Hoe ziet Nederland er over 10 jaar uit? Als het aan het kabinet ligt met veel meer huizen. En dan vooral in de buurt van Alkmaar, Hengelo, Enschede, Apeldoorn en Helmond. Daar moeten de komende jaren grootschalige nieuwe woonwijken worden gebouwd.
Dat staat in de nieuwe Nota Ruimte die vandaag uitlekte. Het Ministerie van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening bevestigde aan EenVandaag dat er inderdaad een plan ligt voor nieuwe woonwijken in deze steden. Op elke locatie moeten minimaal 3.500 nieuwe woningen komen te staan. Maar lost dat de woningcrisis echt op?
Vinex-wijken
De kabinetsplannen voor de nieuwbouwwijken doen denken aan de welbekende Vinex-wijken. Dat zijn de nieuwbouwwijken die rond de eeuwwisseling aan de randen van tientallen Nederlandse steden werden gebouwd.
Vinex staat voor Vierde Nota Ruimtelijke Ordening Extra, de nota ruimtelijke ordening die in 1991 door het toenmalige kabinet werd gepubliceerd.
Saai, maar succesvol
Tegenwoordig dient de term 'Vinex-wijk' als begrip voor nieuwbouwwijk en heeft het een ietwat saai imago gekregen. Maar volgens Jeroen Mensink zijn de Vinex-wijken wel een succesformule. Mensink is directeur van een architectenbureau, maar ook schrijver van het boek de Vinex Atlas.
In zijn boek heeft hij alle Vinex-wijken in Nederland in kaart gebracht. "Het zijn eigenlijk heel populaire plekken. Ze liggen vaak dichtbij of in de stad, hebben goede voorzieningen en zijn goed aangesloten op het openbaar vervoer."
Meer regie van het Rijk
Een ander kenmerk van die oudere Vinex-wijken is dat het Rijk de regie had over de woningbouw. "Als ik in het buitenland vertel dat het ministerie daarna is opgeheven, leidt dat tot heel veel ongeloof", vertelt Mensink.
"Er werd in die tijd gedacht dat Nederland af was en dat de regie voor toekomstige opgaven bij de provincies en gemeenten moest komen te liggen. Maar dat is niet echt gelukt en ik denk dat we de regie (van het Rijk, red.) nu weer nodig hebben."
Overal dezelfde regels
Dat het goed is als het Rijk weer de regie neemt, vindt ook hoofdeconoom van vastgoedadviesbureau Colliers, Madeline Buijs. "De woningbouw is erg versnipperd geraakt. We zijn afhankelijk van de regels van gemeenten en provincies."
"Maar eigenlijk wil je dat alle regels en richtlijnen overal hetzelfde zijn", gaat ze verder. "Zodat projectontwikkelaars weten waar ze aan toe zijn."
Andere snellere oplossingen
Toch is Buijs minder enthousiast over het plan voor de nieuwe Vinex-wijken. "Het is natuurlijk altijd goed als er woningen bij komen, maar wat je bij dit soort projecten in de praktijk ziet is dat het vaak veel duurder uitvalt en veel langer duurt. Er moet namelijk nieuwe infrastructuur worden opgezet en allerlei nieuwe voorzieningen worden gebouwd."
Ze denkt dat er snellere oplossingen zijn om er tienduizenden woningen bij te bouwen: "Denk aan het transformeren van leegstaande kantoorpanden of grote bedrijventerreinen. Daar kun je zo 16.000 woningen in kwijt."
Meer woningen in bestaande wijken
Ook betwijfelt Buijs of grote nieuwbouwwijken nu wel nodig zijn. "We worden met z'n allen ouder en voor ouderen zijn veel te weinig woningen", beredeneert zij.
"Die mensen willen best verhuizen, maar wel in de buurt blijven. Dus je moet in de bestaande wijken woningen creëren."