Vrijheid staat ook in Nederland onder druk, zeggen 8 op de 10: 'Iedereen gunt zichzelf vrijheid, maar een ander minder'
Miljoenen Nederlanders staan vandaag stil bij de vrijheid in ons land, al gaat het daar volgens een grote groep (80 procent) niet goed mee. Onder andere door invloeden van buitenaf, maar (vooral) ook door verdeeldheid in de eigen samenleving.
Dat blijkt uit onderzoek van EenVandaag onder zo'n 23.000 leden van het Opiniepanel, in het kader van Bevrijdingsdag.
Bezorgd om onze vrijheid
Als het gaat om de vrede in Nederland, zijn veel mensen ongerust over internationale oorlogen en onvoorspelbare wereldleiders. Maar ook over de vrijheid in bredere zin spelen uiteenlopende zorgen.
Zo noemen deelnemers de opkomst van extreem gedachtegoed en populistische partijen, minder bestaanszekerheid, maar ook immigratie en verlies van de Nederlandse cultuur, als redenen waarom ze bezorgd zijn om onze vrijheid.
Niet durven uitspreken
Ook denken meerdere ondervraagden dat burgers, maar ook politici en journalisten, tegenwoordig minder snel voor hun mening durven uit te komen uit angst voor intimidatie en bedreigingen.
Volgens sommigen spelen ook social media daar een rol in: "De macht van algoritmes en welke informatie je wel en niet te zien krijgt, is een grote zorg. We zien niet meer wat verbindt, maar wat verdeelt."
Polarisatie in samenleving
De term 'polarisatie' komt dan ook vaak terug in de reacties van de panelleden. "Ik heb het gevoel dat we een individualistische samenleving zijn, waarbij iedereen zichzelf alle vrijheid gunt, maar een ander minder", vermoedt iemand.
Ik heb het gevoel dat we een individualistische samenleving zijn, waarbij iedereen zichzelf alle vrijheid gunt, maar een ander minder.een panellid over polarisatie in de maatschappij
De politiek heeft daar een negatief aandeel in, vinden sommige ondervraagden. "Bepaalde politici profiteren van deze onrust en wakkeren het aan", verwoordt een deelnemer dat gevoel.
'Meer gaan waarderen'
Toch ziet ook een grote groep dat het een stuk slechter kan dan in Nederland. 4 op de 10 (42 procent) geven aan dat zij, door de oorlogen en conflicten die op dit moment in de wereld spelen, de vrijheid in ons eigen land meer zijn gaan waarderen.
Daarbij verwijzen mensen naar de oorlogen in bijvoorbeeld Oekraïne en het Midden-Oosten. Maar ook het beleid van president Donald Trump in Amerika wordt genoemd. "Als ik zie hoe snel een democratie kan afbrokkelen, koester ik de vrijheid die ik nu heb", licht iemand toe.
Invulling 4 en 5 mei
Tegelijkertijd vinden de meeste deelnemers (57 procent) dat er op 5 mei vooral aandacht moet zijn voor de vrijheid in ons eigen land. Deze groep geeft aan dat Dodenherdenking en Bevrijdingsdag er zijn om stil te staan bij de slachtoffers en het einde van de Tweede Wereldoorlog in Nederland, en dat dit niet met andere zaken vermengd moet worden.
Een derde (36 procent) is het daar niet mee eens en vindt dat er juist ook aandacht moet zijn voor onrecht op andere plekken in de wereld. "Het is onmogelijk om over mijn vrijheid te denken zonder de verschrikkingen in Oekraïne, Gaza en Libanon van nu aandacht te geven", vindt een deelnemer.
Ieder jaar vrije dag?
Ongeacht hoe mensen vinden dat Bevrijdingsdag ingevuld moet worden: een ruime meerderheid (85 procent) is het er in elk geval over eens dat het belangrijk is dát onze vrijheid in Nederland gevierd wordt.
7 op de 10 (71 procent) zouden het in dat licht een goed idee vinden als Bevrijdingsdag voortaan elk jaar een vrije dag wordt, in plaats iedere 5 jaar. "Ik vind het vieren van onze vrijheid veel belangrijker voor ons volk dan bijvoorbeeld Tweede Paasdag of Pinksteren. Ik ruil ze graag om", zegt een panellid tot slot.