'Had geen idee dat Sinterklaas zo'n big deal was': Tracy verhuisde van Engeland naar Nederland en keek op van nieuwe traditie

"Ik schrok met rot", weet de Engelse Tracy Lamers Parke (56) nog over die eerste keer dat ze een paar pieten zag. Het jaar is 2000 en ze is met haar gezin in een winkelcentrum: "Ze kwamen uit het niets. De pieten strooiden met snoep, ik wist niet wat ik zag."

'Voelde eerst als vakantie'

Zo'n 3 maanden daarvoor was Tracy met haar man en 3-jarige dochter Abbie van Cambridge naar Eindhoven verhuisd voor zijn werk. "Dat was ergens in september. Ik weet nog dat ik heel enthousiast was over het wonen in een nieuw land. Het voelde alsof we op vakantie waren", vertelt ze over de eerste paar weken in Nederland.

"In mijn hoofd had ik toch ergens het idee dat ik op een gegeven moment weer naar huis zou gaan. Maar dat gebeurde niet. Toen ik dat besefte werd het allemaal wel een stuk moeilijker." Tracy spreekt dan nog geen Nederlands en weet weinig over de cultuur. "Internet was er wel, maar Google gebruiken om iets op te zoeken was nog niet echt een ding."

Nieuwe taal leren

Toch is Tracy vastberaden, ze wil de Nederlandse taal leren. "Want ik moest altijd iemand zoeken om me te helpen. Als ik een brief van de Belastingdienst kreeg bijvoorbeeld, dan moest iemand die voor mij vertalen." Na een tijdje heeft ze daar genoeg van.

Tot haar geluk is het bedrijf waar haar man voor werkt bereid om haar taallessen te betalen. "Binnen 3 maanden begon ik aan mijn eerste les", weet ze nog. "Het was wel echt een uitdaging. Voor volwassen is het leren van een nieuwe taal veel moeilijker dan voor een kind."

Sinterklaas?

"Als ik eerlijk ben was de taal leren achteraf gezien juist het makkelijkste aan de hele verhuizing", zegt Tracy nu. Het meekomen in de maatschappij was uiteindelijk de grootste uitdaging voor haar. De Nederlandse cultuur is heel anders dan wat ze gewend was in Cambridge.

"Eindhoven was toen nog niet echt een bruisende stad. Er waren ook niet echt plekken waar internationals konden mixen met Nederlanders." En dus ook geen Nederlander die Tracy en haar gezin waarschuwt over hoe het land vanaf november op z'n kop staat omdat we hoog bezoek krijgen van de goedheiligman en zijn pieten.

'Wist niet wat ik zag'

"Het was in het weekend", weet Tracy nog over dé dag dat ze voor het eerst kennis maakte met het kinderfeest en alles wat daarbij hoort. "Ik wist niet wat ik zag."

En dan heeft ze het vooral over de pieten, die zijn dan nog zwart zijn geschminkt. "Ik was sprakeloos vanwege de zwarte verf die ze op hun gezicht hadden. Het was eigenlijk gewoon blackface en dat was ik helemaal niet gewend", vertelt Tracy.

Blackface

"Het is natuurlijk niet zo dat we in het Verenigd Koninkrijk geen racisme hebben, maar om zo iets publiekelijk te zien... Ik dacht dat we dat sinds eind jaren '70 achter ons hadden gelaten. Dus het was niet iets waar ik nog over nadacht", merkt ze op over blackface.

"Dat was in mijn ogen gewoon racistisch, ik kon gewoon echt niet snappen wat er aan de hand was." Dat niemand in het winkelcentrum raar opkeek van de pieten verbaasde haar. "Gelukkig had ik een huurbaas aan wie ik kon vragen wat er aan de hand was."

Groot kinderfeest

"Een hele aardige vrouw was dat", gaat Tracy verder. "Zij vertelde over het zetten van de schoen en het kinderfeest. En over dat de pieten uit de schoorsteen kwamen en daarom die kleur hadden."

Haar huurbaas weet met deze uitleg wat verwarring weg te nemen bij Tracy. Maar het lukt de huisbaas blijkbaar niet om haar duidelijk te maken hoe 'beroemd' Sinterklaas is. "Ik had nog steeds geen idee dat hij zo'n 'big deal' was", vertelt ze lachend.

'Ze was best bang'

Dat besef komt pas later. "We waren een dagje naar Maastricht, Sinterklaas was er toevallig op bezoek. Ik zag hoeveel kinderen én ouders daar op afkwamen en toen ben ik echt gaan snappen hoe groot dit feest in Nederland wordt gevierd."

Tracy's dochter Abbie is dan nog maar 3 jaar en eigenlijk geen fan van de Sint en zijn pieten. "Ze was die dag best bang. Ze verschuilde zich achter mij want de pieten waren heel luidruchtig. Ze maakten grapjes met de kinderen maar Abbie vond het allemaal maar een beetje gek."

Geen kerstman in Nederland?

Pas wanneer Abbie een jaar later naar de basisschool gaat, wordt Sinterklaas een belangrijk figuur voor de familie. "Ze zat op een internationale school maar toch leerde ze over Sinterklaas", vertelt Tracy. "Toen hij dat jaar naar haar school toe kwam, wist ze iets meer wat ze kon verwachten. Ook voor haar werd het nu echt een ding."

Er is alleen een probleem: de familie is gewend om kerst te vieren. En daar hoort niet de Sint, maar de kerstman bij. Abbie gelooft op dat moment ook al in de kerstman, alleen ze merkt dat die in Nederland niet echt wordt benoemd.

'Ze zijn achterneven'

Om te voorkomen dat hun dochter nu extra vragen gaat stellen over Sinterklaas en de kerstman, gaan haar ouders om tafel zitten. Want mocht ze toch met vragen komen, dan moeten ze een waterdicht verhaal hebben. "Uiteindelijk kwamen we op het verhaal dat Sinterklaas en de kerstman achterneven waren die precies wisten welke cadeautjes voor welke kinderen waren", vertelt Tracy.

Sinterklaas was vooral voor Nederlandse kinderen dus zij krijgen van hem hele grote cadeaus. De Engelse kinderen krijgen ook cadeaus, maar die zijn wel kleiner, vertellen de ouders aan hun dochter. "Sinterklaas geeft dat dan wel door aan de kerstman, zodat hij met kerst naar Nederland kan komen voor alle Engelse kinderen die er wonen. En dan geeft de kerstman de grote cadeaus aan die kinderen."

Twee keer kerst

"We vierden Sinterklaas eigenlijk dus klein en kerst juist uitgebreid", legt Tracy uit. "Abbie vond het altijd heel leuk om haar neefjes en nichtjes in de VK te vertellen dat zij twee keer 'kerst' vierde."

"Een jaar waren we niet in Nederland om Sinterklaas te vieren, we waren bij familie. En natuurlijk had ik haar beloofd dat Sinterklaas echt wel zou weten waar hij haar kon vinden. Maar ze stond erop dat we een kaart maakten, zodat de Sint wist waar ze was. Die hebben we toen bij de schoorsteen neergelegd."

'Is hij echt?'

En dat ging zo'n 4 jaar lang door, totdat Abbie thuiskomt met een dringende vraag: 'Is de kerstman echt?' "Vreselijk vond ik dat", vertelt Tracy over dat moment.

"De eerste keer zei ik: 'Als jij wil dat de kerstman echt is, dan is hij echt.' Maar de tweede keer dat ze het vroeg, werkte het niet meer, toen moest ik het echt vertellen."

Moeilijk moment

"Het was zo verdrietig", weet Tracy nog. "Ze lag in bed en besefte dat als de kerstman niet echt is, Sinterklaas ook niet echt is. En dan is de Paashaas niet echt, dan is de Tandenfee niet echt. Ze was helemaal van slag." Het gevoel dat haar dan 8-jarige dochter die avond heeft, blijft jarenlang hangen bij Tracy.

"Dat is natuurlijk nooit een leuk moment. Als volwassene heb ik haar op een gegeven moment gevraagd of ze liever had gehad dat we nooit hadden gedaan alsof deze figuren bestonden. Gelukkig zei ze 'nee', dus dat is wel heel fijn om dan te horen als ouder."

Maandenlang feest

De jaren zonder piet die op de deur bonkt of door de schoorsteen komt om een schoen te vullen gaan langzaam voorbij. De familie viert daarna alleen nog kerst. Sinterklaas verdwijnt naar de achtergrond. "En als ik eerlijk ben vond ik dat niet erg", zegt Tracy lachend.

"De feestdagen begonnen bij ons eigenlijk al in november als Sinterklaas kwam, en dan waren we pas op oudejaarsavond klaar. Dat was best wel veel."

Tradities delen

Tracy en Abbie houden het nu vooral bij het uitwisselen van chocoladeletters. Maar omdat Tracy is hertrouwd met een Nederlandse man is de Sint toch weer een onderdeel van haar leven geworden. "We mixen onze twee culturen."

"We hebben ook kleinkinderen, die zijn Nederlands. Ze geloven in Sinterklaas dus we vieren het nu zeker groter dan hoe ik dat vroeger deed. En natuurlijk heb ik hen ook geïntroduceerd aan de manier waarop wij kerst vieren in het Verenigd Koninkrijk. We delen onze tradities."

Positieve verandering

Tracy heeft Sinterklaas en het kinderfeest zich nu eigen gemaakt. En volgens haar observaties van de afgelopen 25 jaar zijn we dat eigenlijk allemaal gaan doen. "Ik heb het er weleens over met mijn Nederlandse vrienden, die laten dan foto's zien van hoe de piet er in de jaren '60 uitzag. Toen was het blijkbaar nog erger dan toen ik hier kwam."

"Dus ja, ik denk dat de veranderingen die zijn gemaakt echt goed zijn", gaat ze verder. "Ik ben heel blij met de roetveegpiet. En ik denk dat het goed is dat tradities veranderen. Zo worden ze echt een reflectie van wat er op dat moment speelt in de maatschappij. Ik zie dat als iets positiefs."