De zorgkosten rijzen de pan uit. Gemiddeld liggen deze rond de 7.000 euro per volwassene per jaar. Die stijging zal nog wel even doorzetten, verwachten experts. Hoe kan dat? "We geven het meeste uit aan langdurige zorg in de hele wereld."
"Die 7.000 euro gaat gelukkig niet elk jaar direct van je rekening af", legt Bram Wouterse uit. Hij is zorgeconoom aan de Erasmus Universiteit. "Mensen denken bij zorgkosten vaak alleen aan een zorgverzekeringspremie, maar dat is maar 2.000 euro per jaar, daar bovenop komt nog 5.000 euro aan allerlei andere inkomensafhankelijke premies en belastinggeld."
Sociale ondersteuning
De zorgkosten betalen we dus vooral indirect als maatschappij. De overheid geeft het dan weer uit, en dat geld komt terecht op verschillende plekken, vertelt Wouterse. "Een deel wordt besteed aan ziekenhuiszorg en huisartsenzorg."
Maar dan bestaat er ook nog de langdurige zorg. "Denk aan verpleeghuizen voor ouderen. Maar in Nederland geven we bijvoorbeeld ook via de gemeente best veel geld uit aan sociale ondersteuning en hulpmiddelen."
Zorg wordt steeds duurder
De zorgeconoom vertelt dat we in 2023 zo'n 140 miljard euro besteedden aan zorgkosten. "En die kosten zijn de laatste jaren ook gestegen." Ook nemen ze een steeds groter deel in van de totale overheidsuitgaven, kan Wouterse vertellen.
"In totaal geven we bijna 15 procent van het bbp uit aan zorg", bevestigt, hoofdeconoom van het CBS van Peter Hein Mulligen. "Rond de eeuwwisseling was dit nog ongeveer 10 procent."
Vergrijzing en medische technologie
De stijging komt door drie factoren, vertelt Wouterse. "De eerste factor is vergrijzing. We worden allemaal steeds ouder en oudere mensen gebruiken meer zorg. De tweede reden is dat er steeds meer medische technologie is."
Door die innovaties kunnen artsen bijvoorbeeld meer ziektes behandelen, maar dat kost wel geld. "Daar zit een prijskaartje aan, die we schijnbaar als maatschappij bereid zijn te betalen."
'Zorg is unieke post'
De derde oorzaak voor de constante stijging is de automatische kosten die bij veel kwaliteitsverbeteringen komt kijken. "Wanneer artsen zelf bepalen dat een nieuwe behandeling waardevol is, dan stroomt deze automatisch het verzekeringspakket in." Dit gebeurt zonder dat de politiek daar een besluit over neemt. "En dat heeft het effect van zelfrijzend bakmeel."
De zorg is hierin uniek ten opzichte van andere posten, vertelt Wouterse. "Bij andere posten moeten er echt politieke beslissingen worden gemaakt op de overheidsbegroting, maar bij de zorg gaat dat deels automatisch."
Politiek moet keuze maken
Dat de kosten voor de zorg stijgen is niet zonder gevolgen, waarschuwt Van Mulligen. "Omdat de zorg een steeds grotere hap van de overheidsuitgaven in beslag neemt, zal er ook meer geld moeten binnenkomen. Tenminste, als je ook wilt dat er meer geld naar defensie en onderwijs en andere posten gaat."
Hoe dat zou moeten gebeuren is uiteindelijk een politieke keuze. Of en waarop bezuinigt moet worden in de zorgkosten is dan ook een van de vragen die deze verkiezingen op tafel ligt. "Maar ook met bezuinigingen zullen de zorgkosten stijgen in de toekomst", verwacht Wouterse.
Bezuinigen op langdurige zorg
We zijn overigens niet het enige land met stijgende zorgkosten. "We zien eenzelfde beeld in de landen om ons heen, zoals Duitsland, België Frankrijk en Denemarken", vertelt Koolman. "Ook daar zijn de zorgkosten hoog en gestegen de laatste jaren."
Wel geven we in Nederland het meeste uit aan langdurige zorg in de hele wereld, vult Wouterse aan. "Dus als je ergens wat zou willen doen met kostenbeheersing, zou dat een goede plek zijn om eens naar te kijken", zegt hij tot slot over langdurige zorg.