tv LIVE radio LIVE tv LIVE
meer NPO start
EenVandaag Opiniepanel

Helft kerstvierders doet geen coronatest vooraf, 3 op de 10 spreekt af met meer dan 4 bezoekers

Helft kerstvierders doet geen coronatest vooraf, 3 op de 10 spreekt af met meer dan 4 bezoekers
Bron: Pexels

Wie van plan is dit jaar kerst te vieren met anderen, doet in de helft van de gevallen (50 procent) vooraf geen coronatest. Dat blijkt uit onderzoek van EenVandaag onder 22.000 mensen. Drie van de tien spreken bovendien met meer dan vier bezoekers af.

Dit jaar geldt het dringende advies om maximaal vier bezoekers per dag thuis te ontvangen. Voor de kerstdagen wordt geen uitzondering gemaakt. Bijna tweederde van de ondervraagden (61 procent) houdt zich aan dit advies: zij spreken met maximaal vier mensen buiten hun eigen huishouden af. 75-plussers zijn het meest voorzichtig: driekwart (73 procent) beperkt het kerstbezoek.

Meer bezoekers uit 'eigen bubbel'

Drie van de tien deelnemers (29 procent) vieren kerst met meer dan vier mensen buiten het eigen huishouden. Hiervan beperkt 12 procent zich tot vijf of zes anderen, 17 procent kiest voor zeven of meer anderen. Zij vinden het vaak betuttelend dat de overheid zich bemoeit met wat mensen in hun eigen huis doen. Ze bepalen dat liever zelf, zeker met zo'n belangrijk familiefeest als Kerstmis.

Bovendien spreken ze vooral af met naaste familie en vrienden, mensen uit hun 'eigen bubbel', die zo ook al veel bij andere gelegenheden zien. Dat prinses Amalia met haar verjaardagspartijtje het slechte voorbeeld geeft, helpt volgens veel deelnemers ook niet: "Het is een advies en ik denk dat weinig mensen zich hieraan zullen houden. Zeker nu duidelijk is geworden dat Amalia ook gewoon prins(es)heerlijk een feestje heeft gehouden met veel meer mensen. Toch wellicht een beetje een afspiegeling van de maatschappij!"

Met hoeveel mensen buiten het eigen huishouden vieren de deelnemers dit jaar Kerstmis?

Eenderde doet sneltest

Het kabinet adviseert ook om een sneltest te doen voor je bij iemand op bezoek gaat. Vier van de tien kerstvierders in het onderzoek (38 procent) doet een coronatest vooraf: 36 procent doet een sneltest en 2 procent is van plan een PCR-test bij de GGD of een testbedrijf te laten doen. "Kleine moeite en dan zit ik toch een stuk lekkerder aan de kalkoen", zegt een panellid.

De helft (50 procent) ziet daar de noodzaak niet van in. Veel mensen vinden een sneltest niet zo betrouwbaar als je zelf geen klachten hebt. Iemand schrijft: "Dat gedoe met die zelftesten is een lachertje. Bij geen klachten zijn ze niet betrouwbaar. En voor de groepen met lagere inkomsten zijn ze te duur." Een ander: "Ik ga gourmetten bij het gezin van mijn zus en zwager. Verder is het heel simpel: als er iemand klachten heeft, gaat het niet door."

Bekijk ook

Helft houdt geen afstand

Ook is lang niet iedereen van plan afstand te houden tijdens de kerstviering. De helft (47 procent) van de deelnemers die met anderen afspreekt, gaat dit wel zoveel mogelijk doen. Maar de andere helft (48 procent) is dat niet van plan. Wie gevaccineerd is, of soms zelfs al een booster heeft gehad, hoopt dat dit wel voldoende beschermt tegen ernstige ziekte. Ook hier geldt het argument dat het om naasten gaat die ze toch al veel zien.

De ondervraagden die met meer dan vier bezoekers afspreken zijn ook een stuk minder voorzichtig als het om andere maatregelen gaat. De meerderheid van deze groep (58 procent) is niet van plan vooraf een zelftest te doen. Afstand houden vinden ze niet belangrijk: 68 procent gaat dit niet doen. In deze groep zitten relatief veel ongevaccineerden die de zin van de coronamaatregelen in het algemeen niet inzien.

Gijs Rademaker presenteert de uitslagen van het onderzoek over de kerstdagen.
info

Over dit onderzoek

Het onderzoek is gehouden op woensdag 15 en donderdag 16 december. Aan het onderzoek deden 21.373 leden van het EenVandaag Opiniepanel mee. Het onderzoek is na weging representatief voor zes variabelen, namelijk: leeftijd, geslacht, opleiding, burgerlijke staat, spreiding over het land en politieke voorkeur gemeten naar de Tweede Kamerverkiezingen van 2021. Het Opiniepanel bestaat uit 70.000 leden.

Vragen? Stel ze!

Heb je nog vragen of wil je reageren? Stuur ons dan hier een berichtje in onze chat. Elke donderdag vertellen we in de Doe mee-nieuwsbrief wat we met alle reacties doen. Wil je die in je mail? Meld je dan hier aan.

Grote natuurbrand BIJ Ede roept vraag op: zijn we wel genoeg voorbereid op droogte? Het ligt niet alleen aan te weinig regen

Meerdere natuurbranden en een sproeiverbod in Brabant: het is erg droog. En dat terwijl het pas begin april is. Wapenen we ons wel goed genoeg tegen droogte? "Er is in de winter vrij veel regen gevallen, maar dat water is voor een groot deel afgevoerd."

Vragen? Stel ze!

Heb je nog vragen of wil je reageren? Stuur ons dan hier een berichtje in onze chat. Elke donderdag vertellen we in de Doe mee-nieuwsbrief wat we met alle reacties doen. Wil je die in je mail? Meld je dan hier aan.

Publieke omroep gaat op de schop: wat gaat de kijker daarvan merken? 'Programma's verdwijnen en meer herhalingen'

Publieke omroep gaat op de schop: wat gaat de kijker daarvan merken? 'Programma's verdwijnen en meer herhalingen'
Bron: ANP

De kogel is door de kerk: de publieke omroep wordt grondig hervormd. Van de dertien omroepen blijft een handvol 'omroephuizen' over en de NTR verdwijnt, waardoor nog onduidelijk is wie programma's als Het Klokhuis en het Sinterklaasjournaal gaat maken.

Minister Eppo Bruins, die verantwoordelijk voor is mediabeleid, heeft zijn plannen vandaag in een brief naar de Tweede Kamer gestuurd. Volgens hem moet de publieke omroep beter inspelen op veranderingen in de samenleving en de opkomst van de grote techbedrijven, die de digitale media domineren. Ook wil Bruins 157 miljoen euro bezuinigen.

'Iedereen een plek geven'

"Wat we nodig hebben is een publieke omroep die beter samenwerkt, waar men met elkaar ervoor zorgt dat er meer geluid vanuit de samenleving terechtkomt in de omroepen en de programma's", zegt Bruins over het doel van zijn plannen. "Wat ik hoop is dat we over een paar jaar nog die mooie programma's zien die we nu ook zien, maar dat we merken dat iedereen een plek krijgt in het bestel."

In het huidige omroepbestel gaat dat nu niet goed, vindt de minister. Om een nieuw geluid te laten horen moet je eerst een compleet nieuwe omroep oprichten, met het daarbij minimaal 50.000 leden en een volledig nieuwe organisatie. Tussen een idee en het eerste programma zit volgens hem te veel tijd.

Vier of vijf 'omroephuizen'

Om dit te veranderen, en om kosten te besparen, moeten de huidige dertien omroepen van Bruins - als alles meezit - in 2029 opgaan in vier of vijf 'omroephuizen'. Daarmee is het bijna onvermijdelijk dat bekende omroepnamen zullen verdwijnen. In de toekomst hoeven omroepen bovendien geen leden meer te hebben en kunnen er geen nieuwe omroepen meer toetreden tot het bestel.

Maar om ervoor te zorgen dat alle geluiden die te horen zijn in de maatschappij ook daadwerkelijk een plek krijgen op televisie, radio en internet, wil de minister de omroephuizen verplichten om 'mee te bewegen met veranderende geluiden in de samenleving'. Hoe dat er in de praktijk uit moet gaan zien en wie daar toezicht op houdt, moet nog worden uitgewerkt, erkent hij.

Publieke omroep gaat grondig op de schop: wat gaat de kijker daarvan merken? 'Meer herhalingen'

Wat merkt de kijker?

Wel is het 'onvermijdelijk' dat de kijker of luisteraar iets gaan merken van de plannen, erkent de minister. Dat komt door de jaarlijkse bezuiniging van bijna 160 miljoen euro, maar ook door het verdwijnen van een omroep als de NTR. Die maakt educatieve programma's en (educatieve) jeugdprogramma's. Denk aan Het Klokhuis en het Sinterklaasjournaal, maar ook programma's als Andere Tijden.

De hervormingen van de publieke omroepen leveren volgens Bruins daarnaast niet genoeg geld op om te voorkomen dat in de toekomst ook programma's van andere omroepen op radio en televisie geschrapt zullen moeten worden.

Bekijk ook

'Meer herhalingen'

"Dit zal leiden tot meer herhalingen en minder productie", verwacht mediahistoricus en omroepdeskundige Huub Wijfjes van de Rijksuniversiteit Groningen. Ook is het volgens hem de vraag wie programma's als Het Klokhuis en het Sinterklaasjournaal - 'die breedgedragen zijn' - zal overnemen.

"De minister wil dat de educatieve taken naar andere omroepen gaan", legt hij uit. "Maar wie neemt dat soort programma's over? Of de geschiedenisprogramma's? Dat is onduidelijk."

Terug naar oude systeem

De mediahistoricus zegt dat Nederland met het nieuwe omroepbestel terugkeert naar het systeem dat voor 1968 bestond: omroepen die voor eeuwig in het bestel zitten omdat nieuwe omroepen niet kunnen en mogen toetreden.

En met het opheffen van de NTR, een zogenoemde 'taakomroep' die culturele en educatieve programma's moet uitzenden, keren we volgens Wijfjes terug naar de situatie van voor 1992. "Mijn grootste zorg is: hoe wordt de kwaliteit overeind gehouden met minder geld?"

Bekijk ook

'Eindelijk alles op de schop'

VVD-Kamerlid Claire Martens is juist tevreden dat het omroepbestel nu eindelijk op de schop gaat. Haar partij pleit al jaren voor een grondige stelselherziening omdat de publieke omroep niet meer bij de tijd zou zijn.

In het plan van minister Bruins zegt Martens grotendeels haar eigen plannen terug te zien. "Focus op waar wat ons betreft eigenlijk de publieke omroep voor is. Dus meer op journalistiek, en op het maken van culturele programma's."

Minder geld, minder kwaliteit?

Het Kamerlid zegt dat het 'een feit' is dat de publieke omroep het moet gaan doen met minder geld. "Maar dat betekent niet dat de mensen thuis daar last van gaan hebben", vertelt ze. "Wij willen al die managementlagen, al die bestuurslagen gaan afzwakken. Dus minder geld naar de publieke omroep betekent niet minder geld naar de journalistiek."

Maar volgens omroepdeskundige Wijfjes is dat nog maar de vraag: "De hervorming hinkt op twee gedachten: enerzijds bezuinigen, maar anderzijds investeren in de publieke omroep en journalistiek. Dat is moeilijk met elkaar te verenigingen."

Bekijk ook

Vragen? Stel ze!

Heb je nog vragen of wil je reageren? Stuur ons dan hier een berichtje in onze chat. Elke donderdag vertellen we in de Doe mee-nieuwsbrief wat we met alle reacties doen. Wil je die in je mail? Meld je dan hier aan.

Ook interessant