
Liesbeth zorgde voor eigen lijdensverhaal en droeg 40 dagen lang een baksteen bij zich: 'Zoveel leed in de wereld'
Werk, de supermarkt en zelfs de slaapkamer: overal waar Liesbeth de afgelopen 40 dagen naartoe ging, ging een baksteen mee. Op die manier probeerde ze haar eigen invulling te geven aan het lijdensverhaal van Jezus. "Als symbool voor verdriet van mensen."
"Het leek me gewoon heel mooi om in een kunstproject een keer aandacht te besteden aan de lijdenstijd van Jezus, zo in de tijd voor Pasen", begint Liesbeth Labeur. "En toen dacht ik: hoe kan ik dat nou symboliseren?"
'In zak en jas'
Uiteindelijk kwam de kunstenares op het idee om letterlijk een last met zich mee te dragen, in de periode tussen carnaval en Pasen. Die 40 dagen worden in het christendom ook wel de 'lijdenstijd' genoemd en staan in het teken van bezinning.
Het werd een baksteen van een paar kilo. "Ik deed hem eerst in mijn jaszak, want het project heet 'in zak en jas', als woordspeling op de bekende uitdrukking als je verdrietig bent. Maar na 1 dag scheurde de zak al, toen dacht ik: die andere wil ik heel houden, ik doe de steen wel in een tas."
Overal mee naartoe
Waar Liesbeth de afgelopen weken was, daar was ook 'haar' baksteen. "Ik heb het heel strikt proberen te doen, maar heb natuurlijk weleens een oogje dichtgeknepen", vertelt ze.
Ik heb het heel strikt proberen te doen, maar heb natuurlijk weleens een oogje dichtgeknepen.Liesbeth over het meedragen van de baksteen
"Als ik naar bed ging, dan lag de steen op mijn nachtkastje of op de vloer. Maar met boodschappen doen of tijdens het lesgeven had ik hem altijd mee in een mooie tas waarin die paste."
Lijdensverhaal van Jezus
Maar hoe kwam ze eigenlijk op dit idee? "Ik had een wond in mijn hand en moest een paar dagen in het ziekenhuis liggen, ik moest zelfs aan een infuus." Liesbeth had zich tijdens het koken met een mes in haar hand gestoken. De pijn die ze toen voelde, deed haar denken aan Jezus.
"En of hij nou écht heeft bestaan of alleen een historisch figuur is, ik vind het erg dat ze in die tijd mensen op deze manier pijn deden", reflecteert ze over de kruisigingen en andere lijfstraffen die in de oudheid als normaal werden gezien.
Meer 'steendragers'
De kunstenares voert het project niet alleen uit: ongeveer tien anderen uit Middelburg - waar Liesbeth woont - doen ook mee. "Ze konden de baksteen gratis bij me ophalen of ik deed hem op de post."
"Dus we droegen met veel mensen bakstenen", vertelt ze. Ook kregen de 'steendragers' een klein boekje van haar mee, waarin ze konden reflecteren op de emoties die de afgelopen periode bij hen naar boven kwamen.
Samen praten over lijden
"Het leek me heel mooi om het niet alleen, maar met meerdere mensen te doen. Zodat we ook met elkaar konden praten over wat lijden is en proberen daar meer verstand van te krijgen om het meer diepgang te geven", zegt Liesbeth.
Er is momenteel namelijk veel leed in de wereld, verwijst ze onder meer naar de oorlog in het Midden-Oosten. "Al die mensen die daar niks met de machthebbers te maken hebben en zomaar gedood worden, wat een verschrikkelijk lijden."
'Het een plaats geven'
"Vaak als je het nieuws kijkt of leest, voel je je machteloos, zo van: wat moet ik met al die verdrietige berichten?", legt ze uit. "Het is dan heel mooi om niet alleen het nieuws te volgen, maar er ook met een kunstproject mee bezig te zijn."
Op die manier kon ze het volgens haar 'een beetje een plaats geven'. "Je kon er contact over hebben met de andere mensen die ook een baksteen droegen. Het ging zo een stapje verder dan alleen luisteren naar alle droevige berichten over het lijden. Je kon er iets mee."
Verdriet in de wereld
Hoewel het lijden van Jezus de aanleiding was voor 'in zak en jas', trok Liesbeth haar project dus breder. "Want het is helemaal niet erg om af en toe stil te staan bij alle verdrietige dingen in de wereld, op die manier kan je er ook een beetje eer aan geven."
Door de baksteen werd ze er continu aan herinnerd 'dat je iets met je meedraagt wat zwaar, onhandig en ingewikkeld is'. En dat gaf volgens haar ook een symbolische betekenis. "Om bij alle (vreugdevolle) dingen die we doen in het leven ook een keertje stil te staan bij het lijden."
Neergelegd in de kerk
Op Goede Vrijdag legden Liesbeth en de andere dragers dan eindelijk hun bakstenen neer. "In de kerk", vertelt ze enthousiast. "Zelf ga ik niet echt meer naar de kerk, maar deze kerk is toevallig heel kunstzinnig."
Door het kerkgebouw klonk vrijdag op verzoek van de kunstenares Franse orgelmuziek. "En we hadden ook een soort vitrinekast gemaakt, waar mensen hun baksteen en alles wat ze in het boekje hadden geschreven konden neerleggen."
Luisteren naar anderen
Ze kwamen samen om te praten over hun nieuwe invulling van het woord, of misschien wel de actie, 'lijden'. "Het is heel waardevol dat je dan naar elkaar luistert over waar een ander, die gewoon je buur of iemand uit je stad is, nou verdrietig over is."
Liesbeth leerde uiteindelijk met haar kunstproject ook veel over zichzelf. "Ik had niet gedacht dat ik mezelf zo verdrietig kon voelen over dat Jezus, toen hij pas 33 jaar oud was, op deze manier is gedood. Ik had niet eerder door hoe verdrietig dat eigenlijk is."
'Steentje bijdragen'
Het lijdensverhaal van Jezus staat voor Liesbeth symbool voor het verdriet van heel veel mensen. "Hoeveel moeders zijn er nu al wel niet in de wereld die zich, net als Maria, heel verdrietig voelen omdat hun kind is gestorven, in oorlog?"
En uiteindelijk draaide haar kunstproject om daar, met de andere deelnemers, samen bij stil te staan. "Ik vond het heel bijzonder om daar op mijn eigen bescheiden manier een steentje aan bij te dragen."