De 8-jarige Artem uit Oekraïense frontstad Cherson leeft al langer met dan zonder oorlog: 'Je moet moedig zijn'

De frontstad Cherson, waar Artem woont, is een van de gevaarlijkste steden van Oekraïne. Vanaf de oostkant van de rivier de Dnipro gaat het Russische leger dagelijks op 'human safari'. "Met Russische drones jagen ze elke dag op ons in de stad", vertelt Olena, de moeder van Artem. "We proberen ons hiertegen te beschermen door netten te spannen boven de wegen."

Russische aanval

Maar op 4 oktober vorig jaar gaat het mis, als Olena met Artem en zijn broer Anatolii onderweg is naar schaakles. "Terwijl we in de auto zaten opende een Russische tank het vuur op ons en vloog onze auto in brand. Ik riep tegen Artem dat hij snel de auto uit moest, maar hij schreeuwde dat hij niet meer op zijn voet kon staan."

Olena wist uiteindelijk haar zoons in veiligheid te brengen, maar raakte daarbij zelf ook gewond. Zelf herinnert Artem zich weinig van de aanval. "Ik weet nog dat de ambulance kwam en dat ik pijnstillers kreeg. Daarna raakte ik buiten bewustzijn."

Superhumans

In het ziekenhuis kunnen de chirurgen het been van Artem niet redden. "Mijn been is uiteindelijk tot aan mijn knie geamputeerd", vertelt Artem. "Bij mijn broer Anatolii moesten ze de voorkant van zijn voet amputeren. Zelf heb ik ook diepe wonden aan mijn andere voet. Mijn broer heeft inmiddels 10 operaties achter de rug en ik 15."

Samen met hun moeder verblijven de broers nu in het Superhumans Center in Lviv. Dit is een kliniek waar oorlogsslachtoffers worden geopereerd en revalideren. De noodzaak is groot: door de oorlog hebben naar schatting 100.000 mensen in Oekraïne een prothese nodig. Ook Nederland helpt mee via de stichting Netherlands for Ukraine: met overheidssubsidie is vorig jaar een nieuw Superhumans Center in Dnipro geopend.

Positieve aanpak

Inmiddels zijn er al 4.000 mensen geholpen in het Superhumans Center. Niet alleen lichamelijk, maar ook geestelijk. "Het centrum helpt ons om niet in droevige gedachten te verzinken", zegt Olena. "Ze proberen alles positief te maken." En dat lijkt te lukken. Artem heeft er zelfs een nieuwe passie gevonden: zingen. Al zat hij daar in het begin helemaal niet op te wachten. "Ik wist niet eens wat het precies was, zangles", vertelt hij. "Maar toen ik het probeerde voelde het heel goed en nu vind ik het geweldig en schrijf ik ook mijn eigen liedjes."

Maar ondertussen blijven de zorgen aanwezig, over achtergebleven familie en vrienden in thuisstad Cherson. "Zoals de oma van Artem en Anatolii, mijn moeder", zegt Olena. "Elke dag vallen de Russen onze stad nog aan. Er is bijna geen huis meer dat niet is geraakt door Russische aanvallen. Maar we blijven hopen op betere tijden. Iedereen gelooft dat alles oké zal zijn en dat onze stad hierna nooit meer bezet zal worden."

Later zelf chirurg

Voor Artem bestaat het leven voorlopig uit revalideren. Zingen, schaken en leren lopen met de prothese. "Het is belangrijk dat je positief blijft en je mag nooit opgeven. Je moet moedig zijn en voorwaarts gaan".

Voorzichtig droomt hij al wel over zijn leven 'later', als volwassen man. "Als ik groot ben, wil ik chirurg worden", vertelt hij. "Dat is niet altijd zo geweest. Vroeger wilde ik militair worden en een tank besturen, maar die plannen zijn veranderd. Nu wil ik andere mensen helpen, zoals ik zelf geholpen ben."