COA blijft asielzoekers opvangen tegen afspraken in, burgemeesters sturen samen brandbrief: 'Hier zetten wij de punt'

"Wat er nu gebeurt, is tegen de gemaakte afspraken in", zegt Offinga die burgemeester is van Hardenberg. "Vorig jaar, op 8 april, is gezegd dat het AZC op 8 maart zou worden ontmanteld en dat er hier geen asielzoekers meer zouden zijn. Maar op dit moment verblijven er nog 425 asielzoekers in het centrum."

Dwangsom als stimulans

Sinds de deadline van 8 maart is verstreken, spreekt de burgemeester van een illegale situatie. En daarom legt hij het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA) een dwangsom op van in totaal 62.500 euro per dag.

"Het is vergelijkbaar met iemand die een illegaal hok bij een huis bouwt, zoiets is ook niet toegestaan", zegt Offinga. "Dan gaat de gemeente op een gegeven moment handhaven. In zo'n situatie kan dan ook gebruik worden gemaakt van een last onder dwangsom om iemand letterlijk en figuurlijk te stimuleren om die situatie op te lossen. En dat doen wij nu ook in deze situatie."

'Geen oplossing'

Maar, "een dwangsom lost het capaciteitstekort niet op en we beraden ons op hoe we hier mee omgaan", zegt het COA in een schriftelijke reactie aan EenVandaag.

Het Orgaan laat ook weten de situatie te betreuren. "De bewoners konden we nergens anders onderbrengen. Helaas hebben we de locatie daardoor niet tijdig kunnen sluiten. We kunnen de mensen niet op straat zetten."

Puzzel voor COA

"Onze mensen werken dag in dag uit aan de puzzel om in heel het land mensen op een geschikte opvanglocatie te plaatsen. Mede door de sluiting van locaties en het uitblijven van nieuwe locaties in gemeenten neemt het tekort aan opvangplekken momenteel toe", schrijft het COA.

"Het is een landelijk probleem en het is noodzakelijk dat deze situatie snel verandert. Het COA blijft zich inspannen om samen met de landelijke overheid, provincies en gemeenten de benodigde opvanglocaties te realiseren."

Verantwoordelijkheid bij COA

Hoewel het bedrag uiteindelijk op miljoenen kan uitkomen, benadrukt burgemeester Offinga dat het hem niet om het geld te doen is, maar om het nakomen van het gegeven woord. "Want afspraak is afspraak", zegt hij. Wel leeft hij mee met de mensen die nu nog in de opvang verblijven. "Ik zou graag willen dat deze mensen snel een veilige plek ergens in Nederland krijgen."

"Want mensen zijn geen handelswaar: we hebben te maken met vluchtelingen die ook een veilige plek verdienen", gaat hij verder. "Maar na 10 jaar deze belangrijke verantwoordelijkheid te hebben genomen, zeggen wij als gemeente Hardenberg nu heel nadrukkelijk: hier zetten we een punt. En we leggen de verantwoordelijkheid weer bij het ministerie en het COA."

'Ons vertrouwen is geschaad'

Ook burgemeester Tom Horn van de gemeente Epe heeft het voornemen om een dwangsom op te leggen aan het COA en aan het Fletcherhotel, waar de asielzoekers in Epe gehuisvest zijn. "De wijze waarop het COA dit vlak voor de afgesproken einddatum met ons deelt, heeft ons vertrouwen geschaad", zegt Horn in een verklaring.

"En dat betreuren we, want samenwerking in de hele keten is hard nodig om de asielopvang in betere banen te leiden. Zodat we er kunnen zijn voor de mensen die het écht nodig hebben."

Brandbrief aan asielminister

De burgemeester zegt dat het besluit niet gericht is tegen de asielzoekers die in Epe verblijven, maar tegen het systeem. "Wij willen een menselijke en duurzame oplossing, voor álle betrokkenen. Juist daarom hebben we het nodig dat het COA en het ministerie naast gemeenten staan en de afspraken nakomen."

Daarom trekken de burgemeesters nu gezamenlijk op, samen met de burgemeesters van Dronten (voor het dorp Swifterbant) en Harderwijk. "Ik heb minister van Den Brink gisteren persoonlijk gesproken om een gezamenlijke brandbrief aan te kondigen", zegt Offinga.

Heldere eis

"Onze eis is helder", gaat hij verder, "de minister moet persoonlijk naar de regio komen om hier aan de samenleving uit te leggen op wat voor termijn en op wat voor manier de situatie kan worden genormaliseerd."

"Ik kan 95 procent van het hele proces uitleggen aan mijn inwoners, maar die laatste 5 procent niet. De minister moet nu zelf de verantwoordelijkheid nemen", zegt hij stellig.

'Hardenberg is de dupe'

"Ik snap de frustratie heel goed in Hardenberg, waar ze 10 jaar lang opvang hebben geboden en veel meer dan in andere gemeenten in Nederland", reageert minister van Asiel en Migratie Van den Brink op de situatie. "Eigenlijk is Hardenberg de dupe van te weinig plek in de rest van Nederland, dus zijn we volop in gesprek om het zo snel mogelijk af te bouwen."

Maar er zijn te weinig plekken, benadrukt de minister. "Er gaan op dit moment veel plekken dicht en te weinig open, dus ben ik ook met de nieuwe gemeenten in gesprek om daar ook weer tijdelijke crisisnoodopvang te creëren."