Smartphone heeft negatieve invloed, merken 8 op de 10 jongeren: 'Lukt me niet om me los te rukken'

Dat blijkt uit onderzoek van het EenVandaag Jongerenpanel in samenwerking met Stichting MIND en De Marker onder ruim 1.100 deelnemers van 16 tot en met 34 jaar. Vrijwel alle deelnemers hebben een smartphone. Een kwart (27 procent) zit dagelijks minstens 6 uur vastgeplakt aan hun scherm. De meeste tijd gaat op aan social media.

Beïnvloedt leven

"Ik kijk echt bijna elk uur wel op mijn telefoon", vertelt een deelnemer. "Ik heb daar veel contact met vrienden, waar ik heel blij mee ben, maar ik wil eigenlijk zo graag van m'n smartphone af." Meer jongeren worstelen met deze positieve en negatieve kanten van hun telefoongebruik.

Het heeft namelijk ook pluspunten. Deelnemers hebben het over contact houden met vrienden die ze anders uit het oog zouden verliezen, weten wat er in de wereld speelt of zoeken ontspanning: "Iedereen zegt altijd dat jongeren zijn afgesloten, maar nee, we zijn gewoon op een andere manier verbonden."

Telefoon als 'toevluchtsoord'

Maar voor 8 op de 10 (79 procent) hebben al die uren scrollen dus ook een negatieve invloed op hun leven. Dat zit 'm voor de meesten in hun concentratie en productiviteit (51 procent), slaap (40 procent) en het vermogen om te ontspannen (32 procent).

De smartphone is onderdeel van het dagelijks leven geworden en veel jongeren zijn daarmee de grip op hun telefoongebruik verloren. Iemand schetst: "De hartverzakking als ik denk mijn telefoon niet in mijn broekzak te hebben en de neiging om naar de telefoon te grijpen bij verveling of ongemak, als een soort toevluchtsoord."

Uren scrollen voor 'medium leuke tijd'

Dat werkt ook nadelig op dingen als stressniveau, stemming, hobby's en tevredenheid met je leven. "Ik heb veel hobby's en interesses", vertelt iemand. "Maar door mijn telefoongebruik merk ik dat dat eerder achterwege blijft voor een 'medium' leuke tijd die ik dan op mijn telefoon heb."

En er zijn ook concrete dingen die jongeren missen doordat ze die controle verliezen. Driekwart (73 procent) slaapt te laat of stelt opstaan uit omdat ze in hun telefoon blijven hangen. "Je denkt 'nog eventjes', maar dat 'nog eventjes' is vervolgens 2 uur."

Vergeten te eten of plassen

Ook slaan jongeren sporten over (31 procent) of vergeten zelfs bepaalde basisbehoeften, zoals eten of naar het toilet gaan (16 procent). En ook sociale activiteiten (13 procent) of intimiteit of seks (12 procent) worden overgeslagen omdat jongeren aan het scrollen waren.

"Het voelt niet echt als een keuze om op mijn telefoon te zitten", zegt iemand. "Maar meer alsof het me dan niet lukt om mezelf van mijn telefoon los te rukken." Jongeren merken ook op dat ze continu worden afgeleid door de meldingen die ze krijgen, bewust of onbewust.

Psychische klachten

Bijna 4 op de 10 (37 procent) jongeren met psychische klachten geven aan het idee te hebben dat hun telefoongebruik daaraan bijdraagt. "Ik zie het in het feit dat ik nog slechter over mijn eigen leven en mezelf ging denken", schrijft iemand. "Je ziet vooral perfectie en hoge standaarden. Of vriendinnen die zonder jou weggaan, terwijl jij niet gevraagd bent."

Anderen sloten zich door hun telefoongebruik nog meer af van de echte wereld, of merkten dat er te veel prikkels binnenkwamen. "Zo veel informatie, prikkels en nieuws waar je - of je nou wil of niet - toch wat mee doet in je hoofd. Het komt binnen, je verwerkt het." Al hielp hun telefoongebruik sommigen ook juist om zichzelf beter te begrijpen.

Appblokkers en verstoppen

Jongeren zijn zich dus heel erg bewust van hun telefoongebruik en veel zouden dit ook écht wel willen minderen. En daar treffen ze maatregelen voor: ze installeren appblokkers, laten hun telefoon verstoppen, verwijderen bepaalde apps die afleidend zijn of maken hun homescreen zo saai mogelijk.

"Meestal heb ik meldingen op mijn telefoon uit staan zodat er ook minder prikkels zijn om hem te pakken", vertelt iemand. "Maar ik zou hem graag vaker een avondje weg willen leggen."