Hoe praten over de overgang steeds minder een taboe wordt

Inmiddels springen de menopauzepoli's en overgangsconsulenten als paddenstoelen uit de grond. Maar het is nog niet zo heel lang geleden dat de overgang niet eens een onderdeel was van de studie gynaecologie, vertelt overgangsgynaecoloog Dorenda van Dijken. "Pas sinds 2022 is het in de opleiding opgenomen. Ik heb mij daar heel hard voor gemaakt."

Angst op werkvloer

Al ruim 25 jaar houdt Van Dijken, die bekendstaat als dé overgangsgynaecoloog van Nederland, zich bezig met de menopauze en de overgang. Ze was dan ook de eerste gynaecoloog die een overgangspoli in Nederland opzette. Sindsdien heeft ze een hoop zien veranderen, maar toch is het taboe van het onderwerp er nog altijd niet helemaal af, weet ze.

"Dat merken we vooral op de werkvloer. We hebben daar al veel onderzoek naar gedaan en zien dat vrouwen een drempel blijven ervaren om het te bespreken", vertelt Van Dijken. "Ze ervaren angst voor hun carrière, voor ontslag of om uitgelachen te worden."

Taboe doorbreken

Voor presentatrice Bridget Maasland was het taboe de reden om een podcast te beginnen over de ouder wordende vrouw. "Ik wilde er heel graag meer over weten, maar vooral ook meer over delen. Zodat het gesprek ook onderling gangbaar wordt, want ik merkte dat vrouwen onderling er ook helemaal niet over spraken."

Zelf leerde Maasland vooral veel van haar moeder over de overgang, die toen zij er zelf mee te maken kreeg nog tegen een enorme muur liep. "Dat is 40 jaar geleden en je moet je voorstellen dat je haar eigenlijk nog op de brandstapel kon gooien. Zo ouderwets was het."

'Een vrouwenprobleem'

"Mijn moeder werd afgeschreven als hysterica, het was belachelijk en het waren vrouwenproblemen", gaat Maasland verder. "Ze had soms wel 300 opvliegers op een dag en dan werd er lacherig tegen haar gezegd dat ze maar een raampje open moest doen."

Dat is nu wel anders, ziet gynaecoloog Van Dijken. "Huisartsen zijn met een enorme inhaalslag bezig." Zo hebben huisartsen vorig jaar 40 procent meer hormoontherapie voorgeschreven dan in voorgaande jaren, vertelt ze over de behandeling die goed kan helpen tegen overgangsklachten, maar tot voor kort niet vaak werd gebruikt.

Hormoontherapie

"Hormoontherapie is niet de behandeling voor depressieve klachten in de overgang, maar het kan het wel ondersteunen", gaat de gynaecoloog verder.

"Dus als iemand stemmingsklachten heeft en vooral ook die warmteklachten, dan kan hormoontherapie een goede eerste stap zijn."

'Nu ben ik aan de beurt'

Maar naast de overgang ligt er volgens Maasland ook nog een taboe op het ouder worden als vrouw: "We doen vaak alsof dat heel erg is. Zo van: 'Je bent een oud wijf en nu ben je afgeschreven!' En daar moeten we vanaf, want vaak begint het dan pas. We zijn onafhankelijk, weten wat we willen, hebben onze eigen centjes verdiend, kinderen zijn het huis uit. Het is ónze tijd!"

Ook Van Dijken ziet die motivatie bij oudere vrouwen en vrouwen die in de overgang terechtkomen. "Ze krijgen meer het gevoel van: 'Hé, nou ben ik aan de beurt!' Ze zeggen hun baan misschien op, zetten hun man misschien de deur uit of er komt nog een man bij. Vrouwen kiezen meer voor zichzelf!"