Chemische stoffen in bijna al het open zwemwater: dit zijn de risico's voor je gezondheid
Vrijwel al het open zwemwater in Nederland is vervuild. Uit nieuw onderzoek blijkt dat op alle onderzochte zwemlocaties te veel chemische stoffen in het water zitten. Kunnen we dan niet meer veilig zwemmen? "Het is ook gezond om buiten te zijn."
Volgens wetenschapper dr. Bas van der Zaan, werkzaam op het gebied van milieu-microbiologie, waterkwaliteit en gezondheid, moet je denken aan stoffen zoals PFAS, zware metalen en medicijnresten. Die stoffen zitten in meren en plassen, blijkt uit onderzoek op meer dan 200 locaties.
Geen directe invloed
Op 'zwemwater.nl' kun je van veel locaties in Nederland zien of het veilig is om er te zwemmen. Maar hoe wordt bepaald wat geldt als veilig en wat wordt afgeraden om in te zwemmen? Van der Zaan legt uit dat er een aantal afgesproken metingen zijn. Dat gaat met name om bacteriën en blauwalgen, omdat je daar ziek van kunt worden. "Daarop worden zwemlocaties ongeveer elke twee weken gemeten en dat wordt op die website gepubliceerd."
Er wordt niet standaard op chemische stoffen gecontroleerd en gerapporteerd op zwemwater.nl. Volgens Van der Zaan is dat omdat er niet direct 'toxische effecten' te verwachten zijn als je daaraan wordt blootgesteld. "Terwijl je van blauwalg direct ziek kan worden", zegt hij. "Met chemische stoffen is het vaak zo dat wanneer je er langdurig aan wordt blootgesteld, het opstapelt gedurende je leven." Het gaat dus vooral om langetermijneffecten en omdat er geen acute risico's worden verwacht, wordt het ook niet standaard gemeten.
Positieve effecten
Volgens Van der Zaan zitten er ook veel positieve effecten aan zwemmen in open water. "Het is natuurlijk een balans: het is goed als je beweegt, het is goed om buiten te zijn. Dat hangt samen met de andere kant, de negatieve effecten van de blootstelling."
Hij voegt daaraan toe dat het moeilijk te zeggen is of iemand alleen door zwemmen in aanraking komt met de chemische stoffen. "Het kan via voeding tot je komen, of via de lucht. Als je vaak benzine tankt of als er een röntgenfoto wordt gemaakt, wordt je ook blootgesteld aan chemische stoffen."
Optelsom
Kortom: er zijn heel veel manieren om blootgesteld te worden aan die giftige stoffen en het is eigenlijk een optelsom. "Hoe vaker je ermee in aanraking komt, hoe groter het risico is. Het is op dit moment niet eenduidig te zeggen van: 'als je zo vaak zwemt dan heb je zoveel procent kans dat je daar een ziekte van oploopt.' Dat is onbekend. Natuurlijk maakt iedereen zijn eigen keuze, maar ik zou wel zeggen dat je dat veilig kan doen."