radio LIVE tv LIVE
meer NPO start

Waarom jongeren nog steeds meedoen aan levensgevaarlijke 'challenges' op social media

Waarom jongeren nog steeds meedoen aan levensgevaarlijke 'challenges' op social media
Bron: Pexels

Zoveel eten als je kunt of een eetlepel kaneel doorslikken zonder water. Het internet staat bol van de gevaarlijke challenges. Experts waarschuwen na het overlijden van een jongen aan een stikspel. "Steeds meer jongeren laten zich hierdoor verleiden."

De challenge-cultuur op internet wordt steeds massaler, signaleert techfilosoof Aaron Mirck. "Voor social media beschikbaar waren op smartphones waren dit soort filmpjes minder makkelijk te vinden, dus dat neemt alleen maar toe. Jongeren brengen steeds meer tijd door op social media, dus te verwachten valt dat dit alleen nog maar groter wordt."

Jongen overleden na stikspel

Een leerling van het Anna van Rijn College in Nieuwegein is na een 'choking challenge', een zogenoemd 'stikspel', overleden. Bij dit spel verstikken jongeren elkaar of zichzelf door de halsslagaders dicht te knijpen, het geeft een 'high' gevoel en kan daardoor verslavend zijn. Maar kinderen kunnen hierdoor vooral ook zwaar hersenletsel oplopen.

De ouders van de leerling uit 3 VWO hebben de school expliciet gevraagd de oorzaak van zijn overlijden te delen. Dat staat in de brief aan de ouders en verzorgers. "Zij vinden het belangrijk om andere ouders te waarschuwen en aandacht te vragen voor de levensgevaarlijke risico's van deze of vergelijkbare challenges", zo liet de politie weten.

Bekijk ook

'Risico nemen hoort bij pubertijd'

"Dit is een tragisch incident, maar als we wat breder kijken dan hoort het nemen van risico's bij de pubertijd", vertelt neuropsycholoog Barbara Braams, verbonden aan de Vrije universiteit van Amsterdam, over jongeren die meedoen aan dit soort challenges.

"Het is voor jongeren de kans om zich te ontwikkelen en onafhankelijk te worden van hun ouders. Daar hoort bij dat ze de wereld gaan verkennen, grenzen verleggen en bij de groep horen is voor hun belangrijk", zegt Braams. Volgens haar is dit soort gedrag onder jongeren van alle tijden. "Maar je hoopt natuurlijk dat ze het op een veiligere manier doen."

Weghalen schadelijke content kost tijd en geld

"Online challenges kunnen dus heel ver gaan, met soms de dood tot gevolg", vult techfilosoof Mirck aan. Hij vindt het daarom gevaarlijk dat Amerikaanse techbedrijven steeds minder doen aan het modereren van deze gevaarlijke inhoud op websites.

"Het weghalen van dit soort challenges kost immers tijd en geld." En met het aantreden van de nieuwe regering-Trump, zal dit waarschijnlijk niet snel veranderen voor techbedrijven, denkt hij.

Bekijk ook

Nieuwe wind in Amerika

"Er waait een nieuwe wind in Amerika", gaat Mirck verder. "En de vraag is nu: gaan Meta-bedrijven als Facebook of Instagram hun verantwoordelijkheid nemen of zorgt de nieuwe rechtse wind in de VS ervoor dat we dit alleen nog maar meer gaan zien?"

"Sowieso passen ze de inhoud liever niet aan, want dat zet de winstgevendheid onder druk", verwacht hij.

Meer regulering van social media

Op dit moment zijn er nog maar weinig regels als het gaat om de toegang tot online challenges. De techfilosoof vindt het daarom hoog tijd voor regulering van social media. "Er mag geen auto de weg op voordat we zeker weten dat hij niet uit elkaar valt op de snelweg. Medicijnen worden niet verkocht als ze niet veilig zijn."

Maar aan de toegang tot social media die ervoor kunnen zorgen dat jongeren zichzelf of elkaar wurgen, wordt maar weinig gedaan. "De vraag is: moeten we social media niet op dezelfde manier reguleren als we doen met auto's en met medicijnen? Wordt het niet tijd dat we volwassener omgaan met social media?"

Bekijk ook

'Veiligheid van jongeren staat onder druk'

Dat laatste is hard nodig, vindt Mirck, vooral omdat 'te verwachten valt dat de digitale wereld voor jongeren steeds gevaarlijker wordt'. Jongeren brengen bovendien steeds meer tijd door op social media. "Het is ingewikkeld, maar ondertussen staat de veiligheid van jongeren onder druk."

Volgens Mirck is de politiek daarom aan zet. "Ja, dit zou een oproep moeten zijn aan politici, aan wetgevers, aan heel Europa om in te grijpen en dit soort platformen verantwoordelijk te houden voor de gezondheid van jongeren."

Strengere wetten

Urenlang scrollen langs foto's en filmpjes, veel likes krijgen en handige vinkjes die laten zien of een bericht wel of niet gelezen is, heeft een verslavend effect.

Eerder stemde het Europees Parlement al voor een wet om het verslavende karakter van social media aan te pakken. De wet is gericht op apps met veel gebruikers, zoals Facebook, Instagram, TikTok en YouTube.

Bekijk ook

Meta wil teugels laten vieren

Voor Europese gebruikers moeten social mediabedrijven dus van het Europees Parlement alle verslavende elementen weghalen. Maar deze wet is op dit moment nog niet van kracht.

Meta beloofde een paar jaar geleden strenger te controleren op nepnieuws en gevaarlijke berichten. Maar de samenwerking tussen het techbedrijf en factcheckers is in de Verenigde Staten juist stopgezet. Ook in Europa zou Meta de teugels juist meer willen laten vieren.

Lastig om te voorkomen

Maar wat kunnen ouders en scholen zelf in de tussentijd doen om kinderen te bescherm tegen de gevaren van social media? "In gesprek blijven gaan is belangrijk", zegt Braams. "Als je dingen gaat verbieden dan zullen pubers en jongeren je niet meer vertellen wat ze eigenlijk doen. Terwijl als je er een gesprek over hebt en in contact blijft, dan weet je wat er speelt."

En zelfs dan is het moeilijk om dit soort gevaarlijke challenges te voorkomen, weet de neuropsycholoog. "Je kunt het er breed over hebben wat er speelt maar het echt voorkomen van alle incidenten is écht lastig. Het is lastig voor een school en lastig voor ouders."

Scholier overleden na wurgspel

Vragen? Stel ze!

Heb je nog vragen of wil je reageren? Stuur ons dan hier een berichtje in onze chat. Elke donderdag vertellen we in de Doe mee-nieuwsbrief wat we met alle reacties doen. Wil je die in je mail? Meld je dan hier aan.

Waarom president Donald Trump importheffingen ondanks waarschuwingen van economen tóch doorvoert

President Donald Trump kondigde het gisteravond aan: Amerika gaat een importheffing van 20 procent op alle producten uit de Europese Unie doorvoeren. Wereldwijd waarschuwen economen dat dit een slecht idee is, vooral voor de VS zelf. Toch zet Trump door.

Vragen? Stel ze!

Heb je nog vragen of wil je reageren? Stuur ons dan hier een berichtje in onze chat. Elke donderdag vertellen we in de Doe mee-nieuwsbrief wat we met alle reacties doen. Wil je die in je mail? Meld je dan hier aan.

Onzekerheid bij Nederlandse ondernemers door Amerikaanse importheffingen: 'We begrijpen zijn visie, maar maakt het lastig voor ons'

Onzekerheid bij Nederlandse ondernemers door Amerikaanse importheffingen: 'We begrijpen zijn visie, maar maakt het lastig voor ons'
Willem Hulsebosch is eigenaar van een bloembollenbedrijf dat exporteert naar de VS
Bron: EenVandaag

Voor Nederlandse ondernemingen met veel export naar de Verenigde Staten breken spannende tijden aan. Door de extra belasting van 20 procent worden hun producten voor de Amerikaanse consument een stuk duurder. "Dit betekent heel veel onzekerheid."

"Dit valt wel rauw op ons dak", zegt Willem Hulsebosch. Samen met zijn vrouw en zoons runt hij al jaren een bloembollenbedrijf in Julianadorp.

Andere markten

"We doen al decennialang zaken met Amerika en hebben in de loop der jaren echt een goede band opgebouwd met onze klanten in de VS", gaat Hulsebosch verder. "Die willen we graag houden. Maar als het moet, dan gaan we ons op andere markten richten."

Want de familie beseft wel dat Amerikanen zullen afhaken als bloemen door de heffing te duur worden. "Tulpen zijn geen eerste levensbehoefte. Aan het eind van je rondje supermarkt staat er een bosje bloemen. Als dat ineens 20 procent duurder is, dan denk je wel twee keer na."

'We begrijpen zijn visie'

De familie Hulsebosch is flink verweven met de Verenigde Staten. "Onze moeder is Amerikaans, we hebben familie overzee en komen er vaak", vertelt zoon Roy.

"We houden van het land en zijn zelfs pro-Trumpers. Dat klinkt misschien tegenstrijdig, maar we begrijpen zijn visie wel. Hij maakt waar wat hij zegt. Dat vinden wij ergens ook wel bewonderenswaardig. Hij zet zijn volk op één, dat is duidelijk. Daar kunnen wij in Europa nog wat van leren. Alleen dit plan, dat maakt het voor ons wel lastig."

Bekijk ook

Niet volledig afhankelijk

Toch blijft Hulsebosch positief: "We zijn gelukkig niet volledig afhankelijk van Amerika. We exporteren ook naar Engeland, China, Rusland en Kazachstan. En we hebben een uniek product. Bollen kun je maar op één plek in de wereld telen, en dat is hier, in Nederland. Door het klimaat, de bodem, de omstandigheden. Dat kan niet zomaar ergens anders. Daar hebben ze ons gewoon voor nodig.

Er zijn dus genoeg opties. "Als de ene markt moeilijk doet, dan vinden wij onze weg wel via een andere. We hebben al vaker met onzekerheden te maken gehad. Als het even tegenzit, dan nemen we genoegen met wat minder marge en stellen we investeringen gewoon even uit."

'Kennis en ervaring zit in Nederland'

"Trump ziet ons het liefst naar Amerika vertrekken", legt directeur van TTA-ISO Martin Maasland uit. Het Nederlandse bedrijf maakt landbouwmachines en heeft een grote afzetmarkt in de Verenigde Staten.

TTA-ISO heeft zelfs een kantoor in de VS zitten. "Maar de kennis en ervaring op het gebied van high-techsystemen in de tuinbouw zit hier in Nederland. Die gekwalificeerde mensen kun je niet oppakken en in Amerika neerzetten."

Bekijk ook

Prijs verlagen

Bang voor Amerikaanse concurrenten is Maasland niet. "In ons geval zijn er weinig of eigenlijk geen partijen in de Verenigde Staten die hetzelfde kunnen bieden als wij. We zien onszelf daardoor niet genoodzaakt om de winstgevendheid op onze machines te verlagen."

Maar als de prijs vanwege de invoerheffingen te hoog wordt, dan bestaat er volgens Maasland wel een kans dat de markt afneemt of zelfs helemaal stilvalt. "Dan kunnen we overwegen of we bereid zijn iets van onze marges op te geven, maar we moeten ook de salarissen van onze medewerkers kunnen betalen."

Tegenactie

Over eventuele eigen tarieven die de EU als tegenactie kan invoeren, maakt Maasland zich geen zorgen. "De grootste impact zijn uiteindelijk toch de hoge tarieven van Amerika richting Europa, omdat wij in Europa produceren."

"En andersom importeren wij weinig vanuit Amerika", gaat hij verder. "Dus als Europa hoge handelstarieven gaat invoeren, verwachten wij niet dat dat veel impact op ons heeft."

Bekijk ook

Minder groei maar geen crisis

Hoofdeconomoom van de ING Marieke Blom begrijpt de zorgen van Nederlandse ondernemers die veel exporteren naar de Verenigde Staten. "Door Trumps nieuwe invoertarieven, gemiddeld 25 procent, en zelfs 54 procent voor China krijgt ook de Europese Unie een tarief van 20 procent opgelegd. Dat leidt naar verwachting tot een exportdaling van zo'n 15 procent richting de VS. Voor Nederland betekent dat een krimp van ongeveer 0,2 procent van het BBP."

Toch is dit volgens Blom geen nieuwe economische crisis in wording. "Dit is niet te vergelijken met corona of de energiecrisis. Het is vooral een rem op de groei."

Niet terugslaan met eigen tarief

Blom verwacht dat Europa met eigen tarieven zal reageren. "Maar hoe dat uitpakt is onduidelijk, omdat we niet zeker weten hoe Trump reageert. Een handelsoorlog moeten we zien te voorkomen."

"We kunnen beter gerichte steun bieden aan getroffen sectoren. Ook kan er veel winst worden geboekt door de interne markt beter te laten werken. En er liggen veel kansen in het versterken van handelsrelaties met landen als India en Zuid-Amerika. Als we dit moment grijpen, kan Europa uiteindelijk sterker en minder afhankelijk van de VS worden. Ook voor Nederland liggen hier echte kansen."

Onzekerheid bij Nederlandse ondernemers door Amerikaanse importheffingen

Vragen? Stel ze!

Heb je nog vragen of wil je reageren? Stuur ons dan hier een berichtje in onze chat. Elke donderdag vertellen we in de Doe mee-nieuwsbrief wat we met alle reacties doen. Wil je die in je mail? Meld je dan hier aan.

Ook interessant