meer NPO start

Vooral jonge vrouwen vragen om euthanasie vanwege psychisch lijden, blijkt uit nieuw onderzoek

Vooral jonge vrouwen vragen om euthanasie vanwege psychisch lijden, blijkt uit nieuw onderzoek
Aanmeldformulier van het Expertisecentrum Euthanasie
Bron: Expertisecentrum Euthanasie

Deze vrouwen hebben vaak een lange geschiedenis in de jeugdzorg en ggz. Dat toont onderzoek van 113 en het Expertisecentrum Euthanasie aan. Het overgrote deel - 90 procent - van de verzoeken wordt ingetrokken of afgewezen.

Twaalf jongeren uit de onderzoeksperiode (tussen 2012 en 2021) kregen uiteindelijk euthanasie.

397 euthanasieverzoeken van jongeren

Dat is 3 procent van alle verzoeken die in deze periode werden gedaan door jongeren tot 24 jaar bij het Expertisecentrum Euthanasie, dat deze verzoeken in behandeling neemt. In totaal waren er 397 euthanasieverzoeken van jongeren onder de 24 vanwege psychisch lijden.

Het gaat in dit onderzoek alleen om verzoeken die binnenkwamen bij het Expertisecentrum Euthanasie. Het onderzoek van 113 Zelfmoordpreventie en het expertisecentrum werd gisteren gepubliceerd in een internationaal tijdschrift voor psychiatrie.

Helft verzoeken ingetrokken

Uit hetzelfde onderzoek blijkt dat meer dan de helft (47 procent) van de jongeren het euthanasieverzoek zelf weer introk. En 45 procent van de verzoeken werd afgewezen omdat ze niet aan de wettelijke voorwaarden voor euthanasie voldeden.

Het onderzoek geeft voor het eerst een beeld van welke jongeren om euthanasie vragen vanwege psychisch lijden. Het laat ook zien wat er uiteindelijk met de verzoeken gebeurt.

Vooral jonge vrouwen vragen om euthanasie vanwege psychisch lijden, blijkt uit nieuw onderzoek
info

113 Zelfmoordpreventie

Denk je aan zelfdoding? Neem dan 24/7 gratis en anoniem contact op met 0800-0113 of chat op 113.nl

Voornamelijk jonge vrouwen

Onderzoeker Lizanne Schweren bij 113 Zelfmoordpreventie analyseerde de euthanasieverzoeken van jongeren. "De groep bestaat voornamelijk uit jonge vrouwen. Je ziet vaak dat ze al op hele jonge leeftijd in de psychiatrie zijn geraakt, gemiddeld rond een jaar of 11."

Schweren vervolgt: "Zonder uitzondering zijn ze opgenomen geweest. Bijna allemaal hadden ze ook gedwongen opnames en crisisopnames. Dus dat zijn heftige verhalen."

Eerder bestempeld als 'uitbehandeld'

Het verschil tussen het aantal jonge vrouwen en jonge mannen die zich melden bij het Expertisecentrum Euthanasie valt op.

Volgens Schweren is dat deels te verklaren door het feit dat vrouwen vaker en eerder hulp zoeken dan mannen. Daardoor zijn zij eerder bekend bij de ggz, en worden ze ook eerder bestempeld als 'uitbehandeld'.

info

Ondraaglijk en uitzichtloos lijden

Euthanasie vanwege psychisch lijden is in Nederland mogelijk als iemand ondraaglijk en uitzichtloos lijdt, en er geen behandelingen meer mogelijk zijn om het lijden te verlichten. Een deel van de verzoeken komt terecht bij het Expertisecentrum Euthanasie.

'Confronterende conclusie'

"Jonge mannen komen vaak wat later in de zorg terecht en praten misschien wat minder over hun problemen. Dan ben je niet voor je 24ste uitbehandeld", vertelt de onderzoeker.

Er is ook een andere, confronterende conclusie te trekken, volgens Schweren: "We constateren dat er een groep vrouwen is die wij niet kunnen helpen, niet in de ggz, niet buiten de ggz, niet als samenleving." Deze vrouwen zien geen andere uitweg dan euthanasie.

Bekijk ook

'Ik ga het toch niet doen'

Toch komt het maar in weinig gevallen echt van euthanasie. De helft van de jongeren trekt namelijk het verzoek weer in. Soms al in het begin van het traject, soms op een later moment. "Het gebeurt ook dat mensen die gebeld worden dat ze aan de beurt zijn, zeggen: 'Oh, stond ik nog op de wachtlijst? Maar het gaat nu heel goed met me. Haal me er maar af'", vertelt Schweren.

"Er zijn ook mensen die met het team van psychiaters en verpleegkundigen van het expertisecentrum al een heel proces hebben doorlopen, en die naar aanleiding daarvan denken: 'Ik ga het toch niet doen.' Die zich bedenken."

'Erover praten geeft verlichting'

Schweren vermoedt dat dit te maken heeft met het feit dat praten over een doodswens al veel verlichting kan geven. "Er is een enorme behoefte bij jonge mensen die een doodswens hebben om daarover te praten."

"Vaak lukt dat niet, is het moeilijk te bespreken met de eigen behandelaren of komen ze daar niet uit. En hebben ze het gevoel dat ze nergens anders terecht kunnen dan bij het Expertisecentrum Euthanasie."

Bekijk ook

Veel verzoeken afgewezen

Er worden ook veel verzoeken afgewezen door het expertisecentrum, vertelt Schweren. "Bijna altijd is dat omdat er nog mogelijkheden zijn voor een alternatieve behandeling. Of omdat de arts nog hoop ziet. Of iets ziet wat nog geprobeerd kan worden. Er zijn maar weinig gevallen van jonge mensen waarbij er echt niks meer mogelijk is."

Dit onderzoek bekeek de euthanasieverzoeken tussen 2012 en 2021, sinds die tijd heeft het Expertise Centrum een toename gezien van verzoeken door jongeren vanwege psychisch lijden.

Vooral jonge vrouwen vragen om euthanasie vanwege psychisch lijden, blijkt uit nieuw onderzoek

Vragen? Stel ze!

Heb je nog vragen of wil je reageren? Stuur ons dan hier een berichtje in onze chat. Elke donderdag vertellen we in de Doe mee-nieuwsbrief wat we met alle reacties doen. Wil je die in je mail? Meld je dan hier aan.

Waarom volgens deze expert Iran en de VS in gesprek willen over atoomakkoord: 'Jonge mensen willen vrijheid'

Waarom volgens deze expert Iran en de VS in gesprek willen over atoomakkoord: 'Jonge mensen willen vrijheid'
Een voetbalfan tijdens een vriendschappelijke wedstrijd tussen Iran en de VS in 2000
Bron: ANP

Iran en de Verenigde Staten zitten vandaag om de tafel in Oman om een nieuw atoomakkoord af te sluiten. President Donald Trump stapte in 2018 uit het vorige akkoord, waarom zijn de landen nu weer in gesprek? "Alternatief is bombardementen."

Iran-deskundige en analist bij het Haagsche Instituut Geopolitiek Damon Golriz verwacht dat beide landen heel positief de gesprekken van vandaag ingaan. "En dat er ook eigenlijk een rail wordt gelegd voor de bewegingen die meer richting diplomatie gaan in plaats van oorlogsretoriek."

'Amerika wel kernwapens tegenhouden'

De gesprekken gaan dus over een nieuw atoomakkoord tussen Iran en de VS, waarin de landen afspraken maken over het nucleaire programma van Iran en wat ze met die technologie doen. "Het heeft alleen maar een politiek besluit nodig om zometeen kernwapens te maken. En dat wil Amerika tegenhouden."

De reden dat de VS toenadering zoekt heeft volgens Golriz te maken met de rivaliteit tussen de VS en China, waar het Midden-Oosten tussen zit. "Het is een veld waarin energie en logistiek een belangrijke rol spelen", legt hij uit. "En wat Iran wil is eigenlijk minder sancties, omdat de Amerikanen heel veel sancties hebben opgelegd de afgelopen paar jaar. En natuurlijk ook dat er geen oorlog komt."

Bekijk ook

De vorige 'Iran-deal'

Dit is niet de eerste keer dat Iran en de VS praten over kernprogramma's. In 2015 waren de landen het al eens geworden over het Iraanse kernprogramma. Iran zou volgens dit plan afzien van het maken van kernwapens. In ruil daarvoor beloofde landen zoals de Verenigde Staten en Europese landen om economische sancties tegen Iran op te heffen.

Toen Donald Trump in 2018 begon aan zijn eerste termijn als Amerikaanse president stapte hij uit het akkoord, ook kondigde hij nieuwe sancties aan op Iran. Sindsdien houdt Iran zich ook steeds minder aan de afspraken uit het akkoord.

'Iran moet gesprek aangaan'

Volgens de Iran-deskundige is dit het juiste moment om te praten over een nieuw akkoord. "Iran is ontzettend verzwakt na 7 oktober door de aanvallen van Israël op bijvoorbeeld Hezbollah, Hamas en de Houthis." Dat zijn allemaal groepen die militair gesteund worden door Iran.

"Er is ook een militaire opbouw in de regio door Amerika die ongekend is in de afgelopen 20 jaar", vertelt Golriz. "Dat samen zorgt ervoor dat Iran het gesprek moet aangaan, omdat het alternatief bombardementen is."

Hamas, Hezbollah, Houthi's: de invloed van Iran uitgelegd

'Regime wordt niet gedragen door bevolking'

Volgens Golriz heeft Iran nu ook te maken met veel interne problemen, wat een belangrijke reden is om in gesprek te gaan. Zo waren er de afgelopen jaren veel demonstraties voor vrouwenrechten. "Het regime wordt niet gedragen door de bevolking. Jonge mensen willen meer vrijheid, een westerse manier van leven. Dit regime kan dat niet geven."

"Economisch gaat het ook heel slecht", gaat hij verder. "Het land is gesanctioneerd op allerlei manieren. Je kan hier bijvoorbeeld geen geld over maken naar Iran als je familieleden hebt." Ook mogen veel bedrijven niet handelen met Iran, hierdoor is het land economisch grotendeels afgesloten van de rest van de wereld.

'Trump wil voor vrede zorgen'

De reden dat de VS het gesprek opnieuw aangaat, heeft volgens Golriz vooral te maken met president Trump zelf. "Hij wil een deal sluiten omdat hij de president wil zijn die voor vrede zorgt", legt hij uit.

President Trump wil volgens de Iran-deskundige het land naar zich toetrekken, om meer invloed te krijgen in het Midden-Oosten. "Waar dus energie en logistiek een belangrijke rol spelen. En dat samen zorgt ervoor dat er voldoende politieke wil is om deze bijeenkomst te laten slagen."

Waarom volgens deze expert Iran en de Verenigde Staten in gesprek willen over atoomakkoord

Vragen? Stel ze!

Heb je nog vragen of wil je reageren? Stuur ons dan hier een berichtje in onze chat. Elke donderdag vertellen we in de Doe mee-nieuwsbrief wat we met alle reacties doen. Wil je die in je mail? Meld je dan hier aan.

Deze cyberexpert waarschuwt dat iedereen slachtoffer kan worden van telefoonfraude: 'Zijn bendes die extreem geraffineerd werken'

Deze cyberexpert waarschuwt dat iedereen slachtoffer kan worden van telefoonfraude: 'Zijn bendes die extreem geraffineerd werken'
Bron: EenVandaag

Het aantal meldingen van frauduleuze belletjes is enorm gestegen. Volgens expert Dave Maasland zijn de daders vaak Nederlandse jongeren die door bendes hiervoor geronseld worden. ”Het lijkt steeds meer op georganiseerde misdaad.”

Steeds meer criminelen proberen via de telefoon geld af te troggelen bij niets vermoedende slachtoffers. Dat blijkt uit recente cijfers van de fraudehelpdesk. In de eerste drie maanden van dit jaar kwamen er 9.793 meldingen binnen bij het anti-fraude instituut. In 2024 lag dit aantal in dezelfde periode nog op 3.031 meldingen.

Grote criminele bendes

Cybercrime-expert Dave Maasland is niet verbaasd over deze toename. "Deze vorm van misdaad begint echt de vorm aan te nemen van georganiseerde misdaad", legt hij uit.

Er zitten volgens hem steeds vaker grote criminele bendes achter deze vorm van oplichting. "Die weten hoeveel geld hiermee te verdienen valt."

Bekijk ook

'We zijn gewend alles online te delen'

Daarnaast maakt nieuwe technologie als AI het stuk makkelijker voor deze criminelen om hun slag te slaan, zegt Maasland. "De opkomst van kunstmatige intelligentie speelt zeker een rol en die versnelt deze opmars alleen maar. Je hebt nu voor het klonen van een Nederlandse stem, nog maar 10 seconden nodig van de oorspronkelijke stem", legt hij uit. "Dus dat wordt steeds beter en makkelijker."

"Maar dat is zeker niet de enige factor", benadrukt de expert. Ons eigen online gedrag speelt oplichters ook vaak behoorlijk in de kaart. "We zijn zo gewend om alles online te delen, omdat we elkaar vertrouwen. Deze gegevens lekken ook vaak uit. Maar dat zorgt er wel voor dat criminelen heel geloofwaardig deze telefoontjes kunnen plegen."

'Kan iedereen overkomen'

"Ze zijn echt zo geraffineerd deze oplichters", gaat Maasland verder. "Ze bellen je dus op en gebruiken in zo'n telefoontje allemaal gegevens van jou. Ze weten je naam, je adres en soms zelfs ook je banksaldo. Dan wordt het zo geloofwaardig allemaal."

Maasland heeft zelf van dichtbij gezien hoe deze criminelen te werk gaan. "Ik heb wel eens telefoontjes van de politie mogen mee luisteren. De manier waarop deze oplichters dat doen, is echt zo extreem gehaaid en geloofwaardig", vertelt hij. "Zo klantvriendelijk ook. Ik me voorstellen dat iedereen hier in mee zou kunnen gaan. Het kan dus echt iedereen overkomen."

Bekijk ook

Geronselde jongeren hebben 'geen idee'

Wat Maasland ook zorgen baart, is de leeftijd van de daders die zich met deze vorm van oplichting bezig houden. "Het zijn vooral veel jongeren ook die geronseld worden door deze bendes, helaas ook in vriendengroepen. Want veel van deze fraudeurs zitten gewoon in Nederland. Daar waarschuwt de politie voor."

"Ze vertellen deze jongeren niet dat ze geld stelen van ene mevrouw Jansen, maar dat ze stelen van de verzekering of van de bank", gaat hij verder. "In de rechtszaal komen ze er soms pas achter dat mevrouw Jansen het slachtoffer is en haar hele pensioenpotje weg is. Ze hebben echt geen idee."

'Let op urgentie'

De expert heeft tot slot nog een gouden tip hoe je kunt voorkomen dat je in de val van deze oplichters loopt. "Let op urgentie, dat komt bij al deze vormen van oplichting voor, of ze nou kunstmatige intelligentie gebruiken of niet."

"Ze roepen altijd hun slachtoffer op om direct iets te doen, meteen iets over te maken", legt hij Maasland uit. "Want anders verlies je je geld of je telefoon. Als je wordt opgedragen direct te handelen, moeten alle alarmbellen afgaan."

Deze cyberexpert waarschuwt dat iedereen slachtoffer kan worden van telefoonfraude: 'Zijn bendes die extreem geraffineerd werken'

Vragen? Stel ze!

Heb je nog vragen of wil je reageren? Stuur ons dan hier een berichtje in onze chat. Elke donderdag vertellen we in de Doe mee-nieuwsbrief wat we met alle reacties doen. Wil je die in je mail? Meld je dan hier aan.

Ook interessant