Hij is weer terug van geweest: de discussie rond de hybride warmtepomp. Het kabinet wil die namelijk vanaf 2029 verplichten als je je cv-ketel vervangt. De vraag is alleen hoe haalbaar (en betaalbaar) dit voor de gemiddelde woningbezitter is.
Woonminister Elanor Boekholt-O'Sullivan ziet de hybride warmtepomp als tussenstap naar het klimaatdoel om in 2050 volledig aardgasvrij te zijn. Maar volgens experts zijn er ook andere manieren om het gasverbruik omlaag te krijgen, die bovendien niet duizenden euro's kosten en daarmee voor meer mensen betaalbaar zijn.
Hybride warmtepomp
Allereerst, wat doet een hybride warmtepomp precies? Met behulp van een ventilator wordt warme lucht van buiten naar binnen geblazen. De verwarming van je huis gebeurt met de elektrische ketel van de warmtepomp. Die is weer gekoppeld aan je cv-ketel, die zo kan bijspringen als het buiten (te) koud is. De cv-ketel kan ook nog helpen bij het gebruik van warm water.
Op die manier verbruik je minder aardgas. "60 tot 70 procent", legt Aljo Hartgers van de podcast 'De groene nerds' uit. Met de stijgende gasprijzen kan dat volgens hem dus een hoop geld schelen. "Elke kuub gas die je niet hoeft te verbruiken is meteen winst."
Zuinig energieverbruik
Daar staat tegenover dat je wel meer stroom verbruikt omdat een hybride warmtepomp elektrisch is. "Maar ze zetten de warme lucht superefficiënt om in warm water. Daardoor zijn ze best wel zuinig, ook in energieverbruik", zegt Hartgers daarover.
Ook hoogleraar Jan Rotmans van de Erasmus Universiteit in Rotterdam ziet zeker de voordelen van het apparaat. Hij is gespecialiseerd in de energietransitie. "Op zichzelf ben ik wel blij met die maatregel, maar ik ben niet zo'n voorstander van het verplichten."
Fors prijskaartje
Aan de hybride warmtepomp hangt namelijk best een fors prijskaartje: het apparaat kost al gauw 6.000 euro. En dan moet je daarnaast dus ook nog een cv-ketel à 2.000 euro hebben. Dat kan niet iedereen ophoesten, zegt Rotmans. "Dat is voor mensen een enorm bedrag."
De hoogleraar is bang dat de verplichting tot meer ongelijkheid leidt. "Kijk, mensen met een bovengemiddeld inkomen, die kunnen dat wel betalen. Maar wat doe je met de lage inkomens? Zoals bij alles in de energietransitie is het scheef verdeeld."
Meer subsidie geven?
Hartgers zegt dat er in Nederland 'best wel veel subsidie' voor warmtepompen is. "Maar ik denk wel dat er voor dit plan misschien nog wel een extra stimulans moet komen." Hij wijst op de financiële voordelen ervan: "Hoe hoger de gasprijs wordt, hoe sneller je hem hebt terugverdiend."
Maar Rotmans vraagt zich af of dat wel echt voor iedereen geldt, zeker bij mensen met een lager inkomen. Die wonen volgens hem namelijk vaak in de 'slechtste woningen' die niet goed geïsoleerd zijn. "Vaak hebben ze nog energielabel E of F."
'Huizen beter isoleren'
In slecht geïsoleerd huizen heeft een hybride warmtepomp niet zoveel zin, vertelt de hoogleraar. "Dan heeft het nauwelijks effect, want dan loopt al die warmte weer gewoon je huis uit via de ramen en het dak."
Hij denkt daarom dat er meer winst behaald kan worden door woningbezitters eerst te helpen om hun huis beter te isoleren. "Op die manier kan je al 60 tot 70 procent aan warmtebesparing doen. Dat zet veel meer zoden aan de dijk, ook qua CO2-uitstoot."