Reces betekent geen rust voor politiek Den Haag: 'Begin van intensieve zomer'

8 maanden geleden ging Nederland naar de stembus. Het resultaat: het minderheidskabinet Jetten, dat zichzelf als voornaamste doel stelde de grote problemen van Nederland nu écht op te lossen. Er werden crisisteams opgezet die snel met oplossingen moesten komen voor onder andere de woningnood, de stikstofproblematiek en asiel en migratie, maar ook over de economie van de toekomst.

Problemen opgelost?

Maar hoe ver is het kabinet, vlak voor het reces, eigenlijk met het oplossen van deze problemen? Volgens politiek commentator Joost Vullings, kunnen ze aan het eind van deze week dankzij alle inspanning met een opstekertje de zomer in.

"Deze coalitie heeft altijd beloofd de grote problemen te willen oplossen en een van die problemen is stikstof", zegt hij. "Is dat probleem dan nu opgelost? Nee, maar er is in elk geval een plan waar op dit moment een Kamermeerderheid voor is."

Kabinet tevreden

Al met al mag het kabinet zeker tevreden zijn, zegt Vullings. "Premier Jetten zei in de campagne al dat hij asiel en migratie bij de volgende verkiezingen wil hebben opgelost."

"Die beeldvorming werkt tegen ze, want er sneuvelde een wet van Faber." Ergens gaf dat misschien het gevoel dat kabinet-Jetten nog niet echt successen heeft weten te behalen. "Maar ook dat is voor een groot deel al gerepareerd en kun je dus ook een succes noemen."

Grote test

Maar daar is vooralsnog wel alles mee gezegd. Want om problemen op te lossen, heeft dit kabinet meerderheden nodig. "En dit blijft een minderheidskabinet met maar 66 zetels, ze komen er altijd 10 tekort," zegt de politiek commentator. "Alles wat dit kabinet van D66, VVD en CDA wil, gaat moeizaam."

Volgens Vullings is er namelijk al een heel rijtje onderwerpen overboord gegooid. De verhoging van de AOW-leeftijd is voorlopig van de baan, de bezuinigingen op de uitkeringen in de WIA en de WW kunnen ze voorlopig ook op hun buik schrijven. Daar is geen meerderheid voor en ook de vakbonden steken de hakken in het zand.

Politieke zomer

Ondertussen wacht ook de volgende grote test: de begroting van volgend jaar, die vlak na de zomer op Prinsjesdag moet worden gepresenteerd.

Steun heeft het minderheidskabinet hiervoor niet en er liggen nogal wat discussies op tafel. Denk aan het verhogen van het eigen risico, maar ook de eerder genoemde bezuinigingen op de uitkeringen. En dus kan het weleens een hete politieke zomer worden, denkt Vullings.

'Puzzelen in de zomer'

Dat gevoel speelt overigens ook onder politici zelf. "Mijn agenda is heel veel opgevraagd door verschillende fractievoorzitters, door mensen uit de regering," zegt 50-Plus-leider Jan Struijs bijvoorbeeld vlak voor een overleg met minister van Financiën Eelco Heinen. "Ik denk dat dit het begin is van een intensieve zomer."

Dat bevestigt ook JA21-leider Joost Eerdmans. "Er wordt zeker doorgewerkt de komende weken," aldus Eerdmans, die zegt het eigenlijk wel leuk te vinden om mee bezig te zijn tijdens zijn vakantie. "Ik vind het toch serieus leuk om naar te kijken en te puzzelen."

Over links of over rechts

Volgens politiek commentator Vullings wordt het maken van een begroting daarom een pittige klus. "Als je kijkt naar asiel, dat is een verzameling wetten. Daar kon dit minderheidskabinet over rechts. Met stikstof lukt het waarschijnlijk over links."

Alleen is de begroting een stuk ingewikkelder, zegt hij. "Daar maak je niet keuzes op één gebied, op heel veel onderwerpen tegelijkertijd. Dat wordt zoveel politieker. Ik heb daar een hard hoofd in."

Op zoek naar breed draagvlak

Minister van Financiën Eelco Heinen blijft in de wandelgangen van de Tweede Kamer in elk geval optimistisch. "Ik zoek naar breed draagvlak voor de begroting, u zult mij de komende tijd nog vaker in dit gebouw in- en uitlopen. We zoeken het van links tot rechts."

In de zomer wordt dus nog volop onderhandeld en over een maand moet het concept er liggen. De definitieve begroting wordt op 15 september gepresenteerd, tijdens Prinsjesdag.