Hulpverleners trekken terug uit Ter Apel door onveilige situaties: 'Gisteren liep iemand nog met een stok te slaan'

Voor Frank Candel, bestuursvoorzitter van Vluchtelingenwerk, doet dit besluit enorm pijn. "Wij zijn er juist om er voor zowel de vluchtelingen als de samenleving voor te zorgen dat het goed verloopt. Als vluchtelingen in de knel zitten, horen wij daar te zijn. Dat we er nu niet kunnen zijn omdat het onverantwoord is, is totaal tegennatuurlijk."

Bestolen van paspoort

Asielzoekers voor wie geen plek is in het aanmeldcentrum, verblijven vaak op het terrein daarbuiten. "Het is een soort nachtopvang-wachtkamer", vertelt Candel. "In het begin stonden we daar en dachten we: het is waardeloos dat die mensen buiten staan, maar we zijn er tenminste."

Maar het werd volgens hem steeds onveiliger. "Mensen worden bestolen van hun spullen die ze keihard nodig hebben voor hun asielprocedure, zoals laptops en paspoorten. In plaats van een wachtkamer is het een plek geworden waar mensen worden beroofd. Er is te weinig beveiliging."

Verwarde personen

Vorige week waren er een aantal steekpartijen op het terrein voor het aanmeldcentrum. "Je ziet dat die agressie zich vooral richt op de beveiliging van het COA en de IND", legt Candel uit. "Dat zijn vaak verwarde personen die drugs hebben gebruikt of psychisch niet stabiel zijn, of mensen die daar puur komen om diefstal te plegen. Zij richten zich dus niet zozeer tegen onze mensen."

"Wel is de sfeer er permanent onveilig", gaat hij verder. "Gistermorgen liep er bijvoorbeeld nog een meneer met een stok te slaan bij de ingang."

'COA staat met rug tegen de muur'

Vluchtelingenwerk verwijt de gemeente Westerwolde in ieder geval niets. "De burgemeester kan de problemen van het COA niet in zijn eentje oplossen, dat kan gewoon niet. Het COA staat met de rug tegen de muur omdat er te weinig opvang is."

"Dit is echt iets wat het Rijk samen met de gemeenten moet oplossen", vertelt Candel. "Mijn verzoek aan alle gemeenten is dan ook: denk hier nog eens over na en neem je verantwoordelijkheid voor die opvang. Als er ergens in Nederland 80 plekken extra vrijkomen, kan deze wachtkamer sluiten."

Tenten en slaapzakken

Hulporganisatie MiGreat blijft wel. Zij hopen dat het vertrek van het Rode Kruis en Vluchtelingenwerk niet te veel impact heeft. "Vluchtelingen zullen na het weekend mogelijk weer hier moeten overnachten", vertelt Frank van Zessen van MiGreat.

"Daarom blijven wij hier, om te zorgen dat we iets van comfort kunnen bieden en tenten en slaapzakken kunnen uitdelen", gaat hij verder. "Maar idealiter zouden we hier natuurlijk niet zijn. We willen dat het COA en de overheid de verantwoordelijkheid nemen om opvang te bieden voor deze mensen."

Geen water, voedsel en schaduw

Want als het zo doorgaat, denkt de hulpverlener dat de situatie alleen maar slechter wordt. "De tenten gaan ze binnenkort weghalen. Dan is er gewoon helemaal niks: geen water, geen voedsel, geen schaduw en de komende dagen wordt het ook heel warm."

Daarom verbaast het hem dat de andere hulporganisaties zijn vertrokken nu de nood hoog is. "Wij hebben de situatie niet zo ernstig ervaren dat we ermee moesten stoppen", vertelt hij. "Ik kan me eigenlijk niet voorstellen dat er geen andere optie is dan vertrekken."

Probleem niet opgelost

Ook de lokale politiek is ontstemd over het vertrek van de hulpverleners. Evelien Duursma-Kooman van PRO vindt het zeer zorgelijk. Het laat volgens haar zien hoe erg de onrust is geworden. "Doordat zij nu vertrokken zijn, is de kans groot dat de onrust toeneemt." Daarmee is het probleem volgens haar ook niet opgelost.

Voor Wim Eilert van Samen voor Westerwolde is de oplossing duidelijk. "Deze mensen hadden hier niet moeten zijn. Dat komt omdat de spreidingswet in Nederland niet goed wordt uitgevoerd", vertelt hij. "Er zijn te veel gemeenten die ons laten zitten. Wij hebben veel liever dat andere gemeenten ons helpen met de opvang. Dat zou echt helpen."