot 1500 euro.

"Dat is echt een teken dat op veel plekken nu bepaalde grenzen overschreden worden", zegt Klijs. En al kunnen die boetes volgens hem best wat uithalen, uiteindelijk moet het grotere onderliggende probleem worden aangepakt. "Dit helpt vooral tegen bepaalde gevolgen van overtoerisme. Toch ga je het aantal toeristen dat naar een bestemming komt, via boetes niet aanpakken."

Minder capaciteit

Volgens Klijs wordt dat pas minder als een stad ook daadwerkelijk de capaciteit beperkt. "Dus: minder hotels, minder Airbnb. Dat remt op termijn het aantal bezoekers. Luchtvaartcapaciteit is een ander element, net als het aantal cruiseschepen dat ergens aankomt."

Steden als Dubrovnik, Barcelona en Venetië hebben al een maximum op het aantal cruiseschepen gezet. In elk geval in Dubrovnik zorgde dat voor minder toeristen in het centrum. Amsterdam zit ook niet stil: daar is bijvoorbeeld de toeristenbelasting verhoogd en worden tourbussen uit het centrum geweerd.

Breder beleid

Maatregelen worden er dus wel genomen, maar volgens Klijs zou het onderwerp toerisme nog meer politieke aandacht verdienen. "Het is een domein dat heel veel economische kansen biedt, maar ook op sociaal niveau. Maar het brengt dus ook problemen met zich mee."

"Nu wordt het vaak in een puur economisch hokje gestopt. Als je dat veel breder benadert, kun je zowel de problemen effectiever aanpakken, als de kansen die met toerisme gepaard gaan benutten."