Hoe groot is de kans dat president Donald Trump Iran gaat aanvallen? 'Regime kan in elkaar storten'

Iraanse burgers gaan de straat op om hun onvrede te uiten over de armoede en inflatie in het land en die protesten slaat het regime keihard neer. Volgens de Iraanse overheid is er tot nu toe sprake van 3.100 doden. De Verenigde Naties zeggen bewijs te hebben dat het dodental door overheidsgeweld veel hoger ligt dan de officiële cijfers. Als reactie op het geweld zouden er nu volgens Trump oorlogsschepen op weg zijn naar Iran.

'Positioneren als leider'

Hoogleraar internationale betrekkingen, Rob de Wijk, denkt vooral dat er een strafregel komt voor het neerslaan van die protesten. Maar volgens hem kan een andere hoofdreden voor het sturen van de schepen ook het veranderen van het regime zijn.

"Het zou best kunnen zijn dat de Amerikanen het regime gaan bombarderen en dan maar hopen dat er een nieuw regime komt. Het is duidelijk dat Amerika bezig is om zich te positioneren als een soort leider in de wereld die de boel onder de duim houdt, ook met geweld. En zo'n armada zoals Trump hem noemt zou daar ook behulpzaam in kunnen zijn."

'Einde maken aan regime'

Volgens De Wijk is de inzet van de schepen omvangrijk. "In de eerste plaats zijn er al opnieuw jachtvliegtuigen naartoe gestuurd en F-15's. We zien ook dat er een vliegkampschip naartoe gaat en dat is ook een enorme vuurkracht met al zijn vliegtuigen die daarop zijn gestationeerd. Daarnaast zijn er een aantal schepen ingezet waar kruisraketten vanaf gelanceerd kunnen worden en dat is ook een enorme vuurkracht."

Amerika is dus volgens de hoogleraar wel in staat om in één klap toch een einde te maken aan onderdelen van het regime en dan met met name de veiligheidseenheden van de revolutionaire garde. "Die zijn dan denk ik niet meer goed inzetbaar als het inderdaad losgaat."

Waarom nu dreigen?

Maar of de VS ook echt in actie gaat komen in het Midden-Oosten, hangt volgens De Wijk af van wat ze willen gaan doen. "Het is mij nog niet helemaal duidelijk waarom ze al die schepen daarnaartoe sturen."

"Normaal gesproken doe je dat om te dreigen, maar dat had dus gekund voordat die demonstraties plaatsvonden. Daar is het nu te laat voor. Dus de vraag is meer: waarom zou Trump nu willen dreigen? Dat is echt de vraag die heel veel experts zich stellen."

Opstand van bevolking

"Maar het hangt ook echt van de bevolking af of Trump overgaat tot actie", zegt De Wijk. "Als de bevolking in opstand komt - en dat zou kunnen - dan zou het heel goed zo kunnen zijn dat Amerika in actie gaat komen. Dan zou het echt gaan om een actie gericht op een verandering van het regime."

Wel kan het gevolg van zo'n actie zijn dat Iran zal proberen de Amerikaanse basis in het Midden-Oosten te treffen, legt De Wijk uit. "Maar een ander gevolg kan ook zijn dat het regime in één klap in elkaar stort."