tv LIVE
meer NPO start
EenVandaag Opiniepanel

Jongeren hebben het mentaal zwaarder tijdens de tweede lockdown: 1 op 3 heeft moeite om erover te praten

Jongeren hebben het mentaal zwaarder tijdens de tweede lockdown: 1 op 3 heeft moeite om erover te praten
Bron: ANP

De coronacrisis sleept voort, 11 maanden hebben we nu achter de rug. De verlenging van de beperkende coronamaatregelen heeft z'n weerslag op jongeren. Tweederde (67 procent) voelt zich tijdens deze harde lockdown slechter dan eerder in de pandemie.

Dat blijkt uit onderzoek van 3Vraagt, onderdeel van het EenVandaag Opiniepanel, onder jongeren van 16 tot en met 24 jaar. Uit eerdere peilingen kwam al naar voren dat veel jongeren het mentaal zwaar hebben tijdens de coronacrisis. Een gering sociaal leven, weinig kunnen ondernemen en zorgen over school, baan of huis, maken dat ze niet goed in hun vel zitten. Dat de huidige lockdown strenger is dan de eerste en er nog weinig zicht is op versoepelingen, komt daar nog eens bovenop.

Moeilijk om over gevoelens te praten

Een derde van de deelnemers (34 procent) vindt het moeilijk om met iemand te praten als ze zich rot voelen door de gevolgen van de coronacrisis. Ze willen anderen niet tot last zijn, vinden van zichzelf dat ze eigenlijk niet mogen klagen of hebben het gevoel dat anderen hen niet begrijpen.

"Ik vind het lastig om te praten over de sombere gevoelens die ik heb, omdat ik weet dat iedereen het lastig heeft en sommige mensen veel harder getroffen worden door de crisis", zegt een deelnemer. Een ander: "Volwassenen snappen niet hoe zwaar het is. Ze zeggen dat het wel meevalt of dat ik nog even moet volhouden."

Lees ook

Eenzaam, somber en doelloos

De meest voorkomende klachten onder jongeren zijn eenzaamheid (55 procent), stress (54 procent) en concentratieproblemen (54 procent). Maar ook somberheid (47 procent), slapeloosheid (41) en verminderde interesse voor dingen om hen heen (39 procent) worden vaak genoemd.

"Het hele vorige jaar, maar vooral de afgelopen maand, was moeilijk. Ik voel me deze lockdown vaak eenzaam. Ik zit in het eerste jaar van m'n studie, waar ik nog niemand ken en het is allemaal online", schrijft iemand. En een ander: "Ik mis het zien van mijn vrienden. Ik mis de vrijheid die we hadden. Elke dag is hetzelfde en de doelloosheid maakt het mentaal zwaar."

Eenpersoonsregel het lastigst

De grootste groep jongeren (63 procent) begrijpt dat het huidige pakket coronamaatregelen nodig is. Toch vinden ze het naleven daarvan niet altijd even makkelijk. Het meest worstelen ze met de beperking van één persoon buiten je eigen huishouden mogen zien per dag (42 procent) en niet naar school kunnen (38 procent).

Zeven op de tien (72 procent) vertellen dat ze wel eens met twee of meer personen binnen afspreken. De helft heeft dat een enkele keer gedaan (48 procent), een kwart wekelijks (24 procent). "Met mijn vriendengroep heb ik afgesproken om een 'bubbel' te vormen en daarmee in het weekend samen te zitten", vertelt iemand. "Anders houd ik dit echt niet vol."

Lees ook

Meepraten met de politiek

In het onderzoek opperen veel deelnemers dat het toestaan van een of meer knuffelcontacten een steuntje in de rug zou zijn. Op de vraag wat jongeren zou kunnen helpen om zich mentaal goed te voelen, kwam daarnaast nog een aantal andere suggesties.

Zo willen jongeren dat er bij het nemen van beslissingen vaker met hun generatie wordt gepraat. Zeven op de tien deelnemers (70 procent) vinden dat de politiek onvoldoende luistert naar jonge mensen bij de aanpak van de coronacrisis: "Terwijl wij straks opdraaien voor de rekening."

Meer aandacht voor studievertraging

Ze willen dat de politiek zich meer inzet voor de problemen die ook al voor de uitbraak van het virus speelden bij hun generatie, zoals oplopende studieschulden, een onzekere positie op de arbeidsmarkt, een onmogelijke woningmarkt en klimaatverandering.

Ook zouden veel deelnemers graag zien dat studenten meer financiële ruimte krijgen. Sommigen lopen vertraging op omdat vakken of stages niet door kunnen gaan. Daarnaast vertelt een aantal studenten in het onderzoek dat ze problemen hebben met studeren omdat ze niet lekker in hun vel zitten, dat ze hun bijbaan zijn kwijtgeraakt of dat ze zich zorgen maken over de kwaliteit van het online onderwijs. Eind deze maand komt het kabinet met een plan voor onderwijs na corona.

Lees ook

Gebrek aan perspectief

Daarnaast snakken jongeren naar perspectief. Ze hebben een uitzichtloos gevoel bij de huidige situatie en schrijven dat een stip op de horizon zou helpen om het beter vol te houden: "Vooruitzichten op het einde of in ieder geval op versoepelingen van de maatregelen."

Zo hopen ze dat het kabinet in de exitstrategie serieus wil kijken naar welke regels voor jongeren sneller versoepeld kunnen worden. Omdat deelnemers behoefte hebben aan een uitlaatklep en meer sociaal contact met leeftijdsgenoten, zouden ze vooral graag zien dat ze snel weer op een veilige manier kunnen sporten en naar school gaan.

"Ik zou zo graag op locatie studeren of weer naar een echt college gaan. En met m'n team trainen of naar de sportschool. Ik heb behoefte aan meer mensen en beweging, in plaats van de hele dag op m'n kamer zitten", aldus een deelnemer.

info

Over dit onderzoek

3Vraagt, onderdeel van het EenVandaag Opiniepanel, stuurt circa eens per maand een vragenlijst aan leden tussen de 16 en 34 jaar. Aan dit onderzoek (pdf), gehouden van 1 tot en met 5 februari, deden 2.241 deelnemers van 16 tot en met 24 jaar mee.

Naast deelnemers van het EenVandaag Opiniepanel, deden er ook extern geworven deelnemers via LAKS, CNV Jongeren, ISO, Club Next, Stichting Nederlands Debat Instituut, verschillende middelbare scholen en opleidingsinstituten mee. De resultaten zijn na weging representatief voor vijf variabelen, namelijk leeftijd, geslacht, opleiding, stemgedrag en spreiding over het land.

Vragen? Stel ze!

Heb je nog vragen of wil je reageren? Stuur ons dan hier een berichtje in onze chat. Elke donderdag vertellen we in de Doe mee-nieuwsbrief wat we met alle reacties doen. Wil je die in je mail? Meld je dan hier aan.

Grote natuurbrand BIJ Ede roept vraag op: zijn we wel genoeg voorbereid op droogte? Het ligt niet alleen aan te weinig regen

Meerdere natuurbranden en een sproeiverbod in Brabant: het is erg droog. En dat terwijl het pas begin april is. Wapenen we ons wel goed genoeg tegen droogte? "Er is in de winter vrij veel regen gevallen, maar dat water is voor een groot deel afgevoerd."

Vragen? Stel ze!

Heb je nog vragen of wil je reageren? Stuur ons dan hier een berichtje in onze chat. Elke donderdag vertellen we in de Doe mee-nieuwsbrief wat we met alle reacties doen. Wil je die in je mail? Meld je dan hier aan.

Publieke omroep gaat op de schop: wat gaat de kijker daarvan merken? 'Programma's verdwijnen en meer herhalingen'

Publieke omroep gaat op de schop: wat gaat de kijker daarvan merken? 'Programma's verdwijnen en meer herhalingen'
Bron: ANP

De kogel is door de kerk: de publieke omroep wordt grondig hervormd. Van de dertien omroepen blijft een handvol 'omroephuizen' over en de NTR verdwijnt, waardoor nog onduidelijk is wie programma's als Het Klokhuis en het Sinterklaasjournaal gaat maken.

Minister Eppo Bruins, die verantwoordelijk voor is mediabeleid, heeft zijn plannen vandaag in een brief naar de Tweede Kamer gestuurd. Volgens hem moet de publieke omroep beter inspelen op veranderingen in de samenleving en de opkomst van de grote techbedrijven, die de digitale media domineren. Ook wil Bruins 157 miljoen euro bezuinigen.

'Iedereen een plek geven'

"Wat we nodig hebben is een publieke omroep die beter samenwerkt, waar men met elkaar ervoor zorgt dat er meer geluid vanuit de samenleving terechtkomt in de omroepen en de programma's", zegt Bruins over het doel van zijn plannen. "Wat ik hoop is dat we over een paar jaar nog die mooie programma's zien die we nu ook zien, maar dat we merken dat iedereen een plek krijgt in het bestel."

In het huidige omroepbestel gaat dat nu niet goed, vindt de minister. Om een nieuw geluid te laten horen moet je eerst een compleet nieuwe omroep oprichten, met het daarbij minimaal 50.000 leden en een volledig nieuwe organisatie. Tussen een idee en het eerste programma zit volgens hem te veel tijd.

Vier of vijf 'omroephuizen'

Om dit te veranderen, en om kosten te besparen, moeten de huidige dertien omroepen van Bruins - als alles meezit - in 2029 opgaan in vier of vijf 'omroephuizen'. Daarmee is het bijna onvermijdelijk dat bekende omroepnamen zullen verdwijnen. In de toekomst hoeven omroepen bovendien geen leden meer te hebben en kunnen er geen nieuwe omroepen meer toetreden tot het bestel.

Maar om ervoor te zorgen dat alle geluiden die te horen zijn in de maatschappij ook daadwerkelijk een plek krijgen op televisie, radio en internet, wil de minister de omroephuizen verplichten om 'mee te bewegen met veranderende geluiden in de samenleving'. Hoe dat er in de praktijk uit moet gaan zien en wie daar toezicht op houdt, moet nog worden uitgewerkt, erkent hij.

Publieke omroep gaat grondig op de schop: wat gaat de kijker daarvan merken? 'Meer herhalingen'

Wat merkt de kijker?

Wel is het 'onvermijdelijk' dat de kijker of luisteraar iets gaan merken van de plannen, erkent de minister. Dat komt door de jaarlijkse bezuiniging van bijna 160 miljoen euro, maar ook door het verdwijnen van een omroep als de NTR. Die maakt educatieve programma's en (educatieve) jeugdprogramma's. Denk aan Het Klokhuis en het Sinterklaasjournaal, maar ook programma's als Andere Tijden.

De hervormingen van de publieke omroepen leveren volgens Bruins daarnaast niet genoeg geld op om te voorkomen dat in de toekomst ook programma's van andere omroepen op radio en televisie geschrapt zullen moeten worden.

Bekijk ook

'Meer herhalingen'

"Dit zal leiden tot meer herhalingen en minder productie", verwacht mediahistoricus en omroepdeskundige Huub Wijfjes van de Rijksuniversiteit Groningen. Ook is het volgens hem de vraag wie programma's als Het Klokhuis en het Sinterklaasjournaal - 'die breedgedragen zijn' - zal overnemen.

"De minister wil dat de educatieve taken naar andere omroepen gaan", legt hij uit. "Maar wie neemt dat soort programma's over? Of de geschiedenisprogramma's? Dat is onduidelijk."

Terug naar oude systeem

De mediahistoricus zegt dat Nederland met het nieuwe omroepbestel terugkeert naar het systeem dat voor 1968 bestond: omroepen die voor eeuwig in het bestel zitten omdat nieuwe omroepen niet kunnen en mogen toetreden.

En met het opheffen van de NTR, een zogenoemde 'taakomroep' die culturele en educatieve programma's moet uitzenden, keren we volgens Wijfjes terug naar de situatie van voor 1992. "Mijn grootste zorg is: hoe wordt de kwaliteit overeind gehouden met minder geld?"

Bekijk ook

'Eindelijk alles op de schop'

VVD-Kamerlid Claire Martens is juist tevreden dat het omroepbestel nu eindelijk op de schop gaat. Haar partij pleit al jaren voor een grondige stelselherziening omdat de publieke omroep niet meer bij de tijd zou zijn.

In het plan van minister Bruins zegt Martens grotendeels haar eigen plannen terug te zien. "Focus op waar wat ons betreft eigenlijk de publieke omroep voor is. Dus meer op journalistiek, en op het maken van culturele programma's."

Minder geld, minder kwaliteit?

Het Kamerlid zegt dat het 'een feit' is dat de publieke omroep het moet gaan doen met minder geld. "Maar dat betekent niet dat de mensen thuis daar last van gaan hebben", vertelt ze. "Wij willen al die managementlagen, al die bestuurslagen gaan afzwakken. Dus minder geld naar de publieke omroep betekent niet minder geld naar de journalistiek."

Maar volgens omroepdeskundige Wijfjes is dat nog maar de vraag: "De hervorming hinkt op twee gedachten: enerzijds bezuinigen, maar anderzijds investeren in de publieke omroep en journalistiek. Dat is moeilijk met elkaar te verenigingen."

Bekijk ook

Vragen? Stel ze!

Heb je nog vragen of wil je reageren? Stuur ons dan hier een berichtje in onze chat. Elke donderdag vertellen we in de Doe mee-nieuwsbrief wat we met alle reacties doen. Wil je die in je mail? Meld je dan hier aan.

Ook interessant