Homo-acceptatie daalt hard onder jongeren en dat merken jonge lhbti+'ers: 'Verschil is echt merkbaar'
Uit nieuw onderzoek blijkt dat de homo-acceptatie onder jongeren de afgelopen jaren flink gedaald is. Voor veel jonge lhbti+'ers is dat geen verrassing, zij merken dagelijks de gevolgen: "Ik kan bijna nooit over straat zonder een opmerking te krijgen."
Uit het onderzoek door de Universiteit Utrecht en het Trimbos-instituut blijkt dat in 4 jaar tijd homoseksualiteit door veel minder tieners wordt geaccepteerd. Onder jongens gaat het om een halvering tussen 2021 en 2025: van 40 naar 22 procent. Ook bij meisjes is een sterke daling te zien: van 78 naar 51 procent. Hoe is deze afnemende acceptatie voor lhbti+-jongeren?
Achtervolgd en bespuugd
San Prinsen (15) en Emmy van Disseldorp (15) zitten in de vierde klas van de middelbare school en merken dat minder leeftijdsgenoten hun identiteit accepteren. "In mijn generatie gaat het ineens heel erg achteruit, daar schrik ik best wel veel van." Zo maken ze beiden regelmatig vervelende incidenten mee vanwege hun geaardheid.
Soms word ik zelfs gevolgd. Omdat ik ben wie ik ben. Ik ben ook een keer in mijn gezicht getuft.San over de vervelende incidenten die hij meemaakt
Emmy vertelt: "Als ik over straat loop, dan krijg ik wel heel erg vaak 'homo' gewoon naar me toe geworpen." Veel vaker dan vroeger, benadrukt ze. "Het verschil is echt merkbaar." Ook San zegt 'bijna nooit' over straat te kunnen zonder een opmerking te krijgen. Dat gaat ver, vertelt hij. "Dan krijg ik dingen naar mijn hoofd, zo van: 'Oh, ga gewoon zelfmoord plegen.'" Af en toe gaat het zelfs verder dan opmerkingen: "Soms word ik zelfs gevolgd. Omdat ik ben wie ik ben. Ik ben ook een keer in mijn gezicht getuft."
Reacties op regenboogvlag
De twee maken onderdeel uit van de 'gender and sexuality alliance' (GSA), een groep leerlingen en docenten die zich inzet voor de acceptatie en veiligheid van lhbti+'ers op hun school. Dat is volgens hen de laatste jaren ook weer hard nodig. Zo draagt Emmy een regenboogvlag en krijgt daar opmerkingen over. San: "Ik schrik daar wel van, want het is wel steeds erger geworden."
Emmy is ook betrokken bij de organisatie van Paarse Vrijdag op hun school. "In de eerste klas ben ik heel openlijk gaan staan voor Paarse Vrijdag, daar ben ik ook zeker wel voor uitgescholden." Daarna werd het wel minder, vertelt ze. Maar dit jaar kijkt ze er weer een beetje tegenop. Door de viering in een lokaal is de GSA 'een heel makkelijk doelwit', is ze bang.
Social media en desinformatie
Volgens San is die zichtbaarheid heel belangrijk, maar kan het ook tot negatieve reacties leiden. Mensen vinden dat het 'in hun gezicht wordt gedrukt' nu het in de media meer over lhbti+'ers gaat, hoort hij. "Ik ben er zelf persoonlijk heel blij mee, maar mensen hebben het gevoel: dit is anders, dit is nieuw, dit is eng. En daardoor zijn ze wat meer afstotend."
Waarom neemt de acceptatie zo snel af? Charlot Pierik doet voor Movisie onderzoek naar lhbti+-emancipatie en noemt een combinatie van factoren. Allereerst social media, 'waar conservatief gedachtegoed meer en meer verspreid wordt'. Maar ze wijst ook op politici die zich 'laatdunkend uitlaten over lhbti+-vraagstukken'. En tot slot de verspreiding van desinformatie, 'met name over trans en non-binaire personen.'
'Juist blijven doorgaan'
Ook Emmy en San herkennen dat de online wereld veel invloed kan hebben op hoe jongeren naar de lhbti+-gemeenschap kijken. "Daardoor is het denk ik wel heftiger", zegt San. Als je eenmaal in een bepaald algoritme komt, is het volgens hem lastig om eruit te komen. "Dan is het niet meer zo dat social media voor een opener beeld zorgt, maar eigenlijk juist voor meer tunnelvisie."
Het is niet niks, op 15-jarige leeftijd. Toch blijven beiden onvermoeid door met strijden voor meer acceptatie op hun school. "We moeten juist blijven doorgaan met Paarse Vrijdag en er in het openbaar over praten", zegt Emmy. "Dat we niet denken, zo van: er is nu meer haat, dus we krabbelen maar terug. Want dat is juist wat ze willen, denk ik."
Een norm stellen?
Volgens onderzoeker Pierik is het voor het verbeteren van de acceptatie van lhbti+'ers ook belangrijk dat er een norm wordt gesteld voor jongeren. "Wat we ook wel zien is dat scholen, maar ook gemeenten, toch twijfelen: moeten wij ons nu hierover uit blijven spreken?"
"Ik denk dat het goed is dat je echt samen die norm stelt." En dan niet alleen op scholen maar veel breder, benadrukt ze. "Dit gaat om de overheid, om scholen, om jongerenwerk, maar ook om ouders. Dus echt in alle lagen van de samenleving."