Hittegolven kosten ons elk jaar miljarden: nieuw onderzoek brengt risico's voor economie in kaart
Hitte is niet langer een onderwerp voor alleen het weerbericht: uit nieuw onderzoek blijkt dat het grote risico's meebrengt voor onze economie. "Jaar op jaar kosten hittegolven ons miljarden."
Europa stevent af op een hete én peperdure toekomst. Als de komende jaren net zo warm worden als de heetste jaren sinds 2014, kunnen grote economieën zoals die van Frankrijk en Duitsland tot wel 7 procent aan economische groei verliezen.
Blijvende groeiremmer
Nieuw onderzoek van verzekeringsreus Allianz waarschuwt voor gigantische schade door meer warme jaren op komst. Het onderzoek keek naar de komende vier jaar en concludeert dat de wereldwijde economische verliezen door hittegolven in de honderden miljarden euro's kunnen lopen.
"Waar we dit soort hittegolven vroeger als incident zagen, is het nu een blijvende groeiremmer die jaar op jaar miljarden kost," zegt Director Risk Underwriting Benelux Johan Geeroms van Allianz Trade.
'Schoenzolen smolten op heet asfalt'
Bij de FNV herkennen ze dit verontrustende beeld. De cijfers bevestigen wat de vakbond hoort vanuit de dagelijkse praktijk op de werkvloer. "We kaarten het hitteprobleem iedere zomer aan, maar er wordt nog te weinig mee gedaan," vindt bestuurslid Joosje de Lang van de vakbond.
"Ik sprak laatst iemand die op Schiphol werkt en vertelde dat zijn schoenzolen smolten op het hete asfalt. Dan heb je direct een beeld van wat voor extreme omstandigheden dat zijn. Dit soort hitte is ronduit gevaarlijk."
Halve stakingsdag
Ook in Nederland kost elke hittedag volgens het onderzoek grof geld. Boven de 32 graden valt de dagelijkse productiviteit in sectoren als de bouw, industrie en logistiek hard terug, een effect dat Johan Geeroms vergelijkt met de impact van een halve stakingsdag.
"En Nederland is extra kwetsbaar omdat we een open, logistiek gedreven economie zijn. Als spoor, weg en binnenvaart haperen door hitte, dan raakt dat meteen onze export en de havens, en uiteindelijk de orderportefeuilles van duizenden bedrijven."
'Bevestigt onze zorgen'
Met elke extra graad tussen de 30 en 35 graden daalt de productie per gewerkt uur met circa 3 procent, blijkt uit het onderzoek. Toch lijken veel werkgevers nog altijd verrast door de zomerse hitte en te weinig voorbereid op goede maatregelen om hun medewerkers te beschermen.
"Dat verbaast ons niet, het bevestigt alleen maar onze zorgen," zegt FNV'er De Lang. "Eigenlijk zou je op elke warme werkplek een hitteprotocol moeten hebben voor voldoende pauze en drinken, maar we zien helaas dat dit zeker niet overal aanwezig is."
Penny wise, pound foolish
De economische klappen vallen volgens Allianz eerst bij de winstgevendheid van bedrijven en daarna bij de koopkracht van huishoudens. Joosje De Lang noemt de huidige afwachtende houding van veel werkgevers dan ook 'penny wise, pound foolish'.
"Je bespaart misschien nu op investeringen voor een passende werkomgeving, maar daardoor heb je veel minder productieve werknemers. Uiteindelijk zorgt die hitte voor uitval. De werknemer belandt in het ergste geval ziek thuis, de uiteindelijke rekening is voor het bedrijf."
Economie kraakt onder hittegolf
Niet alleen individuele bedrijven, maar het hele economische systeem begint te kraken onder een hittegolf. Johan Geeroms wijst op elektriciteitscentrales die de vraag niet meer aankunnen door het massale gebruik van koelsystemen, terwijl diezelfde centrales al moeten terugschakelen vanwege een gebrek aan koelwater.
"Hitte is geen weerbericht meer, maar een risicoparagraaf", waarschuwt hij. "CFO's en risk managers van bedrijven moeten hittegolven net zo serieus modelleren als de rente of energieprijzen."
Veiligheid voorop
De FNV hoopt dat er eindelijk een einde komt aan de vrijblijvendheid van hitteprotocollen. Joosje de Lang pleit voor een helder, dwingend kader.
"Nu zie je dat er per werkplek verschillende afspraken worden gemaakt, dat zorgt voor onduidelijkheid. Het moet gewoon helder zijn: veiligheid staat voorop bij extreem warm weer."
Apps voor risico's hittekracht
Vanaf volgende week komt het KNMI met een nieuw waarschuwingssysteem voor hitte. Het instituut gebruikt daarvoor de term 'hittekracht', waarbij via een app met een cijfer aangegeven wordt hoeveel risico extreem hoge temperaturen met zich meebrengen.
Daarmee wordt makkelijker inzichtelijk gemaakt op welke dagen het echt te heet is om bijvoorbeeld zwaar werk buiten te verrichten of om intensief te gaan sporten. Daarnaast is er de FNV Werkklimaat-app, die specifiek is ontworpen voor werknemers om te berekenen of zij hun werk nog veilig kunnen uitvoeren bij extreme hitte.