Niet alleen mensen en grotere dieren worden bedreigd door het intense vuur in Frankrijk en Spanje. Ook miljarden kleine dieren gaan dood. De natuur zal zich uiteindelijk wel weer herstellen, maar deze branden laten zien dat het roer om moet.
Op nieuwsbeelden van de bosbranden in Frankrijk en Spanje zijn behalve mensen ook grote dieren zoals paarden en geiten te zien die vluchten voor het vuur. Maar wat buiten beeld blijft zijn de organismen in de bodem, zoals verschillende insectensoorten. Die kunnen daar vanwege de extreme intensiteit van de branden niet meer overleven.
Miljarden dode dieren
"De meeste soorten zijn héél klein. Die leven in de bodem of op bomen en kunnen niet vliegen of makkelijk wegkruipen. Dus door zo'n brand gaan er miljarden dieren dood", vertelt wetenschappelijk directeur Koos Biesmeijer van Naturalis.
Door zo'n brand gaan er miljarden dieren dood.wetenschappelijk directeur Koos Biesmeijer van Naturalis
"Ik kijk eerlijk gezegd liever helemaal niet naar de beelden, want die zijn vreselijk", gaat hij verder. "Het is natuurlijk heel erg voor de mensen die daar in de buurt wonen. En voor de natuur is het eveneens een enorme klap. Vooral omdat het zo'n groot gebied is." In Frankrijk alleen al is ondertussen meer dan 100.000 hectare aan natuur in vlammen opgegaan.
Omvang
De omvang van de brandhaard en de intense hitte die ontstaat, zijn volgens hem voor de natuur het grootste probleem. "Op de heetste plekken, als het te lang heet blijft, gaat simpelweg alles dood."
"Als een brand een stuk kleiner is, heb je allerlei diersoorten in de buurt die snel weer terugkomen naar het gebied. De vogels zijn er direct weer, de bijen en zweefvliegen ook. Voor de bodemdieren duurt dat misschien iets langer." Bij een groter getroffen gebied duurt het logischerwijs veel langer voordat de populatie is hersteld.
'Eén grote barbecue'
"Het is ook zo dat dit voor sommige soorten juist weer een kans biedt", nuanceert hij. "Ik durf te wedden dat daar nu kraaien en allerlei andere vogels naartoe vliegen. Dat zijn aaseters, dus die vinden daar van alles; het is één grote barbecue."
"Als je aas eet, heb je nu een goede tijd." Ook voor bepaalde insecten zijn de bosbranden een kans, zegt de directeur. "Die hebben daardoor straks weer een open plek om eitjes te leggen."
Plantages
Voor Biesmeijer is het duidelijk dat dit soort megabranden door klimaatverandering vaker voorkomen en dat we anders moeten gaan handelen. Bijvoorbeeld door de manier waarop we bossen aanplanten te veranderen. "Een groot deel van die bossen in Frankrijk en Spanje zijn eigenlijk geen echte bossen, maar houtplantages: akkers met bomen."
"De bomen zetten we daar allemaal strak op een rijtje om hout te kunnen oogsten", legt hij uit. "Dat is economisch belangrijk, maar het heeft weinig met natuur te maken. In een natuurlijk bos staan bomen nooit op een rijtje, is er veel meer groen op de bodem en je vindt er nog wat water en vocht."
Wake-up call
"Ik hoop dat dit een wake-up call is", vindt hij. "Eigenlijk is het heel duidelijk: we kunnen wel net doen alsof we de natuur compleet kunnen bouwen en kneden zoals we zelf willen, maar dat is een misvatting."
We moeten volgens de wetenschapper meer samenwerken met de natuur 'want de mens en de natuur moeten samen de toekomst in.' Wat helpt is om de natuur op de juiste plekken meer haar eigen gang te laten gaan.