Bedrijven bij Lelystad Airport moeten wijken voor Defensie: 'Moet nog maar zien of er ruimhartige compensatie komt'

"Je hele ziel en zaligheid, je hele leven ligt hier. We zijn dag en nacht met ons bedrijf bezig. En dat dat dan zo koud en kil gezegd wordt: 'Defensie komt hier, jammer dan.' Dat is verschrikkelijk", vertelt ondernemer Fred Vowinkel.

'Net jouw plekje nodig'

Hij runt sinds 2003 samen met zijn vrouw en zoon het Midland Circuit, waar talloze races, trainingen en evenementen plaatsvinden. Maar het circuit ligt vlak bij Lelystad Airport, en daar wil Defensie uitbreiden.

"Ik snap dat Defensie de ruimte nodig heeft vanwege de Russische dreiging", zegt Vowinkel over de uitbreidingsplannen. "Maar het is dan wel jammer dat ze net jouw plekje nodig hebben."

Ruimte voor Defensie

Dat Lelystad Airport zou worden uitgebreid voor militaire doeleinden, is al langer de verwachting. Het vliegveld werd namelijk al aangewezen in het Nationaal Programma Ruimte voor Defensie (NPRD), dat in december vorig jaar werd gepresenteerd.

Maar gisteren maakte staatssecretaris Derk Boswijk van Defensie bekend dat er extra hectares nodig zijn. "We zijn tot de conclusie gekomen dat we voor het onderhoud, de opleidingen en bewegingen die gaan plaatsvinden meer ruimte nodig hebben dan oorspronkelijk gedacht", zei hij tegen Omroep Flevoland.

Bezoek staatssecretaris

Vowinkel wist al langer dat hij zijn circuitbaan moet opdoeken. Toch maakte het nieuwe besluit van gisteren indruk. "Het was heel emotioneel", vertelt hij over het bezoek van de staatssecretaris.

"Er waren zelfs mensen die tot huilens toe beroerd waren", blikt de ondernemer terug. Hij heeft het dan vooral over 'de paar boeren verderop die niet gedacht hadden dat zij ook hun kavel kwijt zouden raken'. "Voor hen is het extra pijnlijk."

'Vernomen via de pers'

Paul Cryns is voorzitter van LTO Noord in Flevoland. Hij zegt dat het besluit voor hem plotseling kwam: "Wij hebben hierover geen contact gehad met de boeren, ik heb het vernomen via de pers. Wij zijn daar als landbouworganisatie niet in meegenomen."

"Er waren al wel geruchten dat ze meer ruimte nodig zouden hebben", vertelt hij over de militaire uitbreiding van Lelystad Airport. "Nu is er meer duidelijkheid, maar voor de boeren die het betreft ook een nieuwe onzekerheid."

Contact met boeren

Niek Doelman is deskundige op het gebied van onteigening en werd gisteravond meteen gebeld door boeren die contact met hem zochten. Hij helpt op het moment al elders boeren in Flevoland die te maken hebben met de uitbreidingsplannen van Defensie.

Want ook in Zeewolde wil het leger een terrein inrichten. Daar komt de grootste kazerne van Nederland met plek voor duizenden militairen. En dat betekent dat een aantal bedrijven, van onder meer boeren, moet verdwijnen.

'Grootste onzekerheid'

Zo'n besluit betekent de grootste onzekerheid, vertelt Doelman. "Deze mensen hebben werk, gezin en sociale omgeving op één locatie. En als je boer bent, dan heb je de grond jarenlang bewerkt zoals je het hebben wil. En dan moet je ergens anders weer opnieuw beginnen."

"Mensen krijgen de boodschap, en daarna is het mijn taak om in beeld te brengen welke gevolgen dat financieel heeft en welke mogelijkheden er wel of niet zijn", legt hij uit. Het hele proces van onteigening kan lang duren, weet de expert.

Strijden om elke euro?

Staatssecretaris Boswijk zei tegen Omroep Flevoland eigenlijk nu al te willen beginnen met het proces, zodat 'in goed overleg' met de getroffen ondernemers en boeren tot 'een minnelijke oplossing' kan worden gekomen. "Dat houdt in dat we heel actief mee gaan kijken naar alternatieve locaties."

Hij sprak over een ruimhartige compensatie, maar daar heeft Doelman twijfels bij. "In de praktijk zie ik dat elke euro achter de schermen wordt beoordeeldof die wel op de juiste plek wordt uitgegeven. En als je moet strijden om elke euro, dan voelt dat niet ruimhartig."

Financieel én emotioneel

Landbouworganisatie LTO Noord deelt die zorg. "Wij hebben altijd gezegd: 'Defensie is in het landsbelang, daar gaan we niet voorliggen.' Maar dan moeten getroffenen boeren wel ruimhartig gecompenseerd worden", vindt provinciaal voorzitter Cryns.

En daarbij draait het niet alleen om de financiële kant, benadrukt hij. "Je hebt ook de emotionele kant, het levenswerk dat ophoudt op die plek en waar in één keer een streep doorheen gaat. Daar moet je ook ogen en oren voor hebben."

'Men belooft heel veel'

Vowinkel moet het nog maar zien of er ruimhartige compensatie komt voor het gedwongen einde van zijn circuitbaan. "Men belooft heel veel, maar de daden moeten nog worden gemaakt."

Toch zet de ondernemer zijn schouders eronder. "Ik heb gisteren tegen de staatssecretaris gezegd: 'Er valt met ons heel veel te praten, zolang het oude maar niet eerder dichtgaat dan dat het nieuwe complex klaar is.' Het wordt een heel moeilijk verhaal, maar we gaan er wel voor."