Hoe een radiozender in Amsterdam mensen in Soedan op de hoogte houdt van de burgeroorlog in hun land: 'Een levenslijn'

In Darfur, Soedan, voltrekt zich de grootste humanitaire ramp van dit moment, vertelt redacteur Andrew Bergman van Radio Dabanga. "De genocide is nu op een spits."

Huis-aan-huis-executies en etnisch geweld

Op 26 oktober 2025 viel de grootste stad van Noord-Darfur Al Fasher na een beleg van 1,5 jaar in handen van de paramilitaire Rapid Support Forces (RSF). Kort daarna verschenen berichten over huis-aan-huis-executies en etnisch geweld.

Bergman: "Toen de militie de stad overnam, liepen ze een ziekenhuis binnen. Ze maaiden gewoon alle patiënten, bezoekers, dokters en verplegers neer. 450 mensen zijn in koelen bloede vermoord."

Grond kleurt bloedrood

Op satellietbeelden van het Humanitarian Research Lab (HRL) van Yale University zijn rijen lichtgekleurde objecten van menslengte te zien en roodbruine verkleuringen van de grond die lijken op bloedplassen. Ook tonen de beelden vanuit de ruimte verbrande en verwoeste woonwijken, verwoeste vluchtelingenkampen en sporen van verwoesting met verlaten voertuigen aan de stadsranden.

"De grond is verkleurd door bloed en door lichamen die in ontbinding zijn. De kleur van de aarde verandert", vertelt presentator Ibrahim Hamouda Jadelkarim van Radio Dabanga. "Het is verschrikkelijk. Mijn broers, mijn zusjes, mijn tante, ze zijn allemaal daar."

Radio als levenslijn

Om de burgers in Darfur te helpen maken Jadelkarim en Bergman vanuit Amsterdam-Zuidoost nieuwsuitzendingen, die via korte-golfsignalen vanuit buurlanden Soedan bereiken. "In Soedan wordt het internet namelijk geregeld afgesloten door het leger of door de rebellen", zegt Bergman. "Mobiele netwerken liggen vaak plat en satelliet-internet is duur en moeilijk toegankelijk."

"In vluchtelingenkampen zitten soms tien of twintig mensen onder één radio naar ons te luisteren", gaat Bergman verder. "Zij horen via onze uitzendingen waar ze voedsel, water of medische hulp kunnen vinden. Wij zijn hun verbinding met de buitenwereld, hun levenslijn. We maken soms echt het verschil tussen leven en dood. Korte-golfradio is dan wel oude technologie, maar ook vertrouwde technologie."

Geen baan maar een roeping

Voor Bergman is Radio Dabanga geen baan, maar een roeping. Hij werd geboren in Zuid-Afrika en werkt al 45 jaar als journalist. "Ik begon bij de Cape Times in Kaapstad, en ik was op de Grand Parade toen Nelson Mandela in 1994 zijn eerste toespraak hield als president. Ik heb de hele overgang van apartheid naar democratie meegemaakt."

Hij gaat verder: "Omdat ik blank ben, kreeg ik alles: tien keer zoveel onderwijsbudget als zwarte kinderen van mijn leeftijd. Een vriend van mij, even oud als ik, groeide op in een township. Hij moest werken vanaf zijn 12de. Ik kreeg mijn kansen op een zilveren bord. Daarom wil ik nu iets teruggeven. Want privileges komen met een verantwoordelijkheid."

Toekomst Soedanese journalistiek

Bergman benadrukt dat hij geen 'white savior' wil zijn. "Wat ik wil, is mijn ervaring delen met jonge Soedanese journalisten."

"Ik probeer mijn kennis aan hen over te dragen, zodat zij de toekomst van de Soedanese journalistiek kunnen vormen", legt hij uit.

Onbetaald doorgaan

Maar zonder geld lukt dat niet. "Onze financiering komt uit verschillende bronnen: privédonoren en crowdfunding via GEEF (een online platform, red.). Ook krijgen we subsidie van het Nederlandse ministerie van Buitenlandse Zaken. Maar bijvoorbeeld de steun via USAID is begin dit jaar door Trump stopgezet."

Die onzekerheid maakt het werk extra zwaar, zegt Bergman. "We hebben al tientallen mensen moeten laten gaan, ook correspondenten. Maar er zijn ook mensen gebleven die nu onbetaald doorwerken, omdat ze het zo belangrijk vinden. Toegang tot informatie is namelijk een mensenrecht. Dat staat in artikel 19 van de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens. Ik vind dat heel ontroerend. Het doet me denken aan het leger dat je je post niet verlaat tot je bent afgelost."