Conditietest brandweermensen levensgevaarlijk: zeker vier reanimaties
De conditietest voor brandweermensen is te zwaar en soms zelfs levensgevaarlijk. Dat blijkt uit een onderzoek dat is gedaan in opdracht van de Veiligheidsregio Drenthe. Sinds de invoering vonden zeker vier reanimaties plaats tijdens of na de test.
Info
Rectificatie
In een eerdere versie van dit artikel stond dat er in de afgelopen 2 jaar vier reanimaties zijn geweest tijdens of na de test, maar die informatie uit het onderzoek van adviesbureau Ter Morsche klopt niet. In werkelijkheid ging het om vier gevallen van ernstige hartproblemen in de afgelopen 2 jaar. En daarnaast om zeker vier reanimaties in de periode tussen de invoering van de test (in 2011) en 2024. Het artikel en de kop zijn daarom aangepast.
Ongelukken, hartinfarcten en zelfs reanimaties: de conditietest die brandweermensen moeten doen is levensgevaarlijk, blijkt uit een rapport van adviesbureau Ter Morsche. In opdracht van de Veiligheidsregio Drenthe namen zij het Periodiek Preventief Medisch Onderzoek (PPMO) onder de loep.
'Al meer dan 15 jaar gevaarlijk'
De onderzoekers concluderen dat het sinds de invoering van de test tenminste acht keer is voorgekomen dat een brandweerman of -vrouw een ernstig hartprobleem kreeg, zoals een hartinfarct. Vier van hen werden zelfs tijdens of na de test gereanimeerd. Het PPMO is de jaarlijkse medische keuring voor brandweermensen, waarbij gecontroleerd wordt of personeel en vrijwilligers nog fit genoeg zijn om het werk uit te voeren.
Brandweermannen en -vrouwen worden getest of ze het werk kunnen uitvoeren zonder een gevaar voor zichzelf, collega's of anderen te vormen. De keuring bestaat onder andere uit een brandbestrijdingsbaan en een traplooptest.
Te zwaar
De onderzoekers vragen zich af of de test wel aansluit op de dagelijkse praktijk en niet te zwaar is. Ze zijn zeer kritisch op het medische deel, een aantal onderdelen van de brandbestrijdingsbaan en de traplooptest. De test is vooral zwaar voor lange mannen en voor vrouwen.
Die laatste groep haalt bovendien veel vaker de test niet dan mannen. In 2024 werden ruim 8000 (8085) testen afgenomen. Bij de mannen haalde 7 procent de test niet. Bij de vrouwen lag dit percentage een stuk hoger, namelijk op 18 procent.
12 oefening in 19 minuten
Op de brandbestrijdingsbaan moeten de brandweermensen met volle bepakking onder andere door een tunnel kruipen, over obstakels klimmen en een zware bal hoog houden. Alle 12 oefeningen moeten binnen 19 minuten zijn afgerond. De onderzoekers hebben kritiek op het onderdeel met de tunnel en de bal. De tunnel is voor lange mannen erg lastig, waar de bal juist voor vrouwen erg zwaar is.
Na de brandbestrijdingsbaan moeten de brandweermensen in het volledige uniform, met een gewichtsvest van 20 kilo honderd treden lopen op een zogenoemde StairMaster. Tijdens de oefening mogen ze de leuning van het apparaat niet vastpakken, of hooguit heel kort.
Langdurig ziekteverzuim
Bij de Vakvereniging Brandweer Vrijwilligers (VBV) was de onvrede over het PMO al jaren bekend. "Deze test heeft in meerdere gevallen geleid tot langdurig ziekteverzuim", vertelt Marcel Dokter, voorzitter van de VBV.
Mensen hebben gebroken enkels, knieblessures, meniscus-achtige problemen. Er is zelfs een geval bekend van een klaplong met blijvende schade tot gevolg.Marcel Dokter, voorzitter van de Vakvereniging Brandweer Vrijwilligers
Nadat de test in 2011 werd ingevoerd, richtte de VBV een meldpunt op. "Wij hebben sindsdien honderden meldingen binnengekregen van mensen met ongevallen of bijna-ongevallen", vertelt Marcel Dokter, voorzitter van de vakvereniging. "Mensen hebben gebroken enkels, knieblessures, meniscus-achtige problemen. Er is zelfs een geval bekend van een klaplong met blijvende schade tot gevolg."
Eigenlijk opgegeven
De VBV trok sindsdien al meerdere keren aan de bel. In 2017 concludeerde de vereniging dat de kans dat iemand de volledige test binnen 25 minuten kan uitvoeren nul is. "We hadden het eigenlijk al een soort van opgegeven. We denken dat dit rapport verandering in de zaak kan brengen."
Volgens de VBV sluit de test niet voldoende aan op het daadwerkelijke brandweerwerk. Dit leidt tot een fundamenteel probleem, zegt de vereniging: brandweermensen kunnen zakken voor een test die niet representatief is voor hun werk, terwijl zij in de praktijk uitstekend functioneren.
Anders inrichten
De onderzoekers doen een aantal concrete aanbevelingen aan de veiligheidsregio's, waarmee de test anders ingericht moet worden. Zo adviseren de onderzoekers om de brandbestrijdingstest aan te passen op twee onderdelen. Laag voortbewegen moet worden toegestaan in plaats van door een tunnel en er moet een praktijkgericht alternatief komen voor een onderdeel met de bal.
De traplooptest zien de onderzoekers het liefst geschrapt worden. En mocht deze er toch blijven, dan adviseren de onderzoekers het toe te staan om de leuning vast te houden. Daarnaast moet het mee te nemen gewicht heroverwogen worden. En als het gewicht erin blijft, dan moet het voor vrouwen mogelijk zijn om een loodgordel te dragen in plaats van een loodvest.