Festivals hebben last van tegenvallende kaartverkoop: 'Een aantal zal verdwijnen'

Voor grote festivals als Lowlands, de Zwarte Cross en Down The Rabbit Hole vliegen de kaarten dit jaar niet meer blindelings over de toonbank, omdat veel bezoekers door de hoge prijzen afwachten tot het allerlaatste moment. Het zorgt ervoor dat grote festivals minder snel of niet uitverkocht raken.

Doorverkoop

Via doorverkoopplatforms kun je concert- en festivalkaartjes overkopen van anderen. Waar kaarten op dit soort platforms normaal gesproken vaak duurder zijn vanwege schaarste, komt het ook voor dat kaarten voor een veel lagere prijs weggaan doordat er een overschot is. Die trend speelt dit jaar veel meer dan voorgaande jaren, zegt onderzoeker livemuziek, festivals en poppodia Martijn Mulder, van de Erasmus Universiteit Rotterdam.

Volgens Mulder zijn daarvoor een aantal redenen, met één die het duidelijkst naar voren komt: "Natuurlijk de hoge prijzen. Als een ticket meer dan 300 euro kost, dan denk je wel wat langer na voordat je je ticket aanschaft. Het is voor meer mensen echt een drempel."

Kiezen

Ook ziet Mulder dat mensen eerder genoodzaakt zijn om te kiezen. "Mensen die voorheen misschien naar twee of drie festivals in een jaar gingen, denken nu misschien, ik kan er eigenlijk maar één doen en dan wil ik wel goed nadenken welke dat dan wordt, want ik kan dat geld maar één keer uitgeven."

Een andere oorzaak is volgens Mulder dat de secundaire markt, de markt van doorverkooptickets, erg is veranderd in de afgelopen jaren. "Vroeger was dat eigenlijk altijd illegaal. Als je een ticket kocht van iemand anders, dan moest je altijd maar afwachten of het ticket echt was en of je echt binnen kwam." Nu zijn er allerlei legale, betrouwbare platformen, waardoor mensen vaker wachten op een buitenkansje op een doorverkoopsite.

Minder bezoekers

De teruglopende kaartverkoop heeft impact op het festivallandschap. Down The Rabbit Hole besloot het terrein in te richten op minder bezoekers, nadat de kaartverkoop van dit jaar tegenviel. Het festival ontving dit jaar zo'n 42.000 bezoekers, en niet 50.000 zoals vorig jaar.

Volgens Ide Koffemann, directeur van het festival, is dat alsnog een 'geweldig aantal voor een mooi festival' en een logisch gevolg van hun groei. Zo trok de eerste editie van het festival in 2014 zo'n 10.000 bezoekers. " Wij zijn het snelst groeiende festival van Nederland geweest in de afgelopen 10 jaar. Die groei heeft elk jaar doorgezet en dit jaar lijkt het iets te nivelleren."

Concurrentie van grote zomerconcerten

Ook Koffeman ziet verklaringen voor het massale uitstelgedrag en de moeizamere verkoop. "In zijn algemeenheid zien we dat de wereld wat onrustiger is geworden. Dat heeft wel invloed op hoe ver mensen vooruitkijken." Ook benoemt hij: "Een andere factor is dat ook veel grote artiesten op dit moment concerten organiseren, waarmee ze misschien ook in de zomerperiode landen."

Verder benoemt de festivaldirecteur dat de piek die na de coronaperiode ontstond, nu mogelijk is uitgewerkt. "Het is tenslotte ook zo dat na corona er echt een golf heeft plaatsgevonden in Nederland. Er zijn heel veel andere festivals bij gekomen. Dus zo zijn er heel veel factoren die mogelijk van invloed zijn."

Hoge ticketprijzen

Ticketprijzen zijn door de jaren heen flink gestegen. Gekeken naar een aantal grote weekendfestivals gelden forse prijsstijgingen. Waar een weekendje Lowlands in 2016 nog 175 euro kostte, tik je dit jaar maar liefst 365 euro af. Bij hardcorefestival Defqon schoot een ticket in diezelfde periode omhoog van 122,50 euro naar bijna 340 euro. Zelfs de van oudsher goedkopere Zwarte Cross ontkomt er niet aan, en steeg vanaf 2016 van 125 euro naar 220 euro dit jaar.

Festivaltickets stegen daarmee ruim boven de inflatie. Festivalonderzoeker Mulder: "Sommige festivals zijn zelfs verdubbeld qua prijs de afgelopen jaren. Voor sommige mensen is het duurder dan een week op vakantie gaan, met name omdat alles wat je daar drinkt en eet ook duurder is geworden. Je moet er naartoe reizen. Als je niet op de festival camping staat, moet je ook nog overnachten."

'Kan niet anders'

Aan Down The Rabbit Hole hing dit jaar een prijskaartje van 329 euro. Volgens Koffeman kán het bijna niet anders. "We maken een programma van internationale allure. Er is heel veel aankleding en zorg."

Ook is de inflatie in de evenementensector de laatste jaren veel hoger dan in andere sectoren, zegt Koffeman. "We hebben te maken met hogere inkoopkosten, hogere lonen. Dit wordt natuurlijk allemaal voor drie dagen opgetuigd, dus de directe kosten zijn enorm. En ja, dat moeten we op een bepaalde manier opvangen."

Enorme opgave

Festivalonderzoeker Mulder erkent dat de trend zorgt voor uitdagingen in het landschap. "Voor festivals is dit echt een enorme opgave, het zijn enorm dure producties en dat geld moet allemaal uitgegeven worden voordat het moment daar is." Voor festivals is het enorm belangrijk om zo snel mogelijk uit te verkopen, zegt hij, want dan is duidelijk hoeveel geld er precies is.

Het leidde er zelfs toe dat het festival Wilde Weide, dat afgelopen weekend plaatsvond, in februari met een harde deadline kwam, waarbij het evenement zou worden afgeblazen als er die dag niet genoeg tickets werden verkocht.

Gespreid betalen

"Je ziet ook dit jaar heel veel festivals die echt de consument pushen van 'koop alsjeblieft je ticket'", zegt Mulder. "Je kan bijvoorbeeld gespreid betalen dat je het tweede deel pas hoeft te betalen als je vakantiegeld binnen is. Dus festivals zijn echt heel hard aan het werken om maar zo snel mogelijk die omzet binnen te halen."

Ook speelt mee dat er simpelweg veel festivals zijn. Waar het aantal festivals vanaf de jaren negentig steevast groeide, heeft het volgens Mulder een verzadigingspunt bereikt. "Ik denk dat uiteindelijk een aantal festivals zal verdwijnen. Het is dan de vraag of nieuwe organisatoren nu nog in deze markt durven te stappen, met alle onzekerheden die er zijn."

Begroten op uitverkocht

Die onzekerheden benoemt ook Koffeman, nu het festival het moest doen met een verminderd bezoekersaantal van 42.000. Zo vertelt de directeur: "Dit jaar kost het geld. De marges voor ons als festivalorganisatoren zijn echt bijzonder klein. Dat zit hem echt in die laatste paar duizend kaartjes. We begroten echt op uitverkocht."

Hoe toekomstbestendig is de markt in zijn huidige vorm? Volgens festivalonderzoeker Mulder bestaat het risico dat er kleinere festivals verdwijnen. "We moeten denk ik oppassen dat er niet alleen nog maar grote festivals van internationale organisatoren blijven bestaan, want dat is toch vaak een bepaald type aanbod met een vrij hoge entreeprijs."