Amerikanen vieren 250 jaar onafhankelijkheid: 'Saamhorigheid is helaas weg'

De officiële commissie America250 werkt al sinds 2016 aan de viering van de 250ste verjaardag van de Verenigde Staten. Zij willen een brede en inclusieve viering. De regering-Trump heeft daarnaast een eigen initiatief opgericht: Freedom 250.

Boycot van Trumps feest

Dat initiatief geeft een heel andere invulling aan de feestelijkheden, met de nadruk op het militaire verleden van het land, tradities en grootsheid, met als hoogtepunt de "Salute to America 250"-bijeenkomst waarbij Trump zelf de hoofdspreker is.

Niet alle staten doen mee met de plannen van Trump. Inmiddels boycotten zelfs tien staten zijn Great American State Fair.

Amerikaanse identiteit

"Trump is misschien wel de meest Amerikaanse president die Amerika ooit heeft gehad", zegt adjunct-directeur van het H'ART Museum Paul Mosterd, waar nu de tentoonstelling American Identities is te zien.

"We waren in Europa natuurlijk allemaal zo blij met Obama, omdat met hem onze projecties van Amerika als het 'betere' land leken te kloppen. Door Trump zitten we in een rare spagaat. Hij confronteert ons met een andere realiteit."

Kennen we het land eigenlijk wel?

Onze verbazing over de huidige verdeeldheid zegt volgens de adjunct-directeur dan ook veel over hoe weinig we eigenlijk weten van het land.

"We kennen de Amerikaanse geschiedenis eigenlijk alleen maar vanwege de mythes die ons worden voorgeschoteld, vanwege de films die we hebben gezien of onze stedentrip naar New York. Een beetje nederigheid is misschien ook wel gepast in dat opzicht. Kennen we de problemen van de mensen daar ook echt? Of hebben we onze eigen idealen en worden die idealen nu ter discussie gesteld? Dat zijn twee verschillende dingen."

Geen Amerika zonder Trump

De Verenigde Staten verklaarden zich op 4 juli 1776 onafhankelijk van de Britse koning. De basis voor de nieuwe rechtsstaat werd daarna vastgelegd in de Grondwet van 1787. De 'Founding Fathers' wilden zo voorkomen dat ooit nog één persoon teveel macht zou krijgen. De Amerikaanse grondwet begint dan ook met de woorden "We the People".

Toch ziet Gregg Shapiro, die in Chicago opgroeide en al ruim dertig jaar in Nederland woont, die macht nu juist weer verschuiven. Volgens hem raakt de Amerikaanse identiteit steeds meer verweven met Donald Trump. "Trump gedraagt zich alsof het land een dochteronderneming is van zijn eigen bedrijf. 'L'état, c'est moi' ('de staat, dat ben ik'). Je kunt Amerika volgens hem niet spellen zonder 'mij'."

'Koning Trump'

Die huidige politieke realiteit vormt voor stand-upcomedian en theatermaker Shapiro de inspiratie voor zijn nieuwe voorstelling King Me: 250 Years of Donald Trump. "Hoe is het in godsnaam mogelijk dat we, na 250 jaar, onze onafhankelijkheid van een koning vieren, maar nu in feite weer een koning hebben? Volgens mij is het nog slechts een kwestie van tijd voordat we de Onafhankelijkheidsverklaring veranderen in de Verklaring van Gehoorzaamheid aan de Grote Leider."

Op Onafhankelijkheidsdag horen Amerikanen juist te vieren dat het land immigranten en vluchtelingen verwelkomt, vervolgt Shapiro. "Met dat idee ben ik echt opgegroeid. Een van de tekenfilms die we vroeger keken was The Great American Melting Pot van Schoolhouse Rock. Die unieke mix van mensen uit de hele wereld maakte Amerika altijd zo speciaal."

Ontspoord

Voor Jenn Darby is 4 juli nog steeds een belangrijke dag. Samen met haar man Michael woont ze inmiddels drie jaar in Nederland, waar ze als online influencer haar dagelijkse ervaringen als Amerikaanse moeder in het buitenland deelt. Voor het eerst in twee jaar reizen ze met hun kinderen terug naar Texas om de Onafhankelijkheidsdag te vieren.

"We gaan 4 juli dit weekend vieren zoals we dat vroeger deden", vertelt Darby. "Gekleed in rood, wit en blauw, barbecueën met de buren en gewoon die Amerikaanse trots vieren. Voor mij blijft het een dag waarop je de saamhorigheid voelt en hoop hebt voor de toekomst van het land." Maar de Amerikaanse Darby maakt zich wel zorgen over die toekomst. "Ik heb het gevoel dat we de afgelopen paar jaar een beetje ontspoord zijn. Het voelt niet meer als dezelfde gastvrije plek."

Samen ondanks verschillen

Haar man Michael denkt dat mensen nog wel zullen samenkomen, maar alleen in hun eigen 'bubbel'. "Samen zijn in je eigen gemeenschap lukt wel, maar daarbuiten niet meer. Dat zie je ook aan de lage bezoekersaantallen bij de Great American State Fair van Trump. Iedereen is voor dit evenement uitgenodigd, maar niemand wil gaan. Iedereen blijft in zijn eigen gemeenschap. Want daar is de kans groter dat de mensen min of meer hetzelfde over dingen denken als jij."

Dat was voor het tijdperk Trump echt heel anders. "Toen was het zoals nu met het WK. Je ziet mensen samenkomen die echt heel verschillend zijn. Dat is zo mooi en interessant om te zien. Zo was het vroeger ook met 4 juli in de VS, maar dat is helaas weg." De Darby's vinden dat erg jammer. "We zouden van mening moeten kunnen verschillen en toch van elkaar kunnen houden. En niet: 'Oh, jij gelooft dit? Dan we kunnen niet met elkaar omgaan'", zegt Jenn Darby. "Maar ik heb het gevoel dat niet alleen de Verenigde Staten hieronder lijden. De hele wereld is op dit moment zo. Ik hoop dat we uiteindelijk weer terugkeren naar een stabielere situatie en een beetje normaliteit."