Vertrouwen in koning en koningin blijft stijgen door internationale chaos, vooral jongeren zijn positiever
De populariteit van het koningshuis holde achteruit in coronatijd en het geloof in de monarchie hing aan een zijden draadje. Maar in de internationale chaos lijkt dat tij te keren: het vertrouwen in het koningspaar groeit weer, vooral onder jongeren.
Dat blijkt uit het jaarlijkse koningsdagonderzoek van EenVandaag onder ruim 22.000 leden van het Opiniepanel. Het is het tweede onderzoek op rij waar het vertrouwen in koning Willem-Alexander en koningin Máxima na jarenlange rode cijfers stijgt.
Sterkste stijging onder jongeren
63 procent heeft nu vertrouwen in de koning, een sterke stijging ten opzichte van 2 jaar geleden (53 procent). De populariteit van Máxima is net zo gegroeid.
Vooral onder jongeren (18-35 jaar) is het imago van het koningspaar sterk verbeterd. In 2024 had nog 48 procent vertrouwen in de koning; 2 jaar later is dat gestegen naar 68 procent. Het vertrouwen in Máxima was in 2024 53 procent, nu is dat 69 procent.
Rust in roerige tijden
Panelleden noemen Willem-Alexander, samen met zijn vrouw, een 'goede ambassadeur van Nederland' en 'verbinder' op het internationale toneel dat steeds onzekerder en onrustiger wordt. 7 op de 10 vinden de koning een belangrijke vertegenwoordiger in het buitenland.
Een panellid zegt daarover: "In deze roerige tijden met veel onzekerheden is de koning een redelijke, stabiele factor. Er gaat een bepaalde rust vanuit en dat is voor mij heel belangrijk."
'Koning is neutraal figuur'
Over zijn laatste stap op het wereldtoneel, het bezoek aan de Amerikaanse president Donald Trump en de overnachting, was behoorlijk wat ophef. Eerder was er ook discussie over bezoeken aan Kenia en China. Maar de meeste mensen (55 procent) vinden toch dat de koning ook omstreden wereldleiders moet bezoeken, zolang dat goed is voor Nederland.
"Sterker, ik vind het stoer dat ze toch gaan", zegt een panellid. "Je moet in gesprek blijven en de koning kan dat als neutraal figuur. Je vangt meer vliegen met honing dan met azijn." Wel voelen ruim 4 op de 10 ongemak bij ontmoetingen met sommige wereldleiders, maar dat is ook geen meerderheid.
Inzet voor Defensie
Ook prijzen mensen de inzet van het koningshuis voor Defensie. Zo volgde Máxima een opleiding tot reservist en kan ze worden opgeroepen om te helpen in noodsituaties. Twee derde (67 procent) geeft aan dat dit een positieve invloed heeft op hoe ze over het koningshuis denken.
Ook kroonprinses Amalia begon dit jaar aan de Algemene Militaire Opleiding (AMO). Met 62 procent vertrouwen in haar ligt haar populariteit in lijn met haar ouders. Een even grote groep (64 procent) denkt dat zij het goed zal doen als koningin van Nederland; evenveel als een jaar geleden. Panelleden omschrijven haar met woorden als 'intelligent', 'respectvol' en 'stoer'. Ook zeggen veel wat oudere panelleden dat Amalia doet denken aan haar oma, prinses Beatrix.
Meerderheid voor monarchie
Met het groeiende vertrouwen in het koningshuis, vaagt ook de vraag of Nederland nog wel een monarchie moet zijn weg. 2 jaar geleden stond nog maar de helft (52 procent) achter deze staatsvorm, maar inmiddels zijn de cijfers iets gunstiger voor het instituut. 59 procent is er nu van overtuigd dat Nederland een koningshuis moet hebben.
Vooral het geloof van jongeren in de monarchie is sterk gegroeid. In 2024 zei een minderheid (44 procent) nog een monarchie te willen; nu is dat met 15 procentpunt gestegen naar 59 procent. De instabiliteit in de wereld, en volgens sommigen ook in eigen land, is daar de belangrijkste reden voor: "Ik ben eigenlijk voor een republiek, maar ik heb op dit moment geen vertrouwen in nog een verkiezing erbij voor een president. De monarchie is tenminste stabiel."